ÁLEM APTA ІShІNDE: Stambuldaǵy jáne Frantsııadaǵy qandy qyrǵyn - Batysqa da, Shyǵysqa da úlken qater
ASTANA. QazAqparat - Ótken aptada eń negizgi álemdik oqıǵalar, ókinishke oraı, adam shyǵynyna qatysty boldy. Onnan astam adam jan túrshigerlik jaǵdaıda qaza taýyp, ondaǵan adam jaraqattandy. Eń bastysy - bul oqıǵalar álemdik turaqtylyqty edáýir shaıqaltty. Seısenbide Stambuldaǵy polıtsııa ýchaskesindegi jarylys bir alańdatsa, 7- 9 qańtar aralyǵyndaǵy Frantsııadaǵy qandy qyrǵyn álem jurtshylyǵyn túrshiktirdi. «Charlie Hebdo» satıralyq jýrnalyna qarýly shabýyl, lańkestik akt, kepilge adam alý, atys jáne lańkesterdiń ólimi - barlyǵy kóz aldymyzda ótkendeı boldy.
Aldymen Stambuldaǵy oqıǵaǵa nazar aýdarsaq
Seısenbi kúni Stambulda Túrkııanyń eń basty týrıstik nysandarynda - Qasıetti Sofııa jáne Kók meshittiń janynda qýatty jarylys oryn aldy. Polıtsııa ýchaskesiniń esigi aldynda lańkes áıel ózin-ózi jaryp jibergen.
Saldarynan eki polıtseı aýyr jaralandy, keıin onyń biri til tartpastan kóz jumdy. Anyqtalǵanyndaı, álgi áıel Qasıetti Sofııa shirkeýiniń janynda bázbireýler ámııanymdy urlap ketti dep aǵylshyn tilinde aryz aıtqan. Keıin kóp uzamaı bombany iske qosyp jiberdi. Tergeý nátıjeleri boıynsha, onyń kim ekeni anyqtaldy. Lańkes Daǵystan týmasy, úsh balanyń anasy Dıana Ramazanova bolyp shyqty.
Terraktini óz moınyna jergilikti «Bostandyqtyń halyqtyq revolıýtsııalyq maıdany» uıymy aldy.
Frantsııada beıbit kúnde atys jasaǵandar
7 qańtar kúni tańerteń shamamen saǵat 11-de muzdaı qarýlanǵan úsh lańkes Parıjdegi «Charlie Hebdo» satıralyq jýrnaldyń redaktsııasyna basa kóktep kirip kelip, jýrnalısterge oq jaýdyrdy. 10 mınýttan soń, qaraqshylar ǵımaratty tastap shyǵyp, kólikterimen oqıǵa ornynan izderin sýytqan. Lańkesterdiń qolynan 10 tilshi, 2 polıtsııa qyzmetkeri ajal qushty. Jıyrmaǵa jýyq adam jaraqattarmen aýrýhanaǵa jetkizildi. Birneshe saǵattardan keıin, qanǵa boıalǵan ǵımaratqa kelip jetken prezıdent Fransýa Olland, oqıǵany lańkestik akt dep atap, elde úsh kúndik merzimge aza tutý jarııalady.
Quqyqqorǵaýshylar jýrnalǵa shabýyl jasaǵan kúdiktilerdi atap, olardyń fotosýretterin jarııalaǵan bolatyn. Olardyń nusqasy boıynsha, buǵan 32 jáne 34 jastaǵy aǵaıyndy Saıd pen Sherıf Kýashılerdiń qatystary bar bolýy yqtımal. Úshinshi adam olardy kólikte kútip otyrǵan. Keıin, jarııalanǵan kúdiktilerdiń biri 18 jasar Hamıd Mýrad polıtsııaǵa berilip, óziniń buǵan qatysy joqtyǵyna dálelderi baryn aıtqan.
Kelesi kúni Parıjdiń syrtynda ornalasqan Monrýj eldi mekeninde belgisiz bireý mýnıtsıpaldy polıtsııa qyzmetkerin jáne jol polıtsııasy agentin avtomatpen atyp ketti. Onyń biri oqıǵa ornynda kóz jumsa, jol polıtsııasynyń agenti aýrýhanada aýyr halde jatyr.
