ÁLEM APTA ІShІNDE: Palestına men Izraıl arasynda soǵys oty tutanýy yqtımal
ASTANA. QazAqparat - Taıaý Shyǵystan taǵy da shı shyqqaly tur. Óıtkeni, osy aımaqtaǵy Izraıl men Palestına memleketteri arasyndaǵy alaýyzdyq kún ótken saıyn ýshyǵyp bara jatqan sııaqty.
Este bolsa, aǵymdaǵy jyldyń maýsymynda evreılerdiń dinı mektebiniń úsh oqýshysy urlanyp, artynan óltirilgen edi. Olardyń múrdeleri tabylyp, qara jer qoınyna berilgennen keıin Ierýsalımniń shyǵysynda palestınalyq jasóspirimniń janyp ketken múrdesi tabylǵany este. Osydan keıin Izraıl taraby jasópirimderdiń urlanýyna palestınalyq HAMAS uıymyn aıyptasa, kelesi tarap mundaı kúnáden taza ekendikterin aıtyp, aqtalǵan-dy. Biraq, bul tek aıyptaýlar deńgeıinde ǵana qalyp qoımaı eki tarap ta bir-birin aı boıy zymyran soqqysynyń astyna aldy.
Osy aptanyń seısenbi kúni Izraıl bıligi HAMAS qozǵalysyna qarsy baǵyttalǵan «Berik jartas» operatsııasyn bastap jiberdi. Ázirshe, ızraıldyq áskerıler Gaza sektoryna qashyqtan soqqy jasaýmen ǵana tynyp otyr. Tel-Avıv ózin qorǵaý úshin palestındik anklavqa soqqy jasaıtyndyǵyn málimdep te úlgerdi. Aıta keterligi, sońǵy mezetke deıin ızraıldikter anklav aýmaǵyndaǵy 800-ge jýyq nysanǵa qashyqtan soqqy jasaǵan edi. Buǵan qosa Izraıldiń saıası kóshbasshylary men komandırleri jer betinde shabýyl jasaý múmkindigin de joqqa shyǵaryp otyrǵan joq jáne rezervtegi azamattardy jumyldyrý jumystaryn da bastap ketti.
Izraıl operatsııasynyń saldarynan qaza tapqan palestındikterdiń sany qazirdiń ózinde 110-nan asyp otyr. Al jaraqat alǵan adamdardyń sany 700-den asyp jyǵylady. Izraıl taraby Gazada jumys istep júrgen Media-24 telearnasynyń jýrnalıster tobyn da oq astyna aldy.
Aıta keterligi, Izraıl Palestınany Gazada turǵyndardy tiri qalqan retinde paıdalanyp otyr dep aıyptaýda. Gazada 1 sharshy shaqyrym jerde 4,8 myń adamnyń turatyndyǵyn eskersek, áýeden jasalǵan kez kelgen soqqynyń beıbit halyqtyń ólimine sebepker bolatyndyǵy aıtpasa da túsinikti.
Al kún saıyn Izraılǵa qarata shamamen 150 basqarylmaıtyn zymyran ushyrylǵanymen bul el azamattary arasynda aıtarlyqtaı adam shyǵyny joq. Óıtkeni «Temir kúmbez» atty zymyranǵa qarsy qorǵanys batareıasy iri eldi mekender men Tell-Avıvke baǵyttalǵan zymyrandardy qaǵyp túsirýde. Degenmen, qaǵyp túsirilgen zymyrannyń bólshekteri jerge túsip, 8 ızraıldyqty jaraqattaǵany bar.
Palestına Prezıdenti Mahmýd Abbas «Gaza sektorynda bir otbasynyń tolyǵymen óltirilýi Izarıl tarabynan jasalyp otyrǵan genotsıd» dep baǵalaýda. Ol Izraıl áreketin basqynshylyq dep baǵalap, oqqa ushqan adamdardyń jaýapkershiligin ızraıldik úkimettiń moıynyna júktep otyr
Beısenbi kúni Izraıl premer-mınıstri Bınıamın Netanıahý HAMAS sodyrlaryna qarsy operatsııanyń tabysy júrgizilip jatqandyǵyn ári odan ary jalǵasatyndyǵyn jarııa etti.
Palestındik-ızraıldik janjaldyń ýshyǵýyna baılanysty BUU Qaýipsizdik keńesiniń shuǵyl otyrysy ótip, onda Palestına bıligi men oǵan qoldaý kórsetetin elder beıbit turǵyndardyń ómirin jalmaǵan zorlyq-zombylyqty aıyptaıtyn jáne shuǵyl arada qarýly qaqtyǵysty toqtatýǵa shaqyratyn BUU QK qararynyń jobasyna bastamashy boldy.
BAQ-tardyń taratqan aqparattaryna qaraǵanda, qujatta Izraıl armııasynyń Gaza sektorynda áskerı operatsııa júrgizýine baılanysty ahýaldyń shıelenisýi jáne beıbit turǵyndardyń, onyń ishinde balalardyń óliminiń artýy sóz bolǵan.
BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn oryn alyp otyrǵan jaıt jaýapkershiligin eki tarapqa da júktep otyr. Atap aıtqanda, ol HAMAS qozǵalysyn jaýapkershiliksizdigi úshin aıyptasa, ızraıldik bılikti «ozbyrlyq» áreketteri úshin kinálady.
Tolyqtaı alǵanda, halyqaralyq qoǵamdastyq Izarıl bıligi men Gaza arasynda tutanǵan otty sóndirý maqsatynda araaǵaıyndyq múmkinshilikterin barynsha paıdalaný qajettigine ıek artýda. Ádette palestına-ızraıl arasyndaǵy ahýal ýshyqqanda araaǵaıyndyq mıssııasy Mysyrǵa júkteletin edi. Al bul joly mysyrlyq jańa basshynyń avtonomııaǵa qatysty salqyn qarym-qatynasy jalpy protseske teris yqpal etýi yqtıal.
Birqatar sarapshylardyń pikirinshe, eki eldiń arasynda tutanǵan bul jolǵy teketires túp-tórkini Palestına aýmaǵynda ızraıldik eldi mekender qurylysynyń odan ary jalǵasa berýinde jatýy múmkin. Eger taraptar Izraıl men Gaza sektor arasyndaǵy búgingi qaqtyǵystardy toqtatyp, bitimge kelý josparyn qabyldamasa, onda ol ýshyǵyp, kórshi elder aýmaǵyna da taralý qaýpi basym bolyp tur.
