ÁLEM APTA ІShІNDE: Mysyr taǵy da áskerı bılikke ótti

Máselen, apta basynda Mysyrda ótken prezıdenttik saılaýda eldiń burynǵy qorǵanys mınıstri, feldmarshal Abdel Fattah as-Sısı basymdyqpen jeńiske jetke bolatyn. Oǵan basty qarsylas bolǵan sotsıalıst-naserıst Hamdın Sabahıdiń basym daýys jınaýǵa esh múmkinshligi bolmady.

Saılaýdyń daýys berý sharasy dúısenbi men seısenbi kúnderine belgilengen bolatyn. Alaıda saılaýshylardyń daýys berýge qatysý deńgeıiniń tómen bolýyna oraı eldiń Ortalyq saılaý komıssııasy sársenbi kúni de saılaý ótkizýge májbúr boldy. Aldyn ala baǵalaýlarǵa qaraǵanda, daýys berýge eldiń shamamen 53 mln. turǵyny, shamamen saılaýshylardyń jalpy sanynyń 45 paıyzy qatysa alar edi.

Ázirshe, resmı nátıje jarııa etilgen joq. Biraq aldyn ala málimetterge sáıkes, sanalǵan daýystardyń 93 paıyzy feldmarshalǵa berilese, al onyń opponentti nebári úsh paıyz ǵana daýys jınady.

Atap óterligi, bul saılaý «arab» kóktemi bastalǵannan bergi sońǵy úsh jyl boıǵy eldegi ishki saıası qaqtyǵystar aıasynda ótken bolatyn. Prezıdent taqtan taıdyrylǵannan keıin, aıtpashy buǵan deıingi eldiń tizginin ustaǵan Hosnı Múbarak ta (qazirgi ýaqytta túrmede jazasyn óteýde) áskerıler sapynan bolatyn, eldiń bıligine «Musylman baýyrlar» jaqtasy Muhammed Mýrsı kelgen edi. Alaıda ol ótken jyldyń maýsymynda úkimetke sharsy sherýler barysynda bılikten shettetildi.

Saılaýǵa daıyndyq barysynda burynǵy prezıdent Muhammed Mýrsıdiń jaqtastary, oppozıtsııalyq jastar qozǵalystary jáne «Qýatty Mysyr» partııasy prezıdenttik saılaýǵa narazylyq tanytýǵa shaqyrǵan bolatyn. Sonymen birge oppozıtsııalyq kúshter daýys berý kezeńinde saılaý zańnamasynyń jappaı buzylatyndyǵyn aıtyp, qoqan-loqqy jasady. Degenmen endigi ýaqytta as-Sısıdiń jeńiske jetkendigi esh kúdik týdyrmaıdy.

59 jastaǵy Abdel Fattah as-Sısı armııanyń barlyq mansaptyq jolynan ótken kadrlyq áskerı qyzmetshi. Ol Kaırda dinı otbasynda dúnıege kelgen. 1977 jyly Mysyrdyń Áskerı akademııasyn bitirgen. Mysyr armııasynda qyzmet etip, Ulybrıtanııada, AQSh-ta bilimin jetildirgen. Mysyr elshilikteri janynda áskerı attashe bolyp istep, jekelegen qyzmetter men vedomstvolarǵa basshylyq jasaǵan. 2012 jyly Mysyrdyń qorǵanys jáne áskerı ónerkásip mınıstri bolyp taǵaıyndalǵan.

As-Sısıdiń Mysyr Prezıdenti laýazymyna óz kandıdatýrasyn usynatyndyǵy týraly alǵashqy derekter M.Mýrsı bılikten shettetilgennen keıin aıtyla bastaǵan edi. Sol kezde ol «barlyq jaǵdaıda halyqtyń qalaýyna moıynsunatyndyǵyn» ýáde etken-di. Onyń dál osy ýádesinen keıin halyq jappaı qoldaý kórsete bastady. Sonymen qatar ol eldiń ekinshi prezıdenti bolǵan Gamal Abdel Naserdiń balalary tarapynan zor qoldaýǵa ıe boldy.

Jańa saılanǵan prezıdenttiń jaqyn aralyqtaǵy basty mindeti eldegi ahýaldy turaqtandyrý, ekanomıka qsimin qamtamasyz etý jáne áleýmettik baǵyttaǵy baǵdarlamalardy oryndaý bolmaq. Eldegi ekonomıkalyq ahýal óte qıyn. Mysyrlyqtardyń 50 paıyzdan astamy kedeıshilikte ómir súrip, jumyssyz júr, ınflıatsııa ósip keledi.

Eldiń jańa basshysynyń aldaǵy ýaqyttaǵy syrtqy saıası baǵdary aıqyn. AQSh-pen aradaǵy qatynas buzylǵannan keıin ótken jyldyń sońyna qaraı jańa saılanǵan prezıdent Máskeýmen baılanysyn qarqyndy júrgize bastaǵan bolatyn. Aıtpaqshy, saılaýdyń resmı nátıjelerin kútpesten RF Prezıdenti V.Pýtın as-Sısıdi saılaýdaǵy jeńisimen quttyqtaǵan bolatyn.

Al as-Sısı óziniń óńirlik kórshilerimen qatynasyn pragmatıkalyq yntymaqtastyq jine teńgerimdi saıasat basymdyǵy ustanymynda júrgizbek. Ol «astanasy Ierýsalım bolatyn Palestına memleketin kórmeıinshe» Izraıl premer-mınıstrimen esh ýaqytta kezdespeıtindigin ashyq aıtýda. Kaır Saýd Arabııasynan zor qoldaýǵa ıe bolyp otyr. Búginde olardyń qarym-qatynasy Katardyń yqpalyn barynsha tómendetýge jetkilikti.