ÁLEM APTA ІShІNDE: Parıjdegi lańkestiktiń basty kúdiktisi ustaldy
ASTANA. QazAqparat - Ótip bara jatqan aptada Túrkııa men Kot-d'Ivýarda oryn alǵan lańkestik áreketter adamzat balasynyń kóńiline qaıaý túsirip, ǵalamshar turǵyndarynyń bul zulymdyqqa qarsy kúsh biriktirý qajettigin taǵy da bir márte qýattaı tústi. Aıta keterligi, bul oqıǵalardan bólek ótken jyldyń qarashasynda Parıjde oryn alǵan lańkestiktiń basty kúdiktisi Brıýsselde qolǵa túskeni belgili boldy.
Ankaradaǵy qandy qyrǵyn
Jeksenbi kúni Ankarada Túrkııaniń Ádilet, Іshki ister mınıstrlikteri, Joǵarǵy soty ǵımaraty men el úkimet basshysynyń rezıdentsııasy janynda qýatty jarylys boldy. Bılik málimetterine sáıkes, bomba qoıylǵan kólikke mingen lańkes jankeshti aıaldamada turǵan jolaýshylar avtobýsyna soqtyǵysyp jarylǵan. Jarylystan keıin úlken órt bolyp, oqıǵa ornyna órt sóndirýshiler men jedel járdem qyzmetteri jetip, polıtsııa oqıǵa ornyn qorshaýǵa alǵan.
Túrkııa Prezıdenti Rejep Taıyp Erdoǵan «terrorızm» termıni uǵymynyń aıasyn keńeıtý, terrorlyq aktini oryndaýshy jáne oǵan dem berýshi emes, jalpy osy áreketke qoldaý tanytqannyń barlyǵyn «lańkes» dep taný qajettigin aıtty. «Qaza tapqandardyń týǵan-týystaryna kóńil aıtamyn jáne jaraqat alǵandardyń tezirek jazylyp ketýine tilekshimin. Sońǵy jyldary óńirdegi turaqsyzdyq saldarynan Túrkııa lańkesterdiń nysanyna aınalyp otyr», - delingen Túrkııa prezıdentiniń resmı saıtynda ornalastyrylǵan málimdemede.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Túrkııa Respýblıkasynyń Prezıdenti Rejep Taıyp Erdoǵanǵa Ankara qalasynda bolǵan terrorlyq aktige baılanysty kóńil aıtý jedelhatyn joldady. Jedelhatta qaıǵyly oqıǵa saldarynan kóptegen jazyqsyz adamdardyń qaza bolǵany jáne zardap shekkeni týraly habardy Qazaqstan Prezıdenti zor kúızelispen qabyldaǵany atap ótilgen. «Elińizben kórshi aımaqtaǵy turaqsyzdyq pen halyqaralyq terrorızmniń órshýine qaramastan, Túrkııa ishki turaqtylyǵy men qaýipsizdigin nyǵaıtyp, qazirgi zaman qaýip-qaterlerine qarsy kúreste tabandylyq tanytatynyna senimdimin. Halyqaralyq terrorızmniń tamyryna balta shabý álemdik qoǵamdastyq aldynda turǵan eń ózekti mindet dep sanaımyn», - delingen jedelhatta. Memleket basshysy Qazaqstan HHІ ǵasyrdyń eń qaýipti qaterine qarsy kúreste baýyrlas túrik halqyn qoldaıtynyn atap aıtty. Sońynda Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqynyń jáne jeke óziniń atynan R.Erdoǵanǵa, qaza tapqandardyń týys-týǵandaryna, sondaı-aq barsha Túrkııa halqyna kóńil aıtyp, zardap shekkenderdiń tezirek saýyǵyp ketýine tilektestigin bildirdi.
Resmı derekterge sáıkes lańkestik saldarynan 37 adam qaza taýyp, taǵy 125 adam jaraqat alǵan. Jankeshti lańkestik sybaılastaryn izdeý operatsııasy kezinde 30-dan astam adam tutqynǵa alynǵan. Bul lańkestik áreketti «Kúrdistan jumysshylar partııasymen» baılanysy bar «Kúrdistan bostandyǵy qyrandary» radıkaldy toby óz moıyndaryna alyp otyr. Aıta keterligi, sál keıinirek jankeshtiniń Seher Chagla Demır ekendigi jáne onyń 2013 jyldan Kúrdistan jumysshylar partııasynyń quramyna kirgeni belgili boldy.
