ÁLEM APTA ІShІNDE: Mıgratsııalyq daǵdarys Eýropa jurtshylyǵyn damyl taptyrar emes

Munan bólek, ótken jeksenbide Los-Andjeleste mártebesi joǵary «Emmı» televızııalyq syılyǵy 68-shi ret tabystaldy. Aıta keterligi, ekinshi jyl qatarynan úzdik dramalyq serıal ataǵy amerıkalyq NVO telearnasy túsirgen «Taqtar oıyny» fentezı-sagasy jeńip aldy.

Tarıh qoınaýyna syrǵyp bara jatqan bul apta adamdardyń jappaı qyrylýymen de este qalmaq. Mysyr jaǵalaýynda Italııaǵa jetýdi maqsat tutqan 600-ge jýyq bosqyn sý túbine ketti. Bul oqıǵa Eýropa elderindegi kóshi-qon saıasatynyń tıimdiligine qatysty máseleniń taǵy da kóterilýine túrtki boldy.

Nıý-Iork pen Nıý-Djersıdegi jarylystar

Ótken senbide AQSh-tyń eki qalasynda jarylys  oryn aldy. Nıý-Iorktegi qastandyq barysynda 29 adam jaraqat alsa, abyroı bolǵanda  Nıý-Djersıde eshkim zardap shekpedi. Senbi kúni keshqurym  Nıý-Iorktiń Chelsı aýdanyndaǵy jarylys polıtsııa aqparatyna qaraǵanda, 6-shy jáne 7-shi dańǵyldar arasyndaǵy 23-shi kóshede oryn alǵan. Osydan keıin polıtsııa aýdandy qorshaýǵa alyp, jarylys ornyna Federaldy tergeý qyzmetiniń lańkestikke qarsy bólimshesiniń mamandary jetti. Oqıǵa jaıynda Barak Obamaǵa baıandalyp, telearnalar ózderiniń baǵdarlamalaryn ýaqytsha doǵaryp, oqıǵa ornynan shuǵyl jańalyqtar rejiminde tikeleı reportajdar bere bastady. «29 adam zardap shekti, onyń ishinde bireýi aýyr jaraqat aldy», - dedi Nıý-Iork polıtsııasynyń jetekshisi Djeıms O'Nıl. Al Nıý-Iork shtatynyń gýbernatory Endrıý Kýomo Manhettendegi jarylys «lańkestik akti» bolýy yqtımal ekendigin aıtty.

Sál keıinirek jarylys oryn alǵan jerden birneshe oramnan keıin ekinshi jarylǵysh qurylǵy tabylyp, zalalsyzdandyryldy. BAQ aqparattaryna qaraǵanda, eki bomba da qoldan jasalǵan ári 2013 jyly Boston marafony kezinde iske qosylǵan jarylǵysh zattarmen birdeı. «Biz jalǵyz nemese toptasqan adamdar bolsa da muny kim jasaǵandyǵyn mindetti túrde anyqtap, jaýapkershilikke taratatyn bolamyz», - dedi Kýomo

Nıý-Iorktegi jarylystan birneshe saǵat buryn jergilikti ýaqyt boıynsha tańǵy saǵat 9-35-te Nıý-Djersıde de jarylǵysh qurylǵy iske qosylǵan bolatyn. Aıta keterligi, bul Nıý-Iorkke taqaý ornalasqan shaǵyn ǵana shtat. Keleńsiz jaǵdaı birneshe myńdaǵan adam qatysýy tıis 5 shaqyrymdyq jarys aldynda oryn aldy. Jarylǵysh zat adamdar júgirip ótýi tıis jol jıegindegi qoqys jáshigine qoıylǵan. Abyroı bolǵanda, 9,30-da bastalýy tıis marafon qatysýshylardyń tirkelýge kesheýildeýine baılanysty sál keıinge shegerilgen. Sarapshylardyń basym bóligi dál osy jaıt zardap shekkenderdiń bolmaýyna septigin tıgizdi dep sanaıdy.

Kelesi kúni atalǵan shtatqa qarasty Elızabet temir jol stansasynan 5 jarylǵysh zat tabyldy. Onyń biri robot polıtseıdiń  zalalsyzdandyrýy kezinde iske qosyldy.

Nıý-Iork pen Nıý-Djersıdegi oqıǵalarǵa baılanysty bir táýlikten keıin Aýǵanstan týmasy  28 jastaǵy Ahmad Han Rahamı qolǵa tústi. Ol tutqyndaý barysynda eki polıtsııany jaraqattady degen de aqparat bar. Jas jigit Nıý-Djersı qalasyna qarasty Elızabet qalasynda turatyndyǵy, onyń otbasy qýyrylǵan taýyq etin daıyndaýǵa mamandanǵan kúni-túni jumys isteıtin meıramhanaǵa ıelik etetindigi belgili. 

