ÁLEM APTA ІShІNDE: Taıaý Shyǵysta ýaqytsha bitimge qol jetkizildi, degenmen qaqtyǵysqa sońǵy núkte qoıylǵan joq
ASTANA. 24 qarasha. QazAqparat - Ótip bara jatqan osy apta ishinde halyqaralyq qoǵamdastyqtyń erekshe nazaryn aýdartqan oqıǵalardyń qatarynda HAMAS pen Izraıldiń arasyndaǵy jan-jaldy toqtatý týraly bitimge qol jetkizýi bolǵandyǵy sózsiz.
Gaza sektorynda Izraıl men palestındik uıymnyń arasynda ýshyǵyp turǵan soǵystyń jalynyn basý týraly kelisim 21 qarasha, sársenbiniń sátinde Mysyr men AQSh-tyń aralasýymen óz kúshine endi. Mysyr Syrtqy ister mınıstri Muhammed Amr AQSh-tyń memlekettik hatshysy Hılları Klıntonmen birlesip, Izraıl men Gaza sektorynyń bıleýshisi HAMAS qozǵalysy tatýlasý týraly kelisimge kelgendigin jarııa etti. Atalǵan kelisim sol kúni jergilikti ýaqyt boıynsha 21:00-de óz kúshine endi.
Bitimgerlik shartyna sáıkes ızraıldikterdiń «Bultty tirek» operatsııasy toqtatyldy, al óz kezeginde HAMAS qozǵalysy Izraılge qarata shabýylyn qaıta jandandyrmaýǵa mindetteme aldy. Atalǵan kelisim «bitimge bitim» ustanymyna negizdeledi jáne bul buǵan deıin kútilgendeı uzaqmerzimdi (uzaqjyldyq) jaýlyqty toqtaý úshin jańa sharttarǵa bastama bolmaıdy. Osylaısha, Palestına tarabynan Izraılge qarsy zymyran shabýyldary qaıta bastalatyn bolsa, onda kelesi tarapta áskerı is-qımyldaryn qaıta jandandyrý quqyǵyna ıe.
Bul oqıǵaǵa halyqaralyq qoǵamdastyqtyń reaktsııasy da oń boldy. Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik keńesi otyrysynyń qorytyndysy boıynsha janjaldasýshy taraptardy onyń erejesin oryndaý úshin ýaǵdalastyqty qalyptastyrýǵa jáne baısaldy is-qımyldar qabyldaýǵa shaqyrý qarastyrylǵan málimdeme daıyndaldy. Qujatta Izraılge Gaza sektoryndaǵy blokadaǵa shekteý qoıý týraly talap qarastyrylmaǵan. Muny birqatar arab elderi talap etken bolatyn. Degenmen onda Gaza sektoryna gýmanıtarlyq kómektiń jetkizilýine múmkinshilik jasaý atalyp ótilgen.
Aıta keterligi, eki el arasyndaǵy teketires bastalǵannan bergi ýaqytta shabýyldar saldarynan Palestınada 162 adam qaza taýyp, 1200-den astamy jaraqattar aldy. Al Izraılde osy kúnderi 6 dam qaza taýyp, birneshe ondaǵan adam jaraqattandy.
Eki el arasynda ýaqytsha bitimgershilik ornaǵanymen, sońǵy kúnderi palestındikter tarabynan birneshe zymyrannyń ushyrylǵandyǵy týraly aqparat ta jaryq kórdi. Buǵan qosa ızraıldik áskerıler Gaza sektorymen aradaǵy shekarada adamdar tobyna oq atty.
Gaza sektorynyń ákimshiligi 22 qarasha kúnin palestına halqynyń «Ulttyq jeńis kúni» dep jarııalap, resmı demalys kúni retinde bekitti. Palestınada bitimgerlikti Izraıldi jeńý retinde qabyldaýda. Gaza sektorynda jergilikti turǵyndar qala kóshelerine shyǵyp, óz jeńisterin toılady.
Qazirgi ýaqytta álemdik qoǵamdastyq taraptardyń soǵys otyn tutandyrýǵa jáne zorlyq-zombylyqty ýshyqtyrýǵa jol bermeý baǵytynda qabyldaǵan mindettemelerin qatań saqtaýy úshin barlyq jaǵdaımen qamtamasyz etýdi josparlap otyr. Birqatar elder taıaýshyǵystyq tórttik aıasyndaǵy jumystardy tezirek jandandyrýǵa jáne halyqaralyq uıymdar bazasynda qosymsha kelissózder alańyn qurýǵa shaqyrýda.
Degenmen de birqatar boljamdarǵa qaraǵanda, bul bitimgershilik jańa janjaldyń aldyndaǵy bir sáttik tynyshtyq qana. Egerde BUU Bas Assambleıasy Palestınanyń 1949-1967 jyldardaǵy shekarasyn taný arqyly palestındik ókildikten «baqylaýshy memleket» mártebesine deıin kóterý máselesin qarar bolsa, onda soǵys oty qaıta tutanýy da múmkin.