Juma kúni avtomat asynǵan eki er kisi Ýaza departamentiniń kóligin aıdap áketedi. Polıtsııanyń anyqtaǵanyndaı, olar «Sharlie Hebdo» jýrnalynda tilshilerdi jer jastandyrǵan aǵaıyndy Kýashı bolyp shyqty. Quqyqqorǵaýshylar oqys oqıǵanyń mán-jaıyn anyqtap, olardyń izderine túsedi. Sol kezde atys bastalyp, lańkester Dammarten-an-Goel qalasyndaǵy polıgrafııa ǵımaratyna kelip tyǵylady jáne ishindegi adamdy kepilge alady.
Sol tusta Parıjdiń 20-okrýginde qarýly er kisi Vensen qaqpasy mańaıynda dúkenderdiń birinde oq atyp, ishindegi tutynýshylardy kepilge alady. Terrorıst aǵaıyndy Kýashılerdi ańdýdy doǵarýdy talap etedi. Jergilikti ýaqyt boıynsha 17:00 saǵatta (Astana ýaqytymen 22:00-de) polıtseıler Kýashıler jasyrynǵan polıgrafııa ǵımaratyna kiredi. Kepildegi adamdy qutqarý kezinde lańkester óltirildi. Kóp keshikpeı polıtseıler Parıjde dúkendegi lańkesti ustaýǵa kirisedi. Arnaıy is-shara barysynda lańkestiń kózi joıyldy. Ol 32 jastaǵy Amedı Kýlıbalı bolyp shyqty. Polıtsııa ókilderiniń sózine qaraǵanda, bunyń aldynda Monrýj eldi mekeninde mýnıtsıpaldy polıtsııa qyzmetkerin atyp ketken osy Kýlıbalı bolǵan. Jalpy kepilge alynǵan adamdardy bosatý kezinde tórt beıbaq qaza boldy.
Keıin BAQ Iemen aýmaǵynda qyzmet etetin «Al-Kaıda» lańkestik uıymynyń bir múshesi Frantsııadaǵy Charlie Hebdo aptalyq jýrnalyna shabýyl jasaýǵa uıymnyń qatysy baryn rastady dep habarlady.
Lańkestiń aǵylshyn tilinde jarııalanǵan málimdemesinde: «Al-Kaıdanyń Arab túbegindegi» kóshbasshylary operatsııany basqaryp otyrdy jáne nysanany asa yqtııarlyqpen tańdaýǵa tyrysty» delingen.
Onyń aıtýynsha, bul lańkestik akt jýrnalısterdiń musylmandardyń asa qurmetteıtin qasıetterine qatysty jasap kelgen qııanattaryna qarsy jaýap retinde jasalǵan.
Burynǵy medıtsına qyzmetkeri 30 patsıenttiń ólimine kináli ekenin moıyndady
Frantsııada lańkesterdi izdep sarsańǵa túsip jatqanda, Germanııadaǵy Bremenniń janynda ornalasqan Delmenhorst qalashyǵyndaǵy medıtsınalyq qyzmetkerlerdiń biri 30 patsıentti jasyryn túrde óltirip kelgendigin habarlady. Buryn medıtsına qyzmetkeri bolyp qyzmet atqarǵan 38 jastaǵy er kisi patsıentterge júrek talmasyna qarsy preparattardy shamadan tys egip otyrǵan. Ol óziniń kúnásin sottaǵy sarapshy-psıhıatrǵa aıtqan.
Іsti bolǵannyń aty-jóni jarııalanbaı otyr. Degenmen onyń patsıentterdi 2003-2005 jyldar aralyǵynda óltirip kelgendigi anyqtaldy. Er adam patsıentterdiń júrek talmasyn qasaqana qozdyryp, olardy qaıtadan aıyqtyryp otyrǵan. Osylaısha, ol óziniń sheberligin asyrǵysy kelipti.
Sanıtardyń ózi tek úsh patsıentti óltirip alǵanyn aıtýda, keıin taǵy eki patsıentti o dúnıege attandyrmaq bolǵan. Psıhıatrdyń sózine qaraǵanda, ol oǵan 30 patsıentti ajal qushtyrǵanyn, sondaı-aq 60 adamdy qaıta tiriltip alǵanyn aıtqan.
Endi polıtsııa Delmenhorst klınıkasyndaǵy 100-den astam «túsiniksiz» ólimniń mán-jaıyn anyqtaýda. Aıta keteıik, bunyń aldynda Nıls N. degen laqap atpen tanylǵan sanıtar 2008 jyly kisi óltirýge oqtalǵany úshin jeti jylǵa sottalǵan bolatyn.