Federaldy tergeý bıýrosynyń málimetterine qaraǵanda, Rahamı buǵan deıin quqyq qorǵaý organdarynyń nazaryna ilikpegen jáne jalǵyz ózi árket jasaǵan. Munan bólek, onyń qandaı da bir lańkestik uıymmen baılanysy joq.

«Emmı» syılyǵy 68-shi ret berildi

Nıý-Iork pen Nıý-Djersı polıtsııa qyzmetkeri Ahmad Han Rahamıdi ustaýmen áýrelenip júrgende Qurama Shtattardyń shyǵys jaǵalaýyndaǵy Los-Anjdeles qalasynda «Emmı» televızııalyq syılyǵy 68-shi ret tabystaldy. Sharany telejúrgizýshi ári akter Djımmı Kımmel júrgizdi. «Taqtar oıyny» televızııalyq fentezı-sagasy «úzdik dramalyq serıal» atalymynda «Emmı syılyǵyn aldy».  Bul serıaldyń rejısseri Mıgel Sapochnık de nagradaǵa ıe boldy. Osylaısha, atalǵan shyǵarma teleserıaldar arasynda «Emmı» syılyǵyn alýdan rekord ornatyp otyr. Bul týyndyǵa 38 syılyq berilgen.

Úzdik komedııalyq serıal júldesi ekinshi jyl qatarynan NVO telearnasynyń vıtse-prezıdentine buıyrdy. «Qylmystyń amerıkalyq tarıhy: Halyq O.Djeı Sımpsonǵa qarsy» týyndysy shaǵyn serıaldar arasynda úzdik atanyp,  bes «Emmı» syılyǵyn ıelendi. Tanymal «Sherlok: Usqynsyz qalyńdyq» teleserıalynyń kezekti epızody 2016 jyldyń úzdik televızııalyq fılmi atalymyndaǵy syılyqty enshiledi. Al úzdik komedııalyq akter atalymynda ekinshi jyl qatarynan Djeffrı Tembor jeńiske jetti.

Mıgratsııalyq daǵdarys jalǵasýda

Sársenbi kúni Jerorta teńizinen jaısyz habar jeldeı esti. 400-den 600-ge deıingi aralyqta adam mingen keme Mysyr jaǵalaýynda sýǵa ketti. Mysyr bıliginiń aqparatyna qaraǵanda, 165 adam qutqarylyp, qaza tapqandardyń sany 160-qa jetip otyr. Al qalǵandary iz-tússiz joǵalǵandar sanatynda. Kemedegi jolaýshylardyń basym bóligi mysyrlyqtar ekendigi belgili. Osy oqıǵaǵa baılanysty Mysyr prokýratýrasy  Italııa jaǵalaýyna adamdardy birneshe márte zańsyz jibergen 4 kontrabandashyny tutqynǵa  alǵan. Aman qalǵan mıgranttar kemede qutqarý kúrtesheleriniń qosymsha aqyǵa ǵana  berilgendigin aıtýda.

Aıta keterligi, osy jyldyń basynan beri Jerorta teńizinde Eýropaǵa jetýge tyrysqan shamamen 3,2 myń bosqyn sý túbine ketken. Mundaı málimetterdi Halyqaralyq mıgratsııa jónindegi uıym jarııalap otyr. Al «Eýrostat» dep atalatyn eýropalyq statıstıkalyq qyzmet derekterine qaraǵanda, sońǵy alty aıdyń ózinde Eýropaǵa kelgen bosqyndardyń sany jarty mıllıonnan asyp jyǵylǵan.

Qazirgi ýaqytta Eýropalyq odaqqa múshe memleketterdiń ókiletti organdarynyń qaraýynda bassaýǵa men halyqaralyq qamqorlyq suraǵandardyń atynan shamamen 1,1 mln. ótinish jatyr. Onyń 571,5 myńy nemese 52 paıyzy Germanııaǵa joldanǵan.

Dál osy jaǵdaılardyń aıasynda eldegi ımmıgratsııa men ıslamdandyrýǵa túbegeıli qarsy bolyp otyrǵan «Germanııa úshin balama» partııasy Angela Merkeldiń Hrıstıan-demokratııalyq odaǵy dep atalatyn bılik partııasyn birshama yǵystyra tústi. Jeksenbi kúni HDO kezekti óńirlik saılaýda qarsylastaryna ese jiberip aldy. Naqty aıtqanda, «Germanııa úshin balama» partııasy 11,5 paıyz daýysqa ıelik etti. Endigi ýaqytta olar 16 jer parlamentindegi ózderiniń 10 ókiline ıe. Al bul qurylǵanyna nebári 3 jyl bolǵan partııa úshin tamasha jetistik ekendigi anyq.

Saılaý qorytyndysyna baılanysty Angela Merkel partııasynyń jeńiliske ushyraý jaýapkershiligin óz moınyna aldy. Jalpy, ol Germanııa úkimetiniń bosqyndardyń legine baqylaýdy júzege asyrýda qatelikke boı aldyrǵanyn alǵash ret moıyndap otyr.