ÁLEM APTA ІShІNDE: Karachıde qandy qyrǵyn oryn alsa, Boston marafonynda jarylys jasaǵan D.Tsarnaev ólim jazasyna kesildi
ASTANA. QazAqparat - Ótip bara jatqan apta ishinde álem jurtshylyǵyn eleń etkizgen jaǵymdy da, jaǵymsyz da jańalyqtar jeldeı esti. Máselen, osy aptada dástúrli óner merekeleriniń biri 68-shi Kann kınofestıvaliniń ashylýy álemniń mıllıondaǵan adamynyń nazaryn ózine aýdarsa, Pákistandaǵy adamzat balasyna jasalǵan qastandyq talaıdyń janyn túrshiktirdi.
Kınosúıer qaýym nazary Kann festıvaline aýdy
Sársenbiniń sátinde Frantsııada 68-shi Kann kınofestıvali ashyldy. Saltanatty ashylý rásimine shaqyrylǵan óner juldyzdarynyń barlyǵy birdeı derlik kele almady. Olar festıvaldi tamashalaýǵa sál keıiniriek qosylmaq. Degenmen, qyzyl kilemmen kıno ındýstrııa men álemdik shoý bıznestiń Katrın Denev, Naomı Ýotts, Sıenna Mıller, Natalı Portman syndy jarqyn juldyzdary júrip ótti.
Kınofestıval ádettegideı gollıvýdtyq blokbasterdiń alǵashqy kórsetilimimen emes, basty róldi Katrın Denev somdaǵan qıyn jasóspirimderdiń ómirinen syr shertetin «S Vysoko podnıatoı golovoı» týyndysymen ashyldy.
Aıta keterligi, kınoforým shymyldyǵyn mundaı janrda, buǵan qosa kámelettik jasqa tolmaǵandar túrmesinde túsirilgen drama alǵash ret ashyp otyr. Fılm rejısseri - Emanıýel Berko. Bul da kınofestıvaldiń shaǵyn bolsa da tańqalarlyq sáti desek te bolady. Óıtkeni, buǵan deıin Kann kınofestıvalinde áıel túsirgen týyndy esh ýaqytta eń birinshi kórsetilgen emes.
«S vysoko podnıatoı golovoı» kınotýyndysy kámelettik jasqa tolmaǵan qylmysker Melonıdiń eseıý jyldarynan syr shertedi. Ony durys jolǵa salý úshin sýdıa men áleýmettik qyzmetker tyrysyp baǵady. Femıda qyzmetshisi rólin fılmde Katrın Denev somdaǵan.
Kınoforýmdy uıymdastyrý komıteti uıymdastyrǵan taǵy bir qyzyqty sát bar. Atap aıtsaq, sonaý 1964 jyly Kannda kórsetilgen Jak Demıdiń «Sherbýrskıe zontıkı» mýzykalyq týyndysy K.Denevtiń juldyzdy mártebege ıe bolýyna jol ashqan edi. 68-shi halyqaralyq Kann kınofestıvaliniń konkýrstyq baǵdarlamasyna 50-den astam fılm engizilgen. Biraq, onyń tek 19-y ǵana «Altyn palma butaǵy» úshin saıysqa túse alady. Kópshiliktiń asyǵa kútken týyndylarynyń biri Kann festıvaline 6 márte qatysqan ári «Oskar» syılyǵynyń ıegeri Paolo Sorrentınonyń «ıÝnost» fılmi desek artyq emes. Týyndy aǵylshyn hanshaıymynan tosyn usynys alǵan kárilikke boı urǵan dırıjerdiń tarıhynan syr shertedi. Basty róldi Maıkl Keın somdasa, sondaı-aq fılmge Harvı Keıtel men Djeın Fond ta túsken.
