ÁLEM APTA ІShІNDE: «Islam» sodyrlary taǵy bir tutqyndy óltirdi
ASTANA. QazAqparat - Osy aptada ǵalamshar turǵyndary kúnnen alǵan energııa arqyly ushatyn Solar Impulse 2 ushaǵynyń jersharyn aınala ushý saparynyń bastalýyn jiti nazarda ustady. Jańaratyn energııa kózin paıdalanatyn áýe kemesi bastapqy kezeńde-aq kún batareıasymen ushatyn tehnıkalardyń barlyǵynyń rekordyn jańartty desek artyq emes. Soynmen qatar osy aptada álem jurtshylyǵynyń jaǵasyn ustatqan oqıǵa da oryn aldy. Seısenbi kúngi «Islam memleketi» toby sodyrlary 10-13 jastaǵy jetkinshektiń ıslamshylardyń kezekti tutqynyn óltirý sáti beınelengen beıne jazbany ǵalamtor arqyly taratty.
Kún batareıasynan qýat alatyn ushaq saparǵa shyqty
Dúısenbi kúni tańerteń ushý úshin Kún energııasyn paıdalanatyn Solar Impulse 2 ushaǵy tarıhta alǵash ret jersharyn bes aılyq aınala ushý saparyna shyqty. Uıymdastyrýshylardyń josparyna sáıkes, ushaq 35 myń shaqyrym jol júredi ári 12 márte jerge qonady.
Bir oryndyq ushaqty shveıtsarlyq ónertapqyshtar Andre Borshberg pen Bertran Pıkar kezektesip basqarmaq.
Andre Borshberg - ınjener bilimin alǵan ári áskerı ushqysh. Degenmen ol óziniń dáýletin ınternet-tehnologııa arqyly jınaǵan. Al Bertran Pıkar bolsa áýe saıahatyna jıi shyǵýmen tanymal bolǵan jan. Ol 1999 jyly áýe sharymen Jer sharyn esh jerge qonbastan aınalyp shyqqan bolatyn.
Alǵashqy kezeńde ushaq Ábý-Dabıden Oman astanasy Maskat qalasyna 13 saǵattan astam ýaqytta kelip qondy. Kelesi kúni ushaqtyń tehnıkalyq tekserýden ótip, Úndistannyń Ahmedabad qalasyna qaraı bet aldy.
Shamamen 16 saǵattan keıin 1465 shaqyrym joldy eńsergen ushaq dittegen jerge aman-esen kelip qondyq. Aıta keterligi, Solar Impulse 2 ushaǵy buǵan deıingi Kún batareıasymen ushatyn Solar Impulse 1 ushaǵynyń rekordyn jańartty. Este bolsa, 2013 jyly atalǵan ushaq 1386 shaqyrym joldy eńsergen bolatyn.
Úndistannan keıin ushaq josparǵa sáıkes Mıanma men Qytaıǵa attanýy tıis. Odan keıin Solar Impulse 2 Gavaı araldaryna bir turaqtap, odan keıin Tynyq muhıtyn kesip ótip, Fınıks pen Nıý-Iorkke aıaldaýy kerek. Odan keıin Atlant muhıty ushymen qalyqtap ótken ushaq Ońtústik Eýropaǵa ne Soltústik Afrıkaǵa aıaldap, odan keıin Ábý-Dabıge oralýy qajet.
Solar Impulse 2 ushaǵyn frantsýzdyq Dassault Systemes kompanııasy jobalaǵan. Qanatynyń uzyndyǵy 72 metr, salmaǵy 2,3 tonnaǵa jetedi. Qanaty 17,2 myń kún sáýlesinen energııa alatyn uıashyqtarmen jabdyqtalǵan. Ushaq saǵatyna 140 shaqyrymdy eńserýge qaýqarly.
Kún energııasynan qýat alatyn ushaqtyń áýede eń uzaq qalyqtaýy 2010 jyldyń 7 sáýirinde tirkelgen edi. Ol kezde Solar Impulse 1 ushaǵy áýede shamamen 75 mınýt bolǵan.
Eki jyldan keıin ushý apparaty Shveıtsarııadan Marokkoǵa deıin alǵashqy qurylyqaralyq saparyn júzege asyrdy. Eki kezeńmen ótken ushý barysynda ushaq 2,5 myń shaqyrym joldy eńserdi.
Aıta keterligi, Solar Impulse 2 ushaǵynyń jersharyn aınala ushý sapary sátti bolady dep aıta qoıý qıyn qıyn. Óıtkeni, syn-qater óte kóp. Árıne, ushaq is júzinde kúndiz-túni áýede bola alady. Óıtkeni, kúndiz kúnnen alynǵan energııa kondensator júıesinde jınaqtalady, al ony túnde qoldanýǵa bolady. Degenmen, aýa raıy qubylmaly kúnderde ushqyshtarǵa qaterli saparǵa shyǵýǵa bolmaıdy. Osyǵan oraı, ushaqtyń jerge qonbastan áýe qalyqtaı alatyndyǵyna qaramastan jer sharyn aınala ushý saparyn birneshe aptaǵa sozyp otyr.
Aıta keterligi, eger ushaq Tynyq ne Atlant muhıtyn kesip ótip bara jatqanda tosynnan apatqa ushyrar bolsa, ushqysh ushaqty tastap shyǵýǵa májbúr bolady jáne sol tóńirekte júrgen kemelerdiń biriniń kelip qutqarýyn kútedi.
«Islam memleketi» sodyrlary kezekti kepildi ólim jazasyna kesti
Seısenbi kúngi «Islam memleketi» tobynyń sodyrlary 10-13 jastaǵy jetkinshektiń ıslamshylardyń kezekti tutqynyn óltirý sáti beınelengen beıne jazbany ǵalamtor arqyly taratty.
Beınejazbada áskerı kıim kıgen bala men «Islam memleketi» tobynyń sodyry beınelengen. Olardyń aldynda ózin Mohammed Mýssalam dep tanystyrǵan sarǵylt kıimdegi azamat tizerlep otyr.
Tutqyn ózin Izraıldiń Mossad arnaıy qyzmeti jaldaǵandyǵyn moıyndaıdy. Ol «Islam memleketi» sodyrlaryna ızraıldiń barlaý qyzmetine djıhadshylardyń qarý-jaraq qoımasy, bazalary jáne palestındik jaldamalylar týraly aqparat berý úshin qosylǵan.
Onyń atap ótýinshe, Mossadpen yntymaqtasa jumys isteýge ákesi men aǵasy kóndirgen. Osydan keıin frantsýz tilinde sóılegen «Islam memleketi» tobynyń sodyry Izraılde jáne Eýropada turatyn evreılerge qoqan-loqqy jasaıdy.
Kelesi kadrlarda Mýsallamnyń aıdalada otyrǵany jáne balanyń tutqynnyń basyna, odan keıin múrdesine úsh márte oq atqany beınelengen.
Izraıl qaýipsizdik qyzmetiniń resmı ókilderi atalǵan beınematerıalmen tanys ekendigin málimdep otyr. Degenmen, Mýsallamnyń evreılik arnaıy qyzmetke jumys istegendigi jaıynda esh túsinikteme berer emes. Mossad málimetterine sáıkes, Mýsallam 2014 jyldyń qazanynda «Islam memleketi» sodyrlary qatarynda kúresý úshin Sırııaǵa barǵan.
Mohamed Mýsallamnyń ata-anasy bolsa balasynyń Izraıldiń arnaıy qyzmette jumys istegendigin joqqa shyǵaryp otyr. Ákesiniń aıtýynsha, uldary osydan birneshe aı buryn Túrkııaǵa saparlap, sodan iz-tússiz joǵalǵan. Onyń paıymynsha, sodyrlar uldaryn shpıondyq jasaǵandyǵy týraly májbúrlep aıtqyzǵan.
Izraıl buqaralyq aqparat quraldarynyń málimetinshe, ólim jazasyna kesilgen tutqyn Shyǵys Ierýsalımde turǵan. Osy jerde mektep bitirip, keıinnen órt sóndirýshi bolyp jumys istegen. Al ótken jyldyń sońynda ata-anasyna óziniń shahıd bolatyndyǵyn hat arqyly habarlap, úıinen ketip qalǵan.
Aıta keterligi, «Islam memleketi» sodyrlarynyń balalardyń qolynan tutqyndardyń ólim jazasyna kesilgendigi beınelengen beıne materıaldy taratýy osy ǵana emes. Aǵymdaǵy jyldyń qańtarynda sodyrlar shamamen 10 jastaǵy balanyń ózderin Reseı Federaldy qaýipsizdik qyzmetkeri retinde tanystyrǵan 2 azamatty ólim jazasyna kesýi beınelengen beıne materıaldy jarııa etken bolatyn.
