ÁLEM APTA ІShІNDE: Taıland taǵy «tarpań» minez tanytýda
ASTANA. QAZAQPARAT - Senbi, 29 naýryz kúni Bangkokta Taılandtyń ýaqytsha úkimetiniń Premer-Mınıstri mindetin atqarýshy Iınglak Chınavattyń otstavkaǵa ketýin talap etken jáne «bedelqumarlyq pen kópshilik ústemdigine» qarsy reformalar júrgizýdi talap etken sherýler bastaldy. Buqaranyń negizgi narazylyq tanytýshy toptary oppozıtsııanyń Lýmphını saıabaǵyndaǵy shatyrlar qalashyǵynan shyǵyp, Koroldik alańǵa bet alýda. Búginde eldiń bıligine narazylyq tanytyp otyrǵan oppozıtsııa memleket astanasy Bangkokta 1 mıllıon adamǵa deıingi sherýshilerdiń basyn qosatyndyǵyna úmit artyp otyr.
Esterińizge sala keteıik, ótken jyldyń qarasha aıynyń ortasynan beri oppozıtsııa jaqtastary el astanasy Bangkokte bas qosyp, Taıland Premer-Mınıstri I.Chınavattyń otstavkaǵa ketýin talap etip sherý ótkizýde. Narazylyq tanytýshylar onyń atyn jamylyp, eldi I.Chınavattyń aǵasy - mıllıarder Taksın Chınavat basqaryp otyr dep sanaıdy. Este bolsa, ótken jyldyń jeltoqsan aıynyń ózinde oppozıtsııa ókilderi Taıland koroli Phýmıpon Adýlıadetýǵa parlamentti merziminen buryn taratyp, úkimetti otstavkaǵa jiberý týraly shaǵym jasaǵan bolatyn. Aıta keterligi, oppozıtsııa narazylyq tanytyp otyrǵan bılik búginde ýaqytsha mártebege ıe bolyp, kelesi saılaýǵa deıin el bıleý quqyǵyna ıe bolyp otyr. Memlekette oryn alyp otyrǵan osyndaı ahýaldan keıin bılik qataryndaǵy oppozıtsııa depýtattary úkimet qatarynan shyǵýda.
Sondaı-aq oppozıtsııa I.Chınavatqa qarsy ulttyq jemqorlyqqa qarsy komıssııa atyna kúrish kepili baǵdarlamasyn júzege asyrý barysynda laýazymdyq mindetterin jappaı buzý ári saqtamaý faktilerin tergeý talaptarymen shaǵym aryz berdi. 2011 jyly bastalǵan atalmysh baǵdarlamaǵa sáıkes, sharýalardan kúrishti kepildik baǵamen satyp alý kózdelgen bolatyn.
Degenmen de, úkimet jaqtastary demokratııa úshin birlesken maıdannyń «qyzyl jaǵalylary» dıktatýraǵa qarsy dál osyndaı sherýdi ulttyq lańkestikke qarsy komıssııa ǵımaratynyń aldynda ótkizýde. Olar I.Chınavattan qyzmettik mindetterin durys oryndamaǵan degen aıyptaýlardy alyp tastaýdy tabandap talap etýde. Sonymen qatar, bul belsendiler oppozıtsııaǵa jaýap retinde olarǵa qarsy sherý uıymdastyrýǵa nıetteri bar ekenderin málim etip otyr.
Este bolsa, 2 aqpanda Taılandta ótken kezekten tys parlamenttik saılaý esh nátıje bermegen bolatyn. Saıası teketirestikke boı aldyrǵan eki tarap ta saılaýdyń óz múddeleri úshin jeńiske jetkendigin aıtyp, dabyl qaǵýda. Eskererligi, osy sherýshilerdiń kedergi keltirýi saldarynan eldiń 28 okrýginde daýys berý júrgizilmedi, sondaı-aq Bangkoktegi birqatar ýchaskeler jabyq boldy. Demek, el konstıtýtsııasy talap etkendeı, búkil el boıynsha bir kúnniń ishinde saılaý ótken joq. Mine, osyndaı jaıttardan keıin Taılandtyń konstıtýtsııalyq soty 2 aqpanda ótken saılaý nátıjelerin jaramsyz dep tanydy.
Búginde I.Chınavat eldiń mınıstrler kabınetine basshylyq jasaýyn jalǵastyrýda. Alaıda ol osy kúnderi el astanasynda ótip jatqan qaýipti narazylyq sharalarynan keıin Bangkoktan boı tasalaǵan bolatyn. Taılandtyń úkimet basshysy óziniń laýazymdyq qyzmetinen bas tartqysy kelmeıdi, ári jemqorlyq sıpatta qandaı da bir zań buzýshylyqqa boı aldyrmaǵan, ári dúısenbi kúni jemorlyqqa qarsy komıssııa aldynda jaýap berýge daıyn ekendigin málim etýde. Al oppozıtsııa kóshbasshysy Sýthep Thyaksýban oǵan qatysty jarııa kelissózder júrgizýge ári ony telearnalar arqyly kórsetýge úndeý tastaýda.
