ÁLEM APTA ІShІNDE: Tabıǵı apat júzdegen adamnyń ómirin jalmady
ASTANA. QazAqparat - Ótip bara jatqan apta ishinde álemniń birqatar elderinde tabıǵı apat oryn alyp, júzdegen adamnyń ómirin qıdy.
Aýǵanstandaǵy kóshkin
Juma kúni Aýǵanstannyń Badahshan ólkesine qarasty Hargý eldi mekeninde iri kóshkin oryn aldy. Osy eldegi BUU mııssııasynyń taratqan aqparattaryna qaraǵanda, kóshkin saldarynan keminde 350 adam qaza tapqan. Alaıda, bul derekter saǵat saıyn ózgerý ústinde. Al jergilikti bılik málimetterine sáıkes, kóshkin saldarynan mert bolǵan adamdardyń sany 2,5 myńnan asyp jyǵylýy múmkin. Óıtkeni tótenshe oqıǵa oryn alǵan sátte aýylda osynshama adam bolǵany belgili. Olardyń barlyǵy da dál qazirgi ýaqytta iz-tússiz joǵalǵandar sanatyna jatqyzylyp otyr.
Taratylǵan aqparattarǵa qaraǵanda, birneshe kún buryn jaýǵan nóser jaýyn saldarynan taý bókteri kóshken syńaıly. Sonyń saldarynan 300-ge jýyq úı kóshkin astynda qalsa, taǵy da 500-ge jýyǵy búlingen. Tabıǵı apat oryn alǵan aýylǵa jaqyn mańdaǵy eldi meken turǵyndary kóshkin qaıta oryn alýy múmkin degen qaýippen qaýipsiz jerge kóshirildi.
Qazirgi ýaqytta tabıǵı apat oryn alǵan jerde izdeý-qutqarý jumystary júrgizilýde. Biraq, qutqarýshylarǵa kóshkin astynda qalǵan adamdardy izdeýge qajetti qarapaıym qural-jabdyqtardyń óz tapshy bolýda. Buǵan qosa, taýly aımaqta tehnıkany jedel jetkizýdiń qıyndyǵy da qutqarý operatsııalaryn júrgizýge qol baılaý bolyp tur. Degenmen halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan negizgi kómekti BUU bólimsheleri kórsetýde.
AQSh-ty qatty daýyl esten tandyrýda
Osy apta ishinde AQSh-tyń birqatar ortalyq shtattarynda qatty daýyl turdy. Alǵashqy daýyl jeksenbi kúni kóterilip, Oklahoma shtatynyń Kýapo qalasy turǵyndaryn esten tandyrdy. Sodan keıin qýatty daýyl Kanzas, Mıssýrı shtattarynda júrip ótti.
Keıbir shtat aýdandarynda turǵan daýyldyń jyldamdyǵy saǵatyna 265-320 shaqyrymǵa jetti.
Kóptegen adamdar baspanasyz qalyp, kólikter búlindi. On myńdaǵan adam baılanys pen elektr energııasynan ajyrap qaldy. Keıbir qalalarda tipti bir oramdar tolyǵymen zardap shekti.
Daýyl saldarynan Arkanzasta 8, al Alabama men Mıssısıpı shattarynda 17 adam mert boldy. Jalpy, osy apta ishinde AQSh-ty dúrliktirgen daýyl saldarynan 30-dan astam adam mert bolsa, tabıǵı apat oshaǵynda 3 mln. adam qalyp qoıdy.
Aýa raıyn boljaýshylardyń taratqan aqparattaryna qaraǵanda, tornado qaýpi áli de basym bolyp tur. Taıaý kúnderi taǵy da daýyl turyp, 70 mln. adam turatyn aýmaqtyń astan-kesteńin shyǵarýy múmkin. Al daýyldyń jańa tolqynynyń oshaǵy Kanzas, Mıssýrı, Mıssısıpı, Nebraska, Aıova, Tehas jáne Lýızıanva shtattary bolýy yqtımal. Sondyqtan da birqatar shtat bıligi jergilikti halyqty barynsha abaı bolýǵa shaqyrýda. Al keıbir shtattarda engizilgen tótenshe jaǵdaı rejimi áli de saqtalyp otyr.
