ÁLEM APTA ІShІNDE: Izraıl men Palestına - bitimgershilik múmkindigi me álde kezekti urys aldyndaǵy solyǵyn basý ma?
ASTANA. QazAqparat - Osy apta Taıaý Shyǵystaǵy turaqtylyqty qaıta qalpyna keltirýge baǵyttalǵan qadamdarmen syrǵyp bara jatyr. ıAǵnı, dúnıeni dúrbeleńge salǵan bul óńirdegi alasapyran kezeń aıaqtalyp, tynyshtyq ornaıtyn túr tanytyp tur. Biraq, aldaǵy kúndi boljaý qıyn, teketiresýshi taraptardyń tosynnan shı shyǵaryp, bir-birin zymyran soqqysynyń astyna alý yqtımaldyǵy da bar ekendigi jasyryn emes. Iá, búginde barsha álemdik qaýymdastyqtyń nazary Gaza sektoryndaǵy ahýalǵa, Izraıl armııasy men palestındik turǵyndar arasyndaǵy úzdiksiz júrgizilip kelgen urys amaldaryna aýǵany sózsiz.
Este bolsa, aǵymdaǵy jyldyń maýsymynda evreılerdiń dinı mektebiniń úsh oqýshysy urlanyp, artynan óltirilgen edi. Olardyń múrdeleri tabylyp, qara jer qoınyna berilgennen keıin Ierýsalımniń shyǵysynda palestınalyq jasóspirimniń janyp ketken múrdesi tabylǵany este. Osydan keıin Izraıl tarapy jasópirimderdiń urlanýyna palestınalyq HAMAS uıymyn aıyptasa, kelesi tarap mundaı kúnáden taza ekendikterin aıtyp, aqtalǵan-dy. Biraq, bul tek aıyptaýlar deńgeıinde ǵana qalyp qoımaı eki tarap ta bir-birin aı boıy zymyran soqqysynyń astyna aldy. Shildeniń 17-si kúni Izraıl bıligi HAMAS qozǵalysyna qarsy baǵyttalǵan «Berik jartas» operatsııasyn bastap jiberdi. Operatsııanyń maqsaty - palestındik sodyrlar Izraıl aýmaǵyna shabýyl jasaý úshin paıdalanyp kelgen Gaza sektory men Mysyr jáne Izraıl arasyndaǵy jer asty jolyn joıý.
Bul urys amaldary barysynda Izraıl tarapy barlyq kúsh-qýatyn sarqa paıdalaný ústinde. Operatsııaǵa jaıaý ásker bólimsheleri, ınjenerlik, saýytty tank áskerleri, sonymen birge avıatsııa men áskerı flot ta tartylǵan. Qazirgi ýaqytta jerústi urystary Gaza sektorynyń Beıt-Hanýn aımaǵynda, al-Býreıdj bosqyndar lageri tusynda jáne Han-ıÝnıs qalasynda júrýde.
Búgingi tańda Gaza sektoryndaǵy soǵys saldarynan palestındik taraptan 797 adam óldi. Olardyń keminde 200-i - balalar, 75-i áıelder jáne 40-y qarttar. Jaralanǵan turǵyndardyń sany 5 myńnan asyp jyǵylady. Al Izraıl tarabynan 32 áskerı qyzmetshi oqqa ushsa, 1-eýi iz-túsiz joǵalǵandar sanatynda, beıbit turǵyndar qatarynan qaza tapqandar 3 adam.
Qazirgi ýaqytta Birikken Ulttar Uıymy Izraıldi Gaza sektorynyń beıbit turǵyndaryn qorǵaýǵa baǵyttalǵan naqty sharalar qabyldamaǵandyǵyn kózge shuqyp kórsetip otyr. Máselen, taıaýda ǵana BUU-nyń adam quqyqtary jónindegi joǵary komıssary Navı Pıllaı Izraıl armııasynyń Gaza sektoryndaǵy sodyrlarǵa qarsy aýqymdy operatsııa júrgizý arqyly sońǵy 2 apta ishinde áskerı qylmys jasaǵandyǵyn joqqa shyǵarmaıtyndyǵyn málimdegen edi. Pıllaıdyń sózine qaraǵanda, BUU sarapshylary Izraıldiń beıbit halyqty qorǵaý úshin Gaza sektoryna shabýyldaý sharalaryn qabyldaǵandyǵyna kúdik keltirýde. «Ótken aptada Gazadaǵy jaǵajaıda 7 balanyń ólimi ızraıldik áskerılerdiń kinásin qýattaıtyn aıǵaq bolýy múmkin», - dedi ol. Buǵan qosa, ol HAMAS tarapynyń beıbit ızraıldikterdiń ajalyna sebepker bolǵan zymyran soqqysyn aıyptaǵan edi. Al Izraıldiń BUU janyndaǵy ókili joǵary komıssardyń bul sózin «jete oılastyrylmaǵan málimdeme» dep baǵalaıtyndyǵyn aıtqan edi.
Osy beısenbi kúni BUU-nyń adam quqyqtary jónindegi keńesi Gaza sektoryndaǵy Izraıldiń is-qımylyn tergeýdi bastaýǵa jaqtap daýys berdi. Halyqaralyq uıymnyń málimetterinshe, ızraıldik taraptyń áskerı qylmys jasaǵandyǵyn kórsetetin faktiler bar.
Gaza sektoryndaǵy jerústi operatsııasy barysynda ızraıldik taraptyń asyra silteýshilikke boı aldyrǵandyǵyn Reseı, Frantsııa, Mysyr, Iran, Brazılııa, Argentına jáne basqa da memleketter aıyptaýda. Sonymen birge Izraıldiń áskerı operatsııalar júrgizýine narazylyq sharalary Nıý-Iork, London, Parıj, tipti Tel-Avıvtiń de kóshelerinde ótti.
Degenmen búgin janjaldasýshy taraptar ýaqytsha bitimgershilikke keldi. ıAǵnı, bitimgershilik senbi kúni tańerteń, jergilikti ýaqytpen saǵat 8.00-den (5.00 Grınvıch ýaqytymen) bastalady. Aıta keterligi, budan buryn Izraıl mınıstrler kabınetiniń kúsh qurylymdary AQSh memlekettik hatshysy Djon Kerrıdiń Gaza sektorynda atysty odan da uzaq ýaqytqa toqtata turý týraly usynysyn qabyldamaı tastaǵan edi. Ol kezde D.Kerrı Izraıl men HAMAS ıslam tobyn 18 kúnge bitimgershilikke kelý týraly usynys aıtqan bolatyn. Aıtpaqshy, taıaý aralyqta Frantsııada kóptegen araaǵaıyn memlekettiń syrtqy ister mınıstrleriniń qatysýymen kezdesý ótpek. Onda jıynǵa qatysýshylar soǵysýshy taraptardy uzaqmerzimdi bitimgershilikke kóndirýge qatysty usynystaryn ortaǵa salmaq.