Munan bólek, júldeli orynǵa Jak Odııardyń «Dıpan», Stefan Brızdiń «Zakon rynka», Valerı Danzellıdiń «Margarıta ı Jıýlen», Matteo Garronniń «Skazka skazok», Todd Heınstiń «Kerol», Hoý Sıaosıanniń «Ýbııtsa», Tszıa Chjankanyń «Gory mogýt hodıt», Hırokazý Koreedtyń «Dnevnık Ýmımatı», Djastın Kýrzelıanyń «Makbet», Iorgos Lantımostyń «Lobster», Maıýenn Le Beskonyń «Moı korol», Nannı Morettıdiń «Moıa mat», Laslo Nemeshtyń «Syn Sola» Hoakım Trıerdiń «Gromche, chem bomby», Gas Van Sentanyń «More derevev», Denı Vılnevtiń «Naemnıtsa», Gııom Nıklýdiń «Dolına lıýbvı» jáne Mıshel Frankonyń «Hronıkı» fılmderi úmitti.
68-shi Kann kınofestıvaliniń qazylar alqasyn rejısser jáne stsenarıı jazýshylar, aǵaıyndy Djoel jáne Itan Koender basqarady. Osylaısha, festıval tarıhynda alǵashqy ret qazylar alqasynyń basynda birdeı eki adam otyrmaq. Aıta keterligi, olardyń sózine qaraǵanda, sońǵy sheshim shyǵararda árqaısysynyń bólek daýystary bolady. Demek, «Altyn palma butaǵy» syılyǵyn berý barysynda ekeýiniń arasynda daý týyndaýy da múmkin.
Al qazylar alqasy quramynda mynalar bar: aǵylshyn aktrısasy Sıenna Mıller, amerıkandyq akter Djeık Djıllenhol, meksıkandyq rejısser Gılermo del Toro, frantsýzdyq aktrısa ári rejısser Sofı Marso, ıspandyq aktrısa Rossı de Palma, kanadalyq rejısser ári akter Ksave Dolan, malılik kompozıtor ári ánshi Malı Rokıa Traore.
Karachıdegi qandy qyrǵyn
13 mamyr kúni tańerteń Pákistandaǵy Karachıde, Safýra Goth aýdanyndaǵy bas jolda salonynda 62 adam bar júıtkip kele jatqan avtobýsty 3 mototsıklge mingen 6 adam toqtatty. Bastapqyda lańkester avtobýsty syrtynan atqylap, osydan keıin salonǵa basyp kirgen ári jolaýshylardyń barlyǵyn oqqa ushyrǵan.
Shabýylǵa ushyraǵan avtobýs ıslamnyń shıit tarmaǵyna qaraıtyn ısmaılıtter jamaǵatyna tıesili ekendigi belgili. Oqıǵa kýágerleriniń aıtýynsha, shabýyl jan-jaqty josparlanǵan. Qylmyskerler polıtsııa formasynda bolǵan ári avtobýs qozǵalysynyń baǵdaryn jetik bilgen.
Taratylǵan aqparatqa sáıkes, lańkestik akt saldarynan 47 adam qaza tapsa, 15 adam túrli dárejede óte aýyr jaraqat alǵan. Bul lańkestiktiń jaýapkershiligin eki birdeı lańkestik top óz moıyndaryna alyp otyr. Onyń biri - «Islam memleketi» bolsa, ekinshisi - pákistandyq talıbtermen baılanysy bar, biraq buǵan deıin onsha tanymal bolmaǵan «Djandalla» uıymy. Lańkester taıaý kúnderi Pákistandaǵy ısmaılıtterge, shıitterge jáne hrıstıandarǵa qarsy jańa shabýyldar jasalatynyn aıtyp, qoqan-loqqy jasaýda.
Aıta keterligi, sońǵy ýaqytta Pákistanda shıiterge qarsy shabýyldar kúsheıip tur. Naýryz aıynda lańkes-jankeshti Lahorda jarylys jasap, 14 adam qaza taýyp, 80-ge jýyq adam jaraqat alǵan edi. Sodan birneshe kúnnen soń juma namazy kezinde Karachıdegi Bohra meshitinde jarylǵysh zat iske qosylyp, taǵy 2 adam mert boldy.
Aqpan aıynda eldiń soltústik-shyǵysynda ornalasqan Peshavar qalasynda shıiterdiń meshitine jasalǵan shabýyl saldarynan 20 adam kóz jumdy. Al qańtar aıynda eldiń ońtústigindegi Sınd ólkesinde shıitterdiń meshitine jasalǵan shabýyldan taǵy 60 adamnyń kóz jumǵany este.
