ÁLEM APTA ІShІNDE: Sarkozı utyldy. Frantsııa sotsıalıst Fransýa Ollandty tańdady
MÁSKEÝ. 7 mamyr. QAZAQPARAT - Ótken aptada álemdegi basty oqıǵalarynyń biri Frantsııadaǵy prezıdenttik saılaý boldy. Onyń sońǵy kezeńi keshe, mamyrdyń 6-sy kúni aıaqtaldy.
Sonymen, kóptegen beldi saıasatkerlerdiń, sondaı-aq Frantsııanyń qazirgi prezıdenti N.Sarkozıdi jaqtaǵan belsendilerdiń senimdi boljamdaryna qaramastan, saılaýdyń sońǵy kezeńi eldiń aldaǵy besjyldyq bolashaǵyn aıqyndap aldy: Elıseı qamalyndaǵy taqqa 57 jastaǵy Fransýa Olland otyryp, prezıdent tájine ıe bolmaq.
Esterińizde bolsa, Frantsııadaǵy prezıdenttik saılaýdyń alǵashqy kezeńi sáýirdiń 22-si kúni ótken bolatyn. Ol kezde on kandıdattyń bireýi de 50 paıyzdyq mejeden asa almady. Sol sebepti saılaýdyń ekinshi kezeńin ótkizý jóninde sheshim qabyldandy. Saıası dodanyń ekinshi ári sońǵy kezeńine osy eldiń prezıdenti, «Halyq qozǵalysy úshin odaǵynyń» jetekshisi N.Sarkozı jáne Sotsıalıstik partııanyń ókili, opozıtsıoner F.Olland shyqqan edi.
Frantsııanyń Konstıtýtsııalyq keńesi málimdegendeı, saılaýdyń birinshi kezeńinde F.Olland 28,63 paıyz daýysqa ıe bolsa, N.Sarkozı 27,63 paıyzdan asa almady. Osylaısha, N.Sarkozıdiń basty qarsylasy - F.Olland odan 500 myńnan artyq daýys jınap aldy. Basqa kandıdattardyń úlesinde - 0,25-17,9 paıyz.
Buǵan deıin júrgizilgen áleýmettik saýalnama kórsetip otyrǵandaı, F.Olland Frantsııa prezıdenti N.Sarkozıden 5-7 paıyzǵa alda boldy. Mamyrdyń 2-si kúni bolǵan teledebattardan keıin de elektorattyń tańdaýy aıtarlyqtaı ózgergen joq. Negizi, saılaýdyń birinshi kezeńinde N.Sarkozı jeńilse de, ekinshi týrda ol daýys berýshilerdiń jalpy 27,07 paıyzyna ıe bolǵan Marın Le Penıdiń «Ulttyq maıdany» men Fransýa Baırýdyń «Demokratııalyq qozǵalysyn» ózine tartyp alady degen boljam bolǵan.
Degenmen, M.Le Pen N.Sarkozıdi qoldaýdan bas tartyp, kandıdattyń ekeýine de senbeıtindigin málimdedi. Ol «Ulttyq maıdannyń» 6 mln.-ǵa jýyq jaqtaýshylaryna ózdigimen daýys berýge keńes berdi. Oǵan qosa, buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalanǵan bir resmı qujat N.Sarkozıdiń saıası bedelin túsirip tastady. Onda 2007 jyly Frantsııada ótken prezıdenttik saılaý kezinde N.Sarkozıdiń saılaýaldy naýqanyna Lıvııanyń buryńǵy basshysy Mýamar Kaddafı 50 mln. evro bóldi degen naqty derek bar.
Frantsııanyń Іshki ister mınıstrligi taratqan málimetke sáıkes, bıýlleten sanaǵy boıynsha oppozıtsııa qazirgi bılikten 2 paıyzǵa oza shaýyp, el azamattarynyń 51,67 paıyz daýysyna ıe boldy. Al N.Sarkozıdiń komadasy 48,33 paıyz daýysty qanaǵat tutty.
Saılaýdyń sońǵy nátıjesi búgin, dúısenbi kúni jarııa etilmek. Osydan keıin 10 kúnniń ishinde Konstıtýtsııalyq keńes ol nátıjelerdi resmı túrde bekitýi tıis. Qandaı da bir ózgerister bolmaıtyny anyq. Sebebi N.Sarkozıdiń ózi sotsıalıst F.Ollandty saılaýdyń qorytyndysymen quttyqtap qoıdy. «Frantsııada - jańa prezıdent. Bul - respýblıkanyń demokratııalyq tańdaýy. Olland Frantsııa prezıdenti bolyp saılandy, halyqtyń osy tańdaýyn qurmetteý qajet», - dedi ol óz sózinde.
Eýropanyń birqatar memleket basshylary Frantsııanyń jańa prezıdenti F.Ollandtyń atyna óz quttyqtaýlaryn jetkizip úlgerdi. Belgııanyń Premer-mınıstri Elıo Dı Rýpo eki eldiń Eýropalyq odaq aıasyndaǵy jemisti jumysyna senim bildirse, Germanııa kantsleri Angela Merkel F.Ollandty óz eline resmı saparmen shaqyrdy. Al Evrokomıssııanyń tóraǵasy Joze Manýel Barrozý Frantsııanyń jańa komandasymen birge Eýropa ekonomıkasyn jańǵyrtýǵa qatysty óz tilektestigin jetkizdi.
Sóıtip, F.Olland sotsıalısterdiń ishinen Frantsııa prezıdenti atanǵan ekinshi tulǵa bolyp, el tarıhyna endi. Onyń áriptesi Fransýa Mıtteran 1981-1995 jyldary aralyǵynda Frantsııa memleketin basqardy. F.Olland bolsa, osy ýaqytqa deıin birde-bir mınıstrlikti basqarǵan joq. Ol «Demokratııalyq qozǵalystyń» belsendi múshesi retinde bul partııany 11 jyl boıy basqaryp keledi. «Maǵan daýys berý arqyly Frantsııa halqy ózgeristerdi tańdady. Men ózime júktelgen jaýapkershilikke saı qyzmet etetin bolamyn», - dep málim etti F.Olland. Frantsııanyń jańa prezıdenti atap kórsetkendeı, óz jumysynda ol otandyq ónerkásipti qaıta jańǵyrtyp, bıýdjet tapshylyǵyn qysqartatyn bolady. Sondaı-aq ol áleýmettik júıeni barynsha damytýǵa ýáde berdi. «Men belgilegen basymdyqtardyń ishinde bilim berý, qorshaǵan ortany qorǵaý, ekologııa bar. Biz Eýropanyń ekonomıkalyq ósimin qamtamasyz etip, jańa jumys oryndaryn ashý úshin jumys isteıtin bolamyz», - dedi ol.
Deıturǵanmen, N.Sarkozıdiń jaqtastary jáne birqatar sarapshylardyń paıymdaýynsha, F.Olland aýqymdy reformalarǵa bara almaıdy. Sebebi ol Brıýssel men Berlınniń ustanymyn jeńe almaıdy. Al respýblıkadaǵy bıznes salasy úshin salyq mólsherin kóbeıtý eldiń jaǵdaıyn qıyndatýy múmkin.
F.Ollandtyń syrtqy saıasatyna qatysty qandaı da bir boljamdar jasaý áli erte. Degenmen, bir másele anyq, Frantsııanyń jańa basshysy transatlantıkalyq yntymaqtastyq pen adam quqyqtaryn qorǵaý jumysyna negizgi basymdyq berip keledi.