ÁLEM APTA ІShІNDE: Ulybrıtanııada dopıng daýy ýshyqsa, Pákistandy sý basty
ASTANA. QazAqparat - Ótip bara jatqan aptada jýrnalıster dopıng daýyna qatysty kezekti shý kóterdi. Bul joly brıtandyq The Sunday Times jeksenbilik gazetiniń tilshileri Ulybrıtanııada jetekshi fýtbol klýbynyń oıynshylary, tanymal tennısshiler, boksshylar men velosıpedshiler jáne birqatar kásibı sportshylar tyıym salynǵan dárilerdi qoldanatyndyǵyn áshkereledi.
Munan bólek, álem jurtshylyǵy Pákistandaǵy tabıǵı apatqa jiti nazar aýdardy. Bul eldiń soltústik-batysyndaǵy sý tasqyny saldarynan osy aıdyń ishinde 200-den astam adam qaza tapqan edi.
Brıtanııadaǵy dopıg daýy
Jeksenbi kúni brıtandyq tanymal The Sunday Times basylymy dáriger Mark Bonardyń Koroldiktiń 150-ge jýyq jetekshi sportshylaryn dopıngpen qamtamasyz etkendigi jaıyndaǵy derekterin kópshilikke jarııa etti.
Daý-damaı ortasynda - Londondaǵy jeke klınıkalardyń biriniń dárigeri Mark Bonar. Jýrnalıster eshteńeden kúdiktenbegen dárigerge jasyryn kamerasy bar jas jelaıaqty jibergen.
Sportshy jattyǵýdan keıin qaıta qalpyna kelýi óte qıyn soǵatyndyǵyn aıtyp shaǵymdanǵan. Al dáriger tyıym salynǵan preparattar usynyp, kásibı sportshynyń shynyǵýyna, tez arada qalpyna kelýine septigin tıgizetin steroıdtar, erıtropoetın men gormondar taǵaıyndaǵan.
«Men paıdalanatyn keıbir medıkamentter kásibı sportta tyıym salynǵan. Siz muny túsinýge tıissiz. Degenmen, men bul zattardy paıdalanǵan kóptegen kásibı atlettermen jumys istegen edim», - deıdi Mark Bonar.
Basylymnyń jazýynsha, doktor Bonardyń patsıentteri qatarynda birneshe tennısshi, jekpe-jekpen aınalysatyn sportshylar, Týr de Frans velojarysyna qatysýshylar, boks chempıony jáne krıketten aǵylshyn quramasynyń keminde bir oıynshysy bar. Munan bólek, dopıng paıdalanǵandardyń qataryna «Arsenal», «Chelsı», sondaı-aq osy jolǵy Premer-lıganyń kóshbasshysy «Lester Sıtı» fýtbol klýbtarynyń da fýtbolshylary ilingen.
Degenmen, gazette doktor Bonardyń sózderin dáleldeıtin esh aıǵaq joq.
Maqala jarııa etilisimen brıtandyq «Arsenal» fýtbol klýby málimdeme jasady. Onda bul jarııalanymnyń negizsiz ekendigi aıtylǵan. «Lester Sıtı» de, «Chelsı» de maqalanyń jalǵanyn ekendigin aıtýda.
Biraq, dopıng kúdigine tek qana atletter ǵana iligip otyrǵan joq. Osydan eki jyl buryn Bonardyń klıenti bolǵan bir sportshy dopıng qoldanǵany úshin 2 jylǵa sporttan shettetilgen. Jazasyn jeńildetýdi kózdegen sportshy Ulybrıtanııanyń Dopınge qarsy agenttigine (UKAD) Mark Bonerdiń áreketine qatysty málimetterdi jaıyp salǵan. Biraq uıym dárigerge eshqandaı shara qoldanbaǵan. Al endigi ýaqytta brıtan úkimeti UKAD-qa qarsy tergeý júrgizýdi bastaýdy buıyrǵan kórinedi.
Óz kezeginde, UKAD óziniń táýelsiz tergeý amaldaryn júrgizetindigin jáne osy ýaqytqa deıin zań aıasynda jumys istegendikterin aıtýda. Dúnıejúzilik dopınge qarsy agenttiktiń prezıdenti Kreıg Rıdı The Sunday Times gazetiniń aıyptaýyn «sumdyq» jańalyq dep baǵalap, tergeý jumystaryn júrgizýge shaqyrdy.
Pákistandy topan sý basty
Senbi kún bastalǵan nóser jańbyrdyń saldarynan Pákistannyń soltústik-batysyndaǵy Kashmır, Haıber-Pahtýnhva jáne Gılgıt-Baltıstan ólkelerinde ondaǵan úı sý astynda qalsa, 150-ge jýyq ǵımaratty sý shaıyp ketti. Buǵan qosa, Chılas pen Gılgıt qalalary arasyndaǵy Karakorým tas jolyn laı kóshkini basyp qaldy. Haıber-Pahtýnhva, Gılgıt-Baltıstan jáne Kashmır aýdandarynda da laı kóshkini júrgeni belgili. Qazirgi ýaqytta tótenshe jaǵdaı ornynda qırandylar astyna qalǵandardy qutqarý jumystary júrgizilýde.
Pákistan bıligi sý tasqynynan zardap shekken ólkege azyq-túlik, dári-dármek pen basqa da birinshi kezekte qajetti zattardy jetkizip berdi.
Pákistannyń tabıǵı apat saldarymen kúres jónindegi ulttyq vedomstvosynyń málimetterine sáıkes, Haıber-Pahtýnhva ólkesi barynsha zardap shegip, onda 48 adam qaza tapqan.
Aıta keterligi, mundaı aýqymdaǵy apat Pákistanda únemi oryn alyp turady. Tek sońǵy aıda, 9 naýryz ben 5 sáýir aralyǵynda ǵana Pákistanda qatty jaýǵan jańbyrdyń saldarynan 214 adam qaza tapty. Munan bólek, 180-nen astam adam zardap shegip, 1400-den astam úı qırady.
Mamandardyń málim etýinshe, Ońtústik Azııadaǵy jazǵy mýsson barynsha qaýipti bolyp keledi. Ótken jyly nóser jaýyn men sý tasqyny saldarynan bul elde 81 adam ólgen edi. Al tabıǵı apat 300 myńnan astam adamdy ábigerge salǵan.
