ÁLEM APTA ІShІNDE: OAR-daǵy janjal - dinaralyq qaqtyǵystyń jańa maıdany
ASTANA. 7 jeltoqsan. QazAqparat - Ótip bara jatqan apta ishinde halyqaralyq arenada oryn alǵan mańyzdy oqıǵalardyń qataryna Ortalyq Afrıka Respýblıkasyndaǵy ahýaldyń ýshyǵa túsýin jatqyzýǵa bolady.
Afrıka qurlyǵynyń dál ortalyǵynda oryn tepken, halqynyń sany ne bári 5 mıllıonǵa jýyq adamdy quraıtyn bul el 1970-shy jyldardyń sońynan beri dúrkin-dúrkin tóńkeristerdiń astynda qalyp, bılik qoldan-qolǵa ótip kele jatqandyǵy málim. Ásirese, saılanbaly úkimettiń ókilettiligin dáleldeýge tyrysyp baǵatyn túrli toptardyń qaraqshylyǵy elde barynsha turaqsyzdyq ákelýde.
Dál osyndaı oqıǵalardyń biri aǵymdaǵy jyldyń mamyr aıynda oryn alyp, «Seleka» kóterilisshiler koalıtsııasynyń sodyrlary respýblıka astanasy Bangı qalasyndaǵy prezıdenttik saraıdy basyp alǵan-dy. Al OAR Prezıdenti Frantsýa Bozıze sodyrlar qolynda qalǵan el astanasyn tastaı qashyp, Kamerýnǵa baryp bas saýǵalaǵan bolatyn. Aıtpaqshy, onyń ózi de bılik basyna dál osyndaı azamattyq soǵystyń arqasynda kelgen edi
Halyqaralyq kúshter tarabynan áskerı qoldaýdyń bolǵanyna qaramastan kóterilisshilerdiń kóshbasshysy Mıshel Djotodıa (aıta keterligi, ol tóńkeriske deıin el Premer-Mınıstriniń birinshi orynbasary bolǵan) el astanasyn baqylaýyna alyp, ózin basshy retinde jarııalady. Buǵan qosa ol respýblıka prezıdenti saılaýyn 2016 jyly ǵana ótkizýge nıettenip, al oǵan deıin bılikti ótpeli úkimet qolyna shoǵyrlandyrmaq boldy.
Mine, osy tóńkeristiń saldarynan jańa bıliktiń jaqtastary men qarsylastary arasynda qarýly qaqtyǵystar oty burq etip, sońǵy ýaqytta barynsha qarqyndy júrgizilý ústinde.
Zorlyq-zombylyqtardyń ýshyǵa túsýine jańa rejim qarsylastarynyń el astanasyn basyp alý ári bılikti qaıtarýǵa baǵyttalǵan is-qımyldary sebep boldy. Taqtan taıǵan prezıdent F.Bozızeni qoldaıtyn sarbazdar beısenbi kúni keshkisin «Seleka» otrıadyna shabýyl jasady. Qarýly qaqtyǵys nátıjesinde shamamen 25 adam ólip, 60-tan astamy túrli dene jaraqattaryn aldy.
Búgingi kúni túrli baǵalaýlarǵa qaraǵanda, «Seleka» sodyrlary men jańa rejim qarsylastarynyń arasyndaǵy qaqtyǵystar barysynda qaza tapqandardyń sany 300 adamnan asyp jyǵylady. Máselen, Halyqaralyq Qyzyl krest mıssııasy qarýly qaqtyǵystar kezinde qaza tapqan 280-nen astam múrdeni taýyp otyr. Sonymen qatar qarsylasýshy taraptardyń jappaı jazalaý júrgizgendigi týrasynda da aqparattar bar.
Álemdik qoǵamdastyq Ortalyq Afrıka Respýblıkasynda tez arada tártiptiń oryn alýyna múddelik tanytyp otyr. Beısenbi kúni Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik keńesi músheleri OAR-ǵa áskerı basyp kirýdi biraýyzdan qoldady. BUU QK qararynda 1,2 myń frantsýz jáne 3,6 myń afrıkalyq áskerı qyzmetshilerdiń elge basyp kirýi qarastyrylǵan.
Aıta keterligi, OAR-daǵy bul jolǵy janjal naqty bir toptardyń nemese tulǵanyń bılik úshin kúresimen ǵana baılanysty emes. Sonymen qatar qaqtyǵystardyń dinı sıpaty da basym bolyp tur. Musylmandardan jasaqtalǵan «Seleka» kóterilisshiler uıymy hrıstıandar tarabynan qurylǵan dál ózderindeı uıymmen bılik úshin talasýda. Dál osy ıdeologııalyq astar Afrıkanyń bul elindegi janjaldyń taıaý aralyqta tyıyla qoımaýy múmkin-aý degen oıǵa jeteleıdi.
