ÁLEM APTA ІShІNDE: Eýropada qylmystyq qýdalaý boıynsha daýly ister qaralýda
ASTANA. 3 tamyz. QazAqparat - Aǵymdaǵy aptadaǵy halyqaralyq sahnada batystyń belgili qaıratkerlerine qatysty qylmystyq qýdalaý men daýly sot isterin qaraýǵa baılanysty tartystar jańa qarqyn aldy.
Berlýskonıge qatysty sot úkimi óz kúshin saqtap qaldy
Beısenbide Italııanyń Kassatsııalyq soty «Mediaset» medııalyq tobyndaǵy salyqtyq astyrtyn áreketter isi boıynsha Italııanyń burynǵy Premer-Mınıstri Sılvıo Berlýskonıge túrmede otyrý merzimine qatysty shyǵarylǵan úkimniń kúshin saqtap qaldy. Endi bul sheshimge shaǵym jasaýǵa tyıym salynǵan jáne sot sheshimi qazan aıynyń orta kezinde kúshine enedi. Aıta keteıik, 2012 jyldyń qazanynda S. Berlýskonı óziniń «Mediaset» kompanııasyndaǵy alaıaqtyq áreketterine baılanysty 4 jylǵa sottalyp, oǵan bes jyl merziminde memlekettik laýazymdarǵa turýǵa shekteý qoıǵan bolatyn. Sol kezde raqymshylyq zańyna sáıkes sottaý merzimi avtomatty túrde bir jylǵa deıin qysqartylǵan.
Osyǵan oraı qorǵaýshylardyń úmitine qaramastan, sot tek onyń memlekettik qyzmetterdi atqarýǵa tyıym salý týraly tarmaǵyn qaıta qaraý jóninde qaýly shyǵarǵan edi. Bul óz kezeginde oǵan senator bolýǵa jáne el úkimetinde oryndary bar «Táýelsiz halyq» partııasynda kóshbasshylyǵyn saqtap qalýǵa múmkindik beredi. Berlýskonı 76 jasta ekenin eskersek, ol óziniń merzimin túrmede ótkizbeıtin syńaıly. Óziniń jasyna baılanysty ol úıqamaqta otyrýǵa nemese jazasyn qoǵamdyq jumystarda óteý quqyna ıe. Alaıda, eks-premer qoǵamdyq jumystardan múldem bas tartqan edi.
Baıqaýshylardyń paıymynsha, sot úkimi eldegi kezekti saıası daǵdarysqa sebep bolýy yqtımal. Ony qamaýǵa alý nemese tutqyndaý sharalary úkimettiń jumysyna zııan keltiredi degen kúdik bar, sebebi onyń partııasy barlyq jumystarda shetqaqpaılaýmen aınalysýy múmkin.
Úkim jarııa bolǵannan keıin partııalastar eldiń prezıdentinen ózderiniń kóshbasshysyna raqymshylyq jasaý týraly suraıtyndyǵyn habarlady. Olaı bolmasa, fraktsııa músheleri mandattaryn tapsyryp, mınıstrler kabınetin bosatatyndyǵyn alǵa tartýda. Italııanyń eks-premeri óziniń jaqtastarymen kezdesý kezinde partııa sot reformasyn júrgizýge talpynatynyn nemese Italııada jańa saılaý ótkizýdi talap etetinin málim etti.
Mediaset isi Berlýskonıdiń qatysýymen atyshýly sot úrdisteriniń biri bolyp tabylady. Mılan prokýratýrasynyń paıymynsha, Mediaset Italııada amerıkandyq fılmderdi kórsetý quqyqtaryn basqa fırmalar arqyly, atap aıtqanda Mediatrade jáne RTI arqyly satyp alyp otyrǵan. Oǵan qosa, kınoprokattyń baǵasy aıtarlyqtaı joǵary bolǵan. Osylaısha alaıaqtyq áreketter arqyly túsken paıda Shveıtsarııa men Bagam araldarynyń bank esepshotyna túsip turǵan. Berlýskonı bul qylmystardyń basy-qasynda júrdi dep aıyptaldy.
Degenmen joǵaryda atalǵan salyqtyq istiń úkimi sońǵy kezderi eks-premer ómirindegi jalǵyz jaǵymsyz sátter emes desek te bolady. Bıylǵy maýsym aıynda Mılan soty «Rýbı isi» boıynsha kámelettik jasqa tolmaǵandardyń jezóksheligine qatysy bar dep aıyptalǵan Italııanyń burynǵy premer-mınıstri Sılvıo Berlýskonıdi 7 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrdy. Sonymen qatar, sottyń sheshimine sáıkes, eks-premer memlekettik laýazymdarǵa taǵaıyndalý quqyǵynan ómir boıyna aıyryldy. Berlýskonıdiń ózi úkimniń jarııalanýyna qatysqan joq. Burynǵy premer-mınıstrge qatysty sot protsesi 2011 jyldyń sáýir aıynda bastaldy. Tergeý ony 18 jasqa tolmaǵan marokkandyq Karıma el-Marýgpen (laqap esimi «Rýbı») jynystyq baılanysqa tústi dep aıyptaǵan bolatyn.
Stross-Kannyń basyna tóngen bult qalyńdaı tústi
Qarjy salasynyń belgili tulǵasyna qatysty daý-damaı tynyshtalmaı otyr. Halyqaralyq valıýta qorynyń burynǵy basshysy Domınık Stross-Kan jaqyn arada frantsýzdyq sottyń aldynda jeńgeteaılyq aıyby boıynsha suralýy múmkin.
Tergeý jaǵy Stross-Kandy jáne istegi onan astam fıgýrantty qylmystyq toptyń quramynda jeńgetaılyq jasady dep aıyptap otyr. Tergeýshilerdiń nusqasy boıynsha aıyptalýshylar Frantsııada jáne shetelderde oıyn-saýyq keshterin uıymdastyrǵan, sondaı-aq bul sharalarǵa ózderi qatysqan kórinedi.
Stross-Kan budan buryn Lıll qalasyndaǵy bedeldi qonaq úılerdiń birinde seks-keshterge barǵanyn moıyndaǵan bolatyn. Atap aıtqanda bul jerde qylmystyq jeli óz qyzmetin atqarǵan degen joramal bar.
Ol kezde qorǵaýshylar HVQ-nyń burynǵy basshysy atalǵan jerde jezóksheler bolǵanyn bilmegenin negizge alyp, bul isti toqtatýdy suraǵan, alaıda apellıatsııalyq sot bul ótinimderdi eskermedi. Osy bap boıynsha aıypty dep tanylsa, Stross-Kan 20 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin.
Osyǵan deıin ony eki márte seksýaldyq dámeshildik boıynsha aıyptaǵanymen, sottalmaı qutylǵan bolatyn. Biraq ta bul daýly isterdiń saldarynan onyń mansabyna núkte qoıylǵan edi, ıaǵnı Domınık Stross-Kan HVQ basshylyǵynan aıyrylyp, Frantsııa prezıdenttigine úmiti úzildi, sondaı-aq 20 jyldan astam ýaqytqa sozylǵan nekesi buzyldy.