Pákistan Premer-Mınıstri Mýhammad Navaz Sharıf avtobýsqa jasalǵan shabýyldy qatań aıyptap, oqıǵany tyńǵylyqty tekserýge tapsyrma berdi. Jalpy, bul lańkestik áreketti kóptegen elderdiń úkimetteri, sonymen birge BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn da aıyptap otyr.
Eldiń quqyq qorǵaý organdary Karachıdiń barlyq aýdandarynan qylmyskerlerdi izdeý úshin tolyq daıyndyqqa keltirilip, arnaıy operatsııany bastap ta ketti. Sońǵy derekterge sáıkes, qazirgi ýaqytta 100-den astam adam tutqynǵa alynǵan. Olar tergelýde.
D.Tsarnaev ólim jazasyna kesildi
Bostondaǵy marafon kezinde oryn alǵan lańkestik áreketti jasaǵany úshin aıyptalyp otyrǵan Sheshenstan týmasy Djohar Tsarnaevqa qatysty sot ólim jazasyn kesti. Mundaı sheshimdi sotta tórelik jasaǵan alqa bıler sotynyń 12 múshesiniń barlyǵy qoldady. Jaza denege ajal ýyn sebetin dári jiberý arqyly oryndalady.
Úkim shyǵarylǵan sátte ol ózin erkin ustaǵan. Al alqa bıler sotynyń keıbir músheleri úkim jarııa etilgennen keıin kózderine jas alǵan.
Djohar Tsarnaevtiń ákesi Anzor Tsarnaev Associated Press tilshisimen telefon arqyly sóılesip otyryp, balasynyń ólim jazasyna kesilgendigi jaıynda estigende tereń kúrsinip, trýbkany qoıa salǵan eken. D.Tsarnaev Indıana shtatyndaǵy Terre-Hote túrmesine jóneltilip, ol osy jerde jazanyń oryndaýyn kútetin bolady.
Ol aıyptaýdyń barlyq 30 tarmaǵy boıynsha da kináli dep tanyldy. Atalǵan tarmaqtyń tek 17-siniń ózinde ólim jazasy kózdelgen.
Prokýror Stıv Mellın alqa bıler aldynda sóılegen sózinde D.Tsarnaev pen onyń aǵasy Tamerlan uıymdastyrǵan lańkestik saldarynan úsh adamnyń, onyń ishinde 1 balanyń qaza tapqanyn atap ótti. Lańkestik áreket jasalǵannan keıin aǵaıyndylar Massachýsets tehnologııalyq ýnıversıteti qaýipsizdik qyzmetiniń 27 jastaǵy qyzmetkerin atyp óltirgen.
Al Tsarnaevtyń qorǵaýshylary onyń úlken aǵasynyń yqpalymen áreket etkendigin aıtyp, jazany jeńildetýge tyrysty. «Barlyq qanisherler ómirlerin beıkúná bolyp bastaıdy. Biraq, keıde osy beıkúná balalardan jaman adamdar ósip shyǵady», - dedi prokýror advokattardyń ustanymyna qarsy. Mellın óz sózinde Tsarnaevtardyń qylmys jasaǵanda seriktes bolǵandyqtaryn atap ótti. «Ólim jazasy ol qalaǵandy bermeıdi. Ol oǵan ózine laıyqtyny beredi», - dedi ol.
Esterińizge sala keteıik, 2013 jyldyń 15 sáýirinde Bostonda ótip jatqan marafon márege jaqyndap qalǵanda eki jarylys bolǵan edi. Jarylystan úsh adam qaza taýyp, 260 adam jaralanǵan. Djohar Tsarnaevtyń aǵasy Tamerlan Tsarnaev oqıǵadan soń tórt kúnnen keıin polıtsııamen bolǵan atysta oqqa ushty. Djohar jaralanyp, ustaldy. Tergeý derekteri boıynsha, jarylys jasaý úshin aǵaıyndy Tsarnaevtar "ishine tez bólshektenetin bytyra salynǵan bomba" qoldanǵan.