ÁLEM APTA ІShІNDE: Ystambul, Baǵdad, Tel-Avıv lańkester qurbany boldy

Ystambuldaǵy kezekti terakt

Seısenbi kúni Ystambul ortalyǵynda Baıazıt oramyndaǵy týrısterge arnalǵan aıaldama mańynda bomba qoıylǵan avtomobıl jaryldy. Oqıǵa kýágerleriniń aıtýynsha, jarylys arnaıy jasaq mingen polıtsııa avtobýysy aıaldama janynan ótip bara jatqan sátte iske qosylǵan.

Jarylystyń qýatty bolýy sebepti avtobýs aýdarylyp, tóńirektegi ǵımarattardyń terezeleri kúl-talqan bolǵan. Lańkestikten 11 adam qaza tapsa, onyń 7-eýi polıtsııa qyzmetkeri ekendigi belgili boldy. Al jaraqat alǵandardyń sany 36 adamǵa jetip otyr.

Oryn alǵan oqıǵaǵa resmı túrde lańkestik dep baǵa berilgen. Alaıda, ázirshe birde-bir lańkestik top bul jarylystyń jaýapkershiligin óz moıynyna alǵan joq.

Túrik BAQ-tarynyń málimetterine qaraǵanda, quqyq qorǵaý organdary osy teraktini uıymdastyrǵan barlyq lańkestiń aty-jónin anyqtaǵan. Biraq, tergeý múddesine oraı, bul aqparattardy ázirge jarııalamaı otyr.
Ystambul soty da buqaralyq aqparat quraldaryna bul lańkestiktiń mán jaıyn tolyq baıandaýǵa ýaqytsha shekteý engizgen. Shekteý qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etý, aýmaqtyq tutastyqty saqtaý jáne qylmystyń aldyn alý maqsatynda jarııalanǵan.

Buqaralyq aqparat quraldaryna lańkestikti tergeý barysyn keńinen habarlaýǵa, qaza tapqandar men zardap shekkender týraly kadrlardy kórsetpeýge, polıtsııa kelissózderin jazýǵa, kúdiktilermen baılanysy bar materıaldardy kórsetýge bolmaıdy. Bul ereje eldiń barlyq buqaralyq aqparat quraldaryna tikeleı qatysty.
Aıta keterligi, mundaı shekteý Túrkııada oryn alǵan ózge de lańkestik shabýyldar kezinde engizilgeni este.
BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn Ystambuldaǵy teraktini uıymdastyryp, júzege asyrǵandardyń barlyǵyn jaýapkershilikke tartýǵa shaqyrdy jáne qıyn ýaqytty bastan keshirip otyrǵan Túrkııa halqymen tilektes ekendigin aıtty.

«Bas hatshy bul lańkestikke qatysy barlar tabylyp, jaýapkershilikke tartylatyndyǵyna úmit artady», - delingen BUU Bas hatshysynyń málimdemesinde.

Ol zardap shekkender men qaza tapqandardyń otbasylaryna kóńil aıtty.
«BUU qıyn kezeńdi bastan keshirip otyrǵan Túrkııa halqymen jáne Úkimetimen tolyqtaı tilektes», - dep atap ótken BUU basshysy.

Aıta keterligi, sońǵy aılarda bul elde lańkestik shabýyl jıilep ketti. Máselen, 16 mamyrda Maltepe aýdanyndaǵy kópirdiń astynda qoldan jasalǵan bomba jarylyp, 4 adam zardap shekken bolatyn.
Odan birneshe kún buryn, naqty aıtqanda 12 mamyrda jarylǵysh zat qoıylǵan kólik kókke ushyp, 5 adam jaralandy. Sońǵy ýaqyttaǵy eń iri lańkestik akt 19 mamyr kúni Ystambul ortalyǵynda oryn aldy. Ol kezde jankeshti bombany iske qosyp, 4 adam qaza tapsa, taǵy 37 adam jaraqattanǵan edi.
Túrkııa bıliginiń málimetterine qaraǵanda, bul jarylystardy negizinen kúrd nemese «DAISh» lańkestik tobynyń sodyrlary uıymdastyrǵan.

Túrkııa Prezıdenti Redjep Taıyp Erdoǵan lańkester túriktiń qaýipsizdik kúshterine shamalary jetpegen soń azamattyq nysandarǵa shabýyl jasaıdy dep málimdeme jasaǵan bolatyn.

Aıta keterligi, Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrligi Ystambuldaǵy terrorıstik aktige baılanysty málimdeme taratty. Onda Qazaqstan 2016 jylǵy 7 maýsymda Ystambul qalasynda oryn alyp, kóptegen adamdar qurban bolǵan terrorıstik aktini úzildi-kesildi aıyptaıtyny aıtylady. «Qazaqstan baýyrlas túrik halqyna jáne qaza bolǵandardyń otbasylaryna kóńil aıtady. Barsha musylman úshin qasıetti Ramazan aıynda jasalǵan terakt terrorısterdiń pasyqtyǵy men qatygezdigin kórsetip, olardyń Islamǵa eshqandaı qatysy joqtyǵyn rastady. Qazaqstan terrorızmniń órshýine degen óziniń alańdaýshylyǵyn bildirip, álemdik qoǵamdastyqtyń osy zulymdyqty joıý úshin tıimdi ujymdyq kúsh jumyldyrýyn quptaıdy. Qazaqstan terrorızm qaýipsizdiktiń jahandyq aýqymdaǵy qaýip-qateri ekenine senimdi», - delingen málimdemede.

Baǵdadtaǵy eki jarylys

Beısenbi kúni Irak astanasynda eki jarylys oryn aldy. Birinshisinde shııtter turatyn Al-Djadıd aýdanynda jankeshti kóliktegi jarylǵysh zatty iske qosqan. Ekinshisinde de bomba qoıylǵan kólik mingen lańkes áskerı blokpostqa baryp soǵylǵan.

Aldyn ala málimetterge sáıkes, eki jarylystan keminde 28 adam qaza tapqan. Al túrli deńgeıde jaraqat alǵandardyń sany 70 adamǵa jýyqtap otyr. Teraktini «DAISh» lańkestik toby uıymdastyrǵan.
«DAISh» lańkestik tobynyń belsendi qımyldaýyna baılanysty Iraktaǵy qaýipsizdik salasyndaǵy ahýal kúrdelene túsýde. Irakqa kómek kórsetý jónindegi BUU mıssııasynyń málimetterine sáıkes, osy jyldyń mamyr aıynda lańkestik aktilerden, zorlyq-zombylyq pen qarýly qaqtyǵystardyń saldarynan 870 ıraktyq mert bolyp, shamamen 1150-i jaraqat alǵan.

Sodyrlardyń shabýylynan Baǵdad qalasy eń kóp zardap shekken. Bul óńirde ótken aıdyń ózinde 1007 beıbit turǵyn zardap shegip, onyń 267-si qaza tapsa, 740-y jaraqttanǵan. Sońǵy málimetterge qaraǵanda, ótken jyldyń ishinde ǵana Irakta lańkestik aktiler, zorlyq-zombylyq pen qarýly qaqtyǵystyń saldarynan 22 myńnan astam adam óldi.

Tel-Avıvtegi shabýyl

Sársenbi kúni keshkisin Tel-Avıvtiń ortalyǵynda ornalasqan «Sarona-Market» saýda oıyn-saýyq kesheni aýmaǵynda avtomatty qarý ustanǵan eki palestındik oq atty. Oqıǵa kýágerleriniń aıtýynsha, lańkester taqýa evreıler sııaqty kıingen. Olar shabýyl jasamas buryn «Maks Brenner» meıramhanasynda keshki as iship, odan keıin beıbereket oq jýdyrǵan.

Sál keıinirek, olardyń ekeýi de qolǵa tústi. Izraıl polıtsııasynyń habarlaýynsha, olar Iordan ózeniniń Batys jaǵalaýynda Hevron qalasyna taqaý palestınalyq ıAtta aýylynan kelgen aǵaıyndy Mýhammad pen Halıd Mahamre esimdi jigitter. Qarýly qaqtyǵys kezinde olardyń biri aýyr, al ekinshisi jeńil jaralandy. Lańkestik saldarynan 4 adam ólip, taǵy 9-y jaralandy.
Lańkestik jaýapkershiligin birde-bir lańkestik uıym moınyna alǵan joq. Degenmen, bul shabýylǵa Hamas basshylyǵy men basqa lańkestik toptar qoldaý kórsetip otyr degen boljam jarııa boldy.

BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn Tel-Avıvtegi lańkestik shabýyldy aıyptap, bul qylmystyń qurbany bolǵandardyń otbasylaryna kóńil aıtty.
Sonymen qatar, Pan Gı Mýn Hamas basshylyǵynyń mundaı ustanymyna alańdaýshylyq tanytyp, palestındik kóshbasshysyn óz mindettemelerin saqtaýǵa shaqyrdy.