Bul Túrkııada sońǵy aılarda oryn alǵan 5-shi lańkestik áreket. Onyń saldarynan 200-den astam adam qaza tapty.
Kot-d'Ivýardaǵy lańkester lańy
Jeksenbi kúni avtomatpen jáne granatamen qarýlanǵan 6 sodyrdan turatyn lańkestik top Kot-d'Ivýardyń Gran-Basam qalasyndaǵy kýrortty aımaqqa basyp kirip, týrısterdi oq astyna aldy. Oqıǵa kýágerleriniń aıtýynsha, lańkester jaǵalaýǵa qaıyqpen kelip, jaǵajaıda jatqan adamdardy atqan. Ǵalamtorda sodyrlardyń shabýyl sáti beınelengen vıdeo da jarııalandy. Biraz ýaqyttan keıin oqıǵa ornyna polıtsııa jetip, lańkestermen qarýly qaqtyǵys oryn aldy. Kot-d'Ivýar prezıdenti Alassan Ýattaranyń málimdeýinshe, arnaıy jasaq jaýyngerleri 6 sodyrdyń da kózin joıǵan.
Sońǵy málimetterge sáıkes, lańkestik saldaryna 18 adam qaza tapty. Olardyń arasynda 15 qarapaıym adam men 3 oqqaǵar bar. Munan bólek 20-ǵa jýyq adam jaraqattanǵan. Ólgenderiń 4-eýi Frantsııa, 1-eýi Germanııa azamattary, al qalǵandary jergilikti turǵyndar.
El prezıdenti Alassan Ýattara dúısenbi kúni úkimettiń shuǵyl jıynyn ótkizip, onda lańkestikpen kúres máselesi talqylandy. Sonymen qatar elde úsh kúndik ulttyq aza tutý kúni jarııalandy.
BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn bul lańkestikti aıyptap, Kot-d'Ivýar halqy men úkimetine, qaza tapqandardyń otbasylaryna kóńil aıtty.
Parıj lańkesteriniń izimen
Seısenbi kúni Parıjdegi lańkestik oqıǵany tergeý aıasynda belgııalyq polıtsııa qyzmetkerleri frantsýz áriptesterimen ıesiz dep sanalǵan páterlerdiń birin teksermek boldy. Olar páterdiń esigin ashqan sátte oq astyna qalyp, 3 polıtsııa qyzmetkeri jaraqat aldy. Osydan keıin kómekke qosymsha kúsh kelip, atys odan ary jalǵasty. Eki qylmysker oqıǵa ornynan qashyp ketip, Kalashnıkov avtomatymen qarýlanǵan úshinshisi quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleriniń jolyna tosqaýyl boldy.
Shamamen 3 saǵattan keıin arnaıy jasaq sarbazdary páterge basyp kirip, sodyrdyń kózin joıdy. Ol aljırlik 1980 jyly dúnıege kelgen Belkadı Mohammed ekendigi belgili. Jergilikti BAQ málimetterine sáıkes, qashyp ketken 2 qylmysker aǵaıyndy Halıd pen Ibragım al-Bakraýı bolýy múmkin. Olar quqyq qorǵaý organdaryna jaqsy tanys. Aǵymdaǵy jyldyń qańtarynda tonaý barysynda polıtsııaǵa oq atyp qashyp ketken bolatyn. Sonymen qatar ol syrttaı 9 jylǵa sotalǵan. Al ekinshisi 2011 jyly avtomobıl urlaǵany úshin shartty túrde 5 jylǵa sottalǵan.
Aıta keterligi, keshe keshkisin Parıjdegi lańkestiktiń basty kúdiktisi Salah Abdeslamnyń arnaıy júrgizilgen operatsııa barysynda Brıýsselde ustalǵany belgili.
