ÁLEM APTA ІShІNDE: NATO Shyǵys Eýropadaǵy áskerin kúsheıtýde

30 tamyz kúni Brıýsselde ótken kezekten tys eýropalyq sammıt barysynda EO Reseıden Ýkraınadaǵy beıbitshilikti qalpyna keltirýge járdem kórsetýin talap etip, mundaı jaıt oryn almaıtyn bolsa, onda 1 aptadan keıin sanktsııalaryn qatańdatatyndyǵyn aıtyp qoqan-loqy jasady.

3 qyrkúıek kúni Eýrokomıssııa EO keńesine bekitý úshin Reseıge qarsy qosymsha sanktsııalardyń tizimin berdi. Bul tizim osy aptanyń sońyna deıin EO-nyń turaqty ókilderi komıteti otyrysynda bekýi tıis edi.

Álem BAQ-tardyń aqparatyna qaraǵanda, EO-nyń jańa sanktsııalary eýropalyq kapıtal naryǵyndaǵy reseılik bankter men kompanııalarǵa qatysty bolýy múmkin. Sonymen qatar jańa shekteýler áskerı jáne azamattyq maqsattarda paıdalanylýy yqtımal «qosarlanǵan maqsattaǵy» tehnologııalarǵa da qatysty bolýy ǵajap emes.

Aıta keterligi, Reseı men Batys arasyndaǵy sanktsııalyq teke-tirestiń salqyny belgili bir deńgeıde Qazaqstanǵa da óz áserin tıgizetindigin anyq. Muny 2 qyrkúıek kúni ótken Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda Elbasy Nursultan Nazarbaev málim etken bolatyn. «Ýkraınadaǵy oqıǵalar táýekelderdi tereńdetip otyr. Álemdik jalpy ishki ónimniń 60 paıyzyn óndiretin memleketterdiń ózara qarama qarsy sanktsııalary álem ekonomıkasyna áser etip, jahandyq tártipke yqpal etpeı qoımaıdy. Bizdiń áriptesterimizdiń ekonomıkalyq ósimi tómendep, Qazaqstanǵa da áseri ótpeı qoımaıdy», - degen edi Elbasy.

QR Prezıdenti 3 qyrkúıek kúni Aqmola oblysyna jasaǵan jumys sapary barysynda Reseıge qarsy sanktsııalarǵa baılanysty bizdiń ekonomıkamyzda belgili bir qaterler paıda bolatynyn aıtqan edi. «Úkimet qajetti sharalar qabyldap, jaǵdaıdyń óristeýiniń túrli nusqalaryn qarastyrýda. Elde barlyq baǵyttar boıynsha ornyqty damýdy qamtamasyz etýge septigin tıgizetin memlekettik baǵdarlamalar iske asyrylyp jatyr. Álemniń damyǵan 30 eliniń qataryna qosylý úshin biz barlyǵyn isteıtin bolamyz», - dedi Nursultan Nazarbaev.

Jalpy, qazirgi tańda Ýkraınadaǵy daǵdarysty sheshýge baǵyttalǵan oń ózgerister baıqalyp keledi. Máselen, 4 qyrkúıek kúni Ýkraına Prezıdenti Petr Poroshenko birjaqty taraptan soǵysty toqtatýǵa daıyn ekendigin jarııa etken bolatyn. Al buǵan jaýap retinde ózin-ózi respýblıka dep jarııalanǵan Lýgansk pen Donetsk oblystary da eger Kıev ózderi usynǵan sharttarǵa kónetin bolsa, onda olardyń da beıbit qadamǵa baratyndyqtaryn aıtýda.

Juma kúni Mınskide Ýkraınadaǵy janjaldy retteý jónindegi baılanys tobynyń otyrysy ótip, onda jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 18-00-de eldiń shyǵysyndaǵy soǵysty toqtatý týraly hattamaǵa qol qoıyldy jáne 12 tarmaqtan turatyn qaqtyǵysty beıbit jolmen retteý jospary qabyldandy. Atalǵan qujatta tutqyndardy almastyrý da qarastyrylǵan.

Osydan keıin Ýkraına Prezıdenti Petr Poroshenkonyń 5 qyrkúıek kúni jergilikti ýaqyt boıynsha saǵat 18-00-de soǵysty toqtatý týraly buryq bergeni belgili boldy. Dál osyndaı qadamǵa ózin-ózi jarııa etken Lýgansk pen Donetsk halyqtyq respýblıkalary da bardy.

Bul jaǵymdy jańalyq Eýroodaqtyń Reseıge qatysty jańa sanktsııalarynyń tejelýine múmkindik berdi. 4-5 qyrkúıek kúnderi ótken NATO sammıtinde GFR kantsleri Angela Merkel eger Ýkraınadaǵy daǵdarysty jaǵdaı sheshiletin bolsa Reseıge qarsy jańa shekteý sharalary engizilmeıtindigin málimdedi.

Aıta keterligi, NATO sammıtinde odaqtastar Alıanstyń jaýyngerlik daıyndyǵyn arttyrý boıynsha is-qımyl josparyn bekitip, Ýkraınaǵa qatysty Reseıdiń saıasatyna jaýap retinde qurylatyn shuǵyl áreket etý kúshteriniń parametrleri týraly ýaǵdalastyqqa qol jetkizdi. «NATO jaýyngerlik daıyndyǵyn arttyrý boıynsha is-qımyl jospary Shyǵys Eýropadaǵy bloktyń kúshin eseleı túsýge múmkindik beredi», - dedi NATO Bas hatshysy A.Rasmýssen.

Atalǵan josparǵa sáıkes, Soltústikatlantıkalyq alıansqa múshe memleketter rotatsııalyq negizde óz kúshteriniń Shyǵys Eýropada bolýyn qamtamasyz etedi. Shyǵyseýropalyq múshelerin qorǵaý maqsatynda qurylatyn NATO-nyń shuǵyl áreket etý bólimshesi sapynda birshe myń áskerı qyzmetshi bolady. Olar álemniń kez kelgen núktesinde 2 kúnniń ishinde jetip barýǵa qaýqarly. Bul kúshterdi Polsha men Rýmynııa óz elderinde ornalastyrýǵa nıet tanytyp otyr.