ÁLEM APTA ІShІNDE: Eýropa jurtshylyǵy da Jeńis kúnin keńinen atap ótti
ASTANA. QazAqparat - Ótip bara jatqan apta ishinde Eýropanyń birqatar elinde Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń aıaqtalýyna 70 jyl tolýy keńinen atalyp ótilip, birqatar saltanatty sharalar uıymdastyryldy. Avstrııa, Ulybrıtanııa, Garmanııa, Norvegııa, Polsha, Slovakııa, Frantsııa, Chehııa jáne basqa da eýropalyq memleketterde dál osy kúni jeńis kúnine arnalǵan monýmentterge gúl shoqtary qoıylyp, qaza tapqandar aldynda taǵzym etildi. Munan bólek, osy aptadaǵy halyqaralyq tynys-tirshilikte álem jurtshylyǵynyń nazaryn ózine aýdarǵan taǵy bir oqıǵa oryn aldy. Naqty aıtqanda, Germanııada temirjolshylar narazylyq sherýine shyqty.
Eýropadaǵy Jeńis kúni
8 mamyr kúni Eýropanyń kóptegen elinde Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń aıaqtalýyna 70 jyl tolýyna arnalǵan saltanatty sharalar ótti. Aıta keterligi, kári qurlyqta jeńis kúnin 8 mamyrda atap ótedi. Óıtkeni, fashıstik Germanııanyń sózsiz tize búkkendigi týraly akti eýropalyq ýaqytpen saǵat 23-ten 1 mınýt ketkende kúshine engen edi. Al dál bul ýaqytta Máskeýde 9-shi mamyr bolatyn.
Sonymen, Ulybrıtanııa úkimeti Jeńis kúnin úsh kún atap ótý týraly sheshimin jarııa etti. 8 mamyr kúni tańerteń Londonnyń ortalyǵyndaǵy Ýaıthol kóshesi boıyndaǵy Belgisiz jaýynger eskertkishi aldynda qurban bolǵandardy 1 mınýt únsizdikpen eske alý sharasy ótti. Kelesi kúnge Ulybrıtanııa astanasynda keńes azamattary eskertkishine gúl destelerin qoıý jáne «Belfast» kreıser murajaıynyń bortynda Soltústik qaraýylshylary ardagerlerimen kezdesý josparlanǵan.
Jeksenbi kúni hanshaıym Elızaveta Vestmınster katolıkter shirkeýinde minájat etetin bolady. Osydan keıin ardagerler koroldik qarýly kúshterdiń ókilderimen birge saltanatty sherýge qatysatyn bolady.
Frantsııada negizgi is-sharalar Parıjde ótti. El Prezıdenti Fransýa Olland Elıseı alańynda ornalasqan Sharl de Golldiń eskertishine gúl shoqtaryn qoıdy. Osydan keıin Besinshi respýblıka basshysy Trıýmfaldi arkaǵa bet alyp, onda Belgisiz jaýyngerdiń beıiti basynda ótken saltanatty sharaǵa qatysty. F.Olland mototsıklshiler men atty jasaqtyń qoshemetimen sónip turǵan máńgilik alaý janyna kelip, altyn qylyshpen ot qoıdy.
Búginde Germanııa Jeńis kúnin ózderiniń tize búgý kúni retinde qabyldamaