ÁLEM APTA ІShІNDE: Pákistandaǵy aptap ystyq, Palmırada tarıhı eskertkishterdiń qıratylýy jáne Frantsııadaǵy hımııalyq zaýyttaǵy terakt
ASTANA. QazAqparat - Ótken aptada álem nazary, ókinishke oraı, birneshe qaıǵyly oqıǵada boldy. Pákistanda bir jumanyń ishinde 1200 adam aptap ystyqtyń qurbany boldy. Seısenbi kúni «Islam memleketi» lańkestik uıymynyń sodyrlary Palmıradaǵy ejelden kele jatqan eki birdeı baǵa jetpes tarıhı eskertkishtiń kózin joıdy. Al juma kúni Frantsııada 35 jastaǵy ıAsın Salhı hımılyq zaýytta terakt jasady.
Pákistandaǵy aptap ystyq
Pákistanda sońǵy aptada eldiń ońtústik bóliginde aýa temperatýrasy kúrt joǵarylap, saldarynan 1200-den astam adam japa shekti. Kóshede adamdar esterinen tanyp jatty, al óńirdegi aýrýhanalarda denelerine ystyq ótip ketken zardap shegýshiler tolyp ketti. Bul, negizinen, balalar, qarttar jáne kún astynda uzaq ýaqyt boıy qalýǵa májbúr qyzmetkerler.
Ólgenderdiń sany negizinen eldiń Sınd provıntsııasynyń Karachı qalasynda tirkeldi. Pákistanda ystyqtan qaıtys bolǵandardyń 95 paıyzy osy kentke tıesili.
Karachıdegi eń ystyq temperatýra 45 gradýs deńgeıinde tirkeldi. Bul, sol mekenniń aýa ylǵaldylyǵyn eskergende, óte joǵary kórsetkish bolyp tabylady. Keıbir okrýgtarda onyń deńgeıi tipti 48 gradýsqa deıin jetken.
Úkimet elde tótenshe jaǵdaı jarııalaýdy jón sanaǵan joq, alaıda adamdarǵa dalada kóp júrmeýge jáne aǵzaǵa kún ótpeýdiń basty amaldaryn jasaýǵa úndedi.
Bıyl Pákistandaǵy anomalııalyq ystyq musylmandar úshin qasıetti Ramazan aıymen tuspa-tus keldi. Osy kúnderi Islam ustanýshylarynyń aýzy berik. Bul aıda olar kúndizgi mezgilde as pen sýdan bas tartady. Sonyń saldarynan bolsa kerek, adamdardyń deni aǵzanyń sýalýynan qaza tapty.
Meteorologtardyń habarlaýynsha, bıylǵy aptap ystyq aýa-raıynyń ózgerýine baılanysty mýssondyq jańbyrlardyń kelmeýinen oryn alyp jatyr. Boljam boıynsha, bundaı kún raıy áli bir aıǵa sozylýy yqtımal.
Óz kezeginde halyq qol qýsyryp otyrǵan bılikti kinálap otyr. Olardyń sózine qaraǵanda, elektr energııasy ara-tura sónip qalady, sol kezderi salqyndatqyshtar men aýabaptaǵyshtar da jumys istemeıdi. Qalanyń keıbir bólikterinde narazy azamattar sherýge shyqty. Kólik dóńgelekterin órtep, polıtsııa kólikterin taspen atty.
Pákistandyqtardyń qýanyshyna oraı, juma kúni aýa temperatýrasy 48-den 34-ke deıin tústi. Bılik ystyq qurbandarynyń sany azaıyp keletindigin habarlady jáne onyń bir sebebi retinde kúndizgi ýaqytta salqyn sý men muzdy satý jónindegi sharalardy uıymdastyrýdyń arqasynda dep túsindirdi.
Eske sala keteıik, mamyr aıynda Úndistanda da osyǵan uqsas jaǵdaı tirkelgen edi. Ol kezde 1700 adam kóz jumǵan bolatyn. Mamandar álemde oryn alyp jatqan aptap ystyq pen jahandyq jylyný arasynda baılanys bar dep otyr.
Palmıradaǵy tarıhı eskertkishter qıratyldy
Jeksenbide «Islam memleketi» sodyrlary ózderi jaýlap alǵan ejelgi Palmıra qalasyndaǵy kóne eskertkishterdi mınalap jatqandyǵy belgili boldy. Ol kezde lańkester Palmırany joıýdy kózdedi me, álde osylaısha qalany bosatý is-qımyldaryna tosqaýyl qoıǵysy keldi me, ol jaǵy belgisiz edi. Degenmen seısenbi kúni sodyrlar Palmıranyń kóne musylan mazarlaryn joıyp jibergenderin habarlady. Kelesi kúni sırııalyq resmı bılik ony rastady, sonymen qatar ınternette de tıisti fotosýretter jarııalandy.
Habarlanǵanyndaı, sodyrlar Muhammed paıǵambardyń nemere inisi Imam Álıdiń urpaǵy - sheıit áýlıesi Muhammad bın Álıdiń kesenesin jermen jeksen etken. Qasıetti mazar Palmıradan tórt shaqyrym tusta, taýly aımaqtarda ornalasqan bolatyn.
Sonymen qatar lańkester taǵy bir tarıhı jádigerdi qurtyp jiberdi. Ol - osydan 500 jyl buryn salynǵan sopylardyń dinı kóshbasshysy Nızar Ábý Baaddınniń kesenesi.
Sırııanyń eskertkishterdi qorǵaý vedomstvosynyń málimeti boıynsha, «Islam memleketiniń» sodyrlary óz «dinderine» qaıshy keletin 50-den astam tarıhı eskertkishti buzyp tastaǵan.
Palmıra - ıÝNESKO Búkilálemdik muralar tizimine engen Sırııadaǵy alty nysannyń biri. Ol «Islam memleketi» sodyrlarynyń qolyna bıyl mamyr aıynda ótip ketti.
Ondaǵy mádenı muralardyń kópshiligi bizdiń dáýirimizdiń 1-2 ǵasyryna tıesili. Eski qala óziniń boıynda ejelgi grek, rım, kóne parsy jáne sırııalyq aǵymdardy jıǵan.
Frantsııadaǵy hımııalyq zaýytta bolǵan terakt
Juma kúni tańerteń Lıon mańyndaǵy San-Kentan-Falave qalasynda ónerkásiptik gazdardy óndiretin amerıkalyq «Air Products and Chemicals» hımııalyq zaýytynyń aýmaǵyna belgisiz er azamat óz kóligimen enip ketken.
Keıin ol kóligin gazǵa toly tsısternaǵa buryp jiberdi - joıqyn jarylys oryn aldy, saldarynan bir adam qaza tapty, taǵy ekeýi jaraqattandy.
Shabýyl jasaǵan tulǵa qolǵa tústi, onyń esimin Frantsııanyń Іshki ister mınıstri Bernar Kaznev habarlady.
Lańkes 35 jastaǵy Sen-Prıest turǵyny ıAsın Salhı bolyp shyqty. 2006-2008 jyldary ol salafıttarmen baılanys jasap júrgeni úshin quqyqqorǵaýshylardyń baqylaýynda bolǵan edi.
Frantsııa ІІM basshysy baıandamasynda lańkesti ustaý kezindegi keıbir jaıttar aıtyldy. Mınıstrdiń sózine qaraǵanda, oqıǵa ornyna jetken polıtseılerdiń nemese órt sóndirýshilerdiń biri, salqynqandylyq saqtap, qylmyskerdi quryqtaǵa
Kóp uzamaı, ekinshi kúdikti ustaldy. Ol terakt aldynda zaýyttyń mańyn «Ford Fusion» kóligimen torýyldap júrgen. Frantsııalyq polıtseıler teraktini uıymdastyrýǵa kómektesýi múmkin degen kúdikpen lańkestiń jaqyndaryn da qamaýǵa aldy. Olardyń sany jáne lańkeske kim bolyp keletini áli aıtylǵan joq.
Taǵy bir habar boıynsha, zaýyt qaqpasynyń mańynan basy kesilgen adam máıiti tabylǵan. Adamnyń basynda arab jazýy bar dep habarlandy. Sonymen qatar oqıǵa ornynda arab jazýy bar tý anyqtaldy.
Jandarmerııa elde basqa da teraktini boldyrmaý maqsatynda kúsheıtilgen rejımde qyzmet atqarýda. Hımııalyq zaýyttaǵy órtti jyldam óshirý múmkin boldy, aýaǵa ýly zattar taraǵan joq.
Oqıǵaǵa baılanysty el prezıdenti Fransýa Olland Brıýsselde ótip jatqan Eýropalyq Odaqqa múshe-memleketter basshylarynyń sammıtin tastap shyǵýǵa májbúr boldy.
Frantsııa prezıdenti elge oralmas buryn telearnalar arqyly málimdeme jasady. Óziniń sózinde ol bul oqıǵany terakt dep atady jáne frantsýz halqyn oqıǵanyń mán-jaıy anyqtalǵansha yntymaqtastyqty saqtaýǵa shaqyrdy.
Qazirgi ýaqytta tergeý júrgizilýde. Teraktiniń qaýpi joǵary bolǵandyqtan, quqyqqorǵaýshylardyń qyzmeti kúsheıtilgen rejımge kóshirildi jáne strategııalyq nysandarda kúzet nyǵaıtyldy.