ÁLEM APTA ІShІNDE: Grekııadaǵy ahýal, Irannyń ıadrolyq máseleleri boıynsha kelissózderdiń jemisi jáne Ispanııadaǵy buqalar festıvali

Grekııa boıynsha qol jetkizilgen nátıje

Dúısenbi kúni 17 saǵattyq aýyr kelissózderden keıin Eýroodaq kóshbasshylary Grekııaǵa kórsetiletin jańa qarjylyq kómektiń úsh jyldyq baǵdarlamasyn bekitýdiń negizgi qaǵıdattary boıynsha bir uıǵarymǵa keldi, osylaısha Grekııa EO-nyń biryńǵaı valıýtalyq odaǵynda qaldy.

«Bizde búgin tek bir maqsat boldy - kelisimge qol jetkizý. 17 saǵattyq talqylaýlardan keıin, biz sondaı kelisimge qol qoıdyq», - dedi Eýropalyq Keńestiń prezıdenti Donald Týsk EO sammıtinen keıin bergen baspasóz máslıhatynda.

Saıasatkerdiń sózine qaraǵanda, eýroaımaq lıderleri nesıe berýdiń negizgi talap-sharttaryn anyqtady. Degenmen ol úshin birqatar «qatań talaptardy» oryndaýy qajet jáne ony Grekııa parlamenti mindetti túrde quptaýy tıis.

Ondaı qatań sharalarǵa - salyqty kóbeıtý, zeınetaqy júıesin reformalaý, memlekettik aktıvterdiń birqataryn jekeshelendirý, eńbek naryǵyn lıberalızatsııalaý, sonymen qatar ulttyq deńgeıde ujymdyq jumystan bosatý men ereýil júıelerin ózgertý.

Onyń ústine Afınaǵa qarjylyq qoldaý kórsetýdiń basty talaby boıynsha, 50 mlrd. eýro bolatyn grekııalyq aktıvterdi qarajatqa aınaldyratyn kredıtorlardyń qaraýyndaǵy arnaıy qor qurylýy tıis. Bul degenimiz - Grekııanyń baılyǵy kredıtorlar aldyndaǵy qaryzdy óteý úshin satylatyn bolady.

Onyń ornyna Grekııa 82-den 86 mlrd. eýro kóleminde nesıe alady. Bul aǵymdaǵy daǵdarystan shyǵýǵa jáne eldiń defolttan aman qalýyna jetýi tıis.

Beısenbi kúni grek parlamenti usynylǵan reformalardy quptady. Zań jobasyn 228 depýtat maquldasa, 64 depýtat - qarsy boldy, al altaýy - qalys qaldy.

Bunyń aldynda Grekııa premer-mınıstri Aleksıs Tsıpras parlamentte sóz sóılep, depýtattardan atalǵan zań jobasyn maquldaýdy, eldegi bolyp jatqan ahýalǵa jaýapkershilik tanytýdy surady.

Brıýsselde atap kórsetilgenindeı, bul kelisim Grekııaǵa «Eýropa seriktesteriniń qoldaýymen burynǵy jolǵa qaıta túsýine múmkindik beredi». Ol sonymen birge eger memleket eýroaımaqtan shyqqan jaǵdaıdaǵy eldegi áleýmettik, ekonomıkalyq jáne saıası daǵdarystyń aldyn alyp otyr.

«Úlken altylyq» pen Iran tarıhı bitimge keldi

Seısenbi kúni Venada Ulybrıtanııa, Germanııa, Qytaı, Reseı, AQSh, Frantsııa memleketteri enetin «altylyq» elderi uzaq ta aýyr kelissózderden keıin Irannyń ıadrolyq saıasatyna qatysty máseleni sheshýge baǵyttalǵan jalpy is-sharalar josparyn túbegeıli bekitti.

«Altylyq» pen Tegeran arasynda kóp jyldardan keıin qol qoıylǵan kelisim halyqaralyq qaýymdastyqqa Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasy tek beıbit maqsattarǵa baǵyttalatynyna senimdilik beredi.

Bul qujat negizgi mátinnen jáne bes tehnıkalyq qosymshadan turady: ıadrolyq baǵdarlama, sanktsııalar, azamattyq ıadrolyq yqpaldastyq, birlesken komıssııa jáne kelisimdi júzege asyrý.

Talaptar oryndalǵan jaǵdaıda Iranǵa qatysty BUU-nyń Qaýipsizdik Keńesiniń, sondaı-aq halyqaralyq jáne ulttyq sanktsııalar alynyp, saýda-sattyq, tehnologııalar, qarjy jáne energetıka salalary boıynsha yqpaldastyq jasasýǵa jol ashylady.

Eýroodaq sol kúni Iran munaıyn saqtandyrý jáne tasymaldaý, ımporttaý, ırandyq munaı-hımııa ónimderin satyp alý jáne ony tasymaldaý, sonymen birge Iran altyny men baǵaly metalldaryn saýdalaýǵa qatysty sanktsııalardy ýaqytsha alyp tastaý jónindegi rejımdi 2016 jyldyń qańtaryna deıin sozdy.

Iran óz kezeginde bul kelisim elde ǵylymı jáne ekonomıkalyq múddelerge saı beıbit ıadrolyq energetıkany damytýǵa jol ashady dep esepteıdi.

BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn «altylyq» pen Tegerannyń ortaq bitimge kelýin úlken rızashylyqpen qabyl aldy. Onyń aıtýynsha, bul kelisim Taıaý Shyǵystaǵy kóptegen máselelerdiń sheshilýine uıytqy bolady.

«Men Venada oryn alǵan tarıhı oqıǵany ystyq yqylaspen quptap otyrmyn jáne «5+1» toby men Irandy qol jetkizilgen úlken jetistikpen quttyqtaımyn. Osyndaı kelissózder suhbattyń mańyzdylyǵyn taǵy bir ret kórsetip otyr», - dedi BUU basshysy.

Pamplonadaǵy buqalar saıysy

Osy aptada Ispanııada «San-Fermın» dástúrli buqalar festıvali ótti. Bir juma boıy Ispanııada kontsertter, bı keshteri, teatrlandyrylǵan kórinister men merekelik sharalar úzdiksiz júrip jatty.

Festıval segiz ǵasyr boıy jyl saıyn Pamplonada ótedi. Ol amerıkalyq jazýshy Ernest Hemıngýeıdiń romanynan keıin qatty tanymal bolyp ketti.

«San-Fermın» enserro - alasurǵan buqalardyń kóshelerdiń boıymen júgirýi arqasynda álem halyqtarynyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrady. Jyl saıyn júz myńdaǵan halyq Pamplona qalasynyń tar kóshelerine shyǵyp, buqalarmen birge 850 metrlik júgiriske shyǵady.

Enserro kezinde aq kıim kıip shyǵady. Mindetti túrde moıynǵa jáne belge qyzyl baılam baılanady. Buqanyń tabany astynda taptalyp qalmas úshin, joldyń boıyna aǵash tosqaýyldar qoıylady.

Bul dástúr 1591 jyldan beri kele jatyr. Ol kezde buqalardy korrıdaǵa osylaı kóshe boıymen aıdap aparatyn bolǵan. Qazir ol batyldyq shyńdaýdyń úlgisine aınalyp ketti.

Kóshege kez kelgen adam shyǵa alady, birinshi kezekte arnaıy kıim úlgisinen tanýǵa bolatyn korrıda klýbtarynyń músheleri shyǵady, sonymen qatar týrısterdiń de qatary óte kóp bolady.

«San-Fermın» festıvaliniń eń qyzyq jeri - korrıda. Buqalar toreodorlardyń qolynan arenada óledi. Keshke qaraı óltirilgen buqalardyń eti týrısterge jergilikti meıramhanalarda beriledi.

Mundaı qaýipti festıvalde adamdar óte kóp jaraqattanady. Adamdar baqılyq bolyp ketken kezder de az emes. 1924 jyldan beri Pamplonada buqa múıizinen 14 adam qaza tapty. Sońǵy ólimmen aıaqtalǵan oqıǵalar 1995 jyly jáne 2009 jyly oryn aldy.