ÁLEM APTA ІShІNDE: Londondaǵy kólik kollapsy jáne Nıgerııadaǵy teraktiler

ASTANA. QazAqparat - Ótip bara jatqan apta jaǵymdy jańalyqtarymen de, qaıǵyly oqıǵalarymen de este qaldy. Bir jaǵynan ıÝNESKO Dúnıejúzilik muralar tizimine taǵy 24 nysandy engizip jatsa, Nıgerııada kúlli álemdi dúrliktirgen lańkestik oqıǵalar oryn aldy. Al Londonnyń turǵyndary metropolıten qyzmetkerleriniń jappaı ereýilge shyǵýy saldarynan júrip-turýdan qaldy.

ÁLEM APTA ІShІNDE: Londondaǵy kólik kollapsy jáne Nıgerııadaǵy teraktiler

Londondaǵy kólik kollapsy

Londonda sársenbi kúni keshkisin metropolıten qyzmetkerleri sońǵy onjyldyqtaǵy eń iri 24 saǵattyq ereýilge shyqty. Bul oqıǵa brıtan astanasyn turalatyp tastady.

Másele metropolıten basshylyǵy men 20 myń qyzmetkerdiń múddesin qorǵaıtyn kásipodaqtyń arasyndaǵy nátıjesiz kelissózderden týyndaǵan. Londondyq metro qyzmetkerleri osy jyldyń qyrkúıeginde keıbir metro jelileriniń táýlik boıy qyzmet rejımine ótetinine baılanysty jalaqylaryn kóterýdi talap etken.

Metro basshylyǵy qyzmetkerleriniń ortasha jalaqysyn 2 paıyzǵa kóterýge kelisken, biraq kásipodaq bul usynysqa qanaǵattanbaı otyr.

Osynyń saldaryn londondyqtar tańǵy jáne keshki qarbalas sátterde anyq ańǵardy. Qala basshylyǵynyń ereýil kezinde shyǵarǵan qosymsha avtobýstary qujynaǵan halyqty dittegen jerlerine jetkizýge qaýqarsyz boldy. Óıtkeni Londondaǵy eń kóp qoldanylatyn kólik túri metro bolatyn. Onyń bir kúndik jolaýshy tasymaly 4 mln. adamǵa deıin jetedi.

Onyń ústine turǵyndardyń bir bóligi jeke kólikterin nemese velosıpedterin kóshege alyp shyqty. Bul da óz kezeginde jaǵdaıdy odan beter ýshyqtyryp, qala kóshelerinde kóptegen shaqyrymdyq keptelister paıda boldy.

Avtobýs aıaldamalary yǵy-jyǵy adamdarǵa tolyp, taksı kompanııalary qaptap ketken klıentterine qyzmet kórsete almaı, ábden sasty. Kóptegen halyq barar jerine jaıaý-jalpylap, endi biri shaıtanarbalaryna minip ázer jetti.

Tipti keıbir avtobýs aıaldamalarynda adamdar myjylyp-janshylýyna baılanysty, polıtsııanyń aralasýyna týra keldi. Buryn jumysyna jarty saǵatta jetetin adamdar osy kúni eki saǵatta áýpirimdep ázer jetip jatty.

ıÝNESKO-nyń Dúnıejúzilik muralar tizimi

Sársenbi kúni Germanııanyń Bonn qalasynda ıÝNESKO-nyń Dúnıejúzilik mura komıteti óz jumysyn aıaqtady. Jumys qorytyndysy boıynsha Dúnıejúzilik mura tizimine taǵy 24 nysandy kirgizý týraly eshim qabyldandy.

Tizimge ıAmaıkanyń ońtústik-shyǵysynda ornalasqan Kógildir taý dep atalatyn tabıǵı-mádenı nysan men Djon Kroý taýy; Palermo arab-norman murasy men Sıtsılııany soltústik jaǵalaýyndaǵy Chefalý men Monrealda ornalasqan kafedraldyq soborlar; qytaı bıleýshileriniń «týsy» dep atalatyn arhıtektýralyq murasy (Qytaıdyń ońtústik-batys bóligindegi taýdarda ornalasqan); Irandaǵy Zargos taýlarynyń etegindegi Sýzy qalasynyń arhıtektýralyq muralary; Óli teńizden 9 shaqyrym soltústikte Iordan ózeniniń shyǵys jaǵalaýynda ornalasqan Vıfavara qalashyǵy; Saýd Aravııasynyń Haıl provıntsııasynda ornalasqan jartas sýretteri; Sıngapýrdyń botanıkalyq baǵy; Meımanda mádenı landshafty (Iran); «Pekche handyǵynyń tarıhı oblysy» klasterlik nysany (Koreıa); Shyńǵys hannyń týyp-ósken jáne jerlengen jeri dep esepteletin áıgili ári qasıetti Býrhan-Haldýn taýy jáne onyń aınalasy (Monǵolııa) jáne basqa da nysandar kirdi.

Nıgerııadaǵy birqatar lańkestik oqıǵalar

Ótken jeksenbi kúni Nıgerııanyń Djos qalasynda eki birdeı jarylys bolyp, 44 adam qaza taýyp, taǵy 70-ke jýyq adam jaraqattandy. Bul qala eldegi musylmandar men hrıstıandardyń shartty túrdegi kelisilgen shekarasynda ornalasqan bolatyn.

Birinshi jarylys ıAntaıa meshitinde oryn aldy. Ol kezde «Boko Haram» terrorıstik tobyna qarsy shyǵyp júrgen Nıgerııadaǵy belgili ımam Sanı ıAhaıı Djıngıra ýaǵyz aıtyp jatqan bolatyn. Jarylys bola salasymen osy kúnge deıin anyqtalmaǵan bir top lańkes meshittegilerge oq jaýdyrǵan.

Ekinshi jarylys «Shagalınký» atty halal meıramhanada oryn aldy. Bul meıramhanaǵa jergilikti elıta kóptep keletin. Tártip oryndarynyń habarynsha, eki jarylǵysh zat ta birdeı ýaqytta iske qosylǵan. Eki oqıǵada da jarylǵysh zatty belderine baılaǵan áıel adamdar alyp kirgen.

Resmı málimetter boıynsha eki oqıǵadan 44 adam qaza taýyp, 67 adam túrli dárejede jaraqattandy. Jarylysty ázirge eshkim moınyna alǵan joq. Degenmen tártip saqshylary «Boko haram» terrorıstik uıymynan kúdiktenýde.

Sońy kezdegi Nıgerııada «Boko haram» radıkaldy uıymynyń terrorıstik shabýyldary jıilep ketti. Nebary sońǵy eki apta ishinde osy uıymnyń uıymdastyrýy múmkin degen jarylystar saldarynan 250-den astam adam qaza tapty.