ÁLEM APTA ІShІNDE: Fılıppınge tóngen taıfýn, ekige bólingen Drezden jáne Frantsııadaǵy syǵandardyń búlikshiligi
ASTANA. QazAqparat - Ótip bara jatqan bul aptada Fılıppınniń araldarynda «Koppý» taıfýny, Germanııadaǵy Drezdende ótken narazylyq aktsııasy jáne Frantsııada syǵandar búligi sekildi oqıǵalar oryn alyp, álemdik qoǵamdastyqtyń esinde qalyp otyr.
Fılıppındegi «Koppý» taıfýny
Fılıppın araldaryna «Koppý» taıfýny tónip, eldiń ortalyq jáne soltústik bólikterinde sý tasqyny men laı kóshkinin týdyrdy. Eń kóp zardap shekken Lýson araly, ıaǵnı onda sınoptıkterdiń esepteýleri boıynsha 1000 mm jaýyn-shashyn túsken. Taıfýn saldarynan Lýson aralyndaǵy 300-den astam eldi mekendi sý basyp qaldy, al keıbir jerlerde sýdyń deńgeıi úılerdiń bıktiginen asyp ketken eken.
Tabıǵı apatqa baılanysty eldiń aýmaǵynda oqý oryndary jabylyp, áýe reısteri toqtatyldy, sondaı-aq jolaýshylar men júk paromdarynyń qozǵalysy ishinara shekteldi. Taıfýnnyń kúshi tek sársenbige qaraı báseńdeı bastady. Ózderiniń baspanalaryn tastap ketken 55 myńnan astam turǵyn evakýatsııalyq ortalyqtardy panalap júr.
BAQ-tyń habarlaýynsha, «Koppý» apaty kem degende 56 adamnyń ómirin qıdy, alaıda selden zardap shekken adamdardyń naqty sany ázirge belgisiz. Aldyn ala esepteýler boıynsha keltirilgen shyǵyn shamamen 203 mln. dollarǵa baǵalanyp otyr.
Atap aıtqanda, bılik ókilderiniń habarlaýynsha, qurban bolǵandar sany budan da kóp bolýshy edi, alaıda adamdardy qaýiptilik jaıynda aldyn ala eskertý men olardy qaýipsiz jerge der kezinde kóshirýdiń arqasynda turǵyndardy aman alyp qalýǵa múmkin boldy.
Qazirgi kezde el úkimeti azyq-túlikti qosymsha satyp alý men aýyz sýdyń tapshylyǵyn boldyrmas úshin shuǵyl túrde tıisti sharalardy qabyldaýda. Belgili bolǵandaı, taıfýn saldarynan Fılıppınde 400 myń tonnaǵa jýyq kúrish jaramsyz bolyp qalǵan.
Aıta keteıik, bul elde bundaı alapat taıfýdar jıi oryn alyp turady. 2013 jyly «Haınıan» taıfýny 6 myń adamnyń ómirin qıǵan edi.
Pegida Drezdendi ekige bóldi
Dúısenbide Pegida antııslamdyq jáne antıımmıgranttyq qozǵalysy uıymdastyrǵan aýqymdy narazylyq aktsııasyna qatysý úshin birneshe ondaǵan myń adam germanııalyq Drezdenniń kóshesine shyqty.
Pegida - Eýropalyq patrıottar Batystyń ıslamdandyrylýyna qarsy degen maǵynany bildiredi. Qozǵalystyń negizin Lýtts Bahman qalaǵan jáne 2014 jyldyń qazanynan beri antıımmıgranttyq aktsııalardy ótkizýde.
Qozǵalys belsendileri Germanııa úkimetiniń Afrıka jáne Taıaý Shyǵys elderinen bosqyndardy qabyldaý sheshimine qarsy shyǵyp otyr jáne mıgranttardy el aýmaǵynan ketirýdi talap etýde. Sonymen qatar jınalǵandar Germanııa kantsleri Angela Merkeldiń otstavkasyn da talap etti.
Aktsııa qarsańynda Germanııa Іshki ister mınıstri Tom de Mezer adamdardy Pegida marshtaryna qatyspaýǵa shaqyrǵan bolatyn. «Elimizdiń ishinde óshpendilikti, osyndaı ýdy taratyp otyrǵan bul adamdardan aýlaq bolyńyzdar»,-dep málimdedi ІІM basshysy.
Baıqaýshylardyń esepteýleri boıynsha narazylyq aktsııasyna 15-20 myń adam qatysqan kórinedi. Sonymen qatar sol kezde Pegida qozǵalysyna qarsylastardyń da mıtıngi ótti. Oǵan 10-15 myń adam qatysyp, «óshpendiliktiń ornyna meıirimdilik» dep urandatty.
Frantsııadaǵy syǵan búligi
Seısenbide Frantsııanyń Mýaran qalasynda syǵandardyń toby temir jol vokzaly aýdanynda oıran saldy. Bundaı tártipsizdikke shyǵý tegi syǵan eki adamdy polıtsııanyń quryqtaýy sebep bolǵan eken. Ustalǵandardyń bireýiniń týysqany kólik apatynan mert bolǵan kórinedi. Jergilikti syǵan qaýymy bul adamdar sársenbige josparlanǵan jerleý rásimine qatysýy úshin olardy bosatýdy talap etedi.
Bundaı talap eki aı buryn oryn alǵan oqıǵaǵa súıene otyryp jasaldy, ıaǵnı tamyzdyń aıaǵynda syǵandar tabory Parıjge jaqyn jerdegi joldy jaýyp tastaǵannan keıin sýdıa qamaýda otyrǵan syǵandy ákesiniń jerleýine jibergen bolatyn.
Alaıda bul joly úzildi-kesildi talapty bılik tarapy qabyldamaǵandyqtan, osy sheshim etnıkalyq azshylyqtyń ashýyn týyndatty. Júzge jýyq jastar vokzal ǵımaratynda búlik jasap, poıyzdardyń qozǵalysyn toqtatty jáne órtelgen kólikterden bóget jasap, avtojoldy jaýyp tastady.
Osy tártipsizdikke baılanysty qala bıligi turǵyndardy kóshege shyqpaýǵa shaqyrdy. Búlik oryn alǵan jerlerge polıtsııa men áskerı qyzmetkerlerdiń qosymsha bólimsheleri shuǵyl túrde tartyldy. Dál sol mezette Savoıede ornalasqan Eton túrmesinde de búlik bolǵan kórinedi. Bul túrmede búlikshiler bosatýyn talap etken adamdar qamaýda otyrǵan bolatyn.
Túrme ákimshiligi keshqurym kelgen arnaıy maqsattaǵy sarbazdardyń kómegimen abaqtydaǵy jaǵdaıdy ózderiniń baqylaýyna aldy. Mamamen sol kezde quqyq qorǵaý organdary qaladaǵy tártipti retke keltirdi. Belgili bolǵandaı, búlik kezinde adamdar zardap shekpegen, osy oqıǵaǵa baılanysty polıtsııa tergeý amaldaryn júrgizýde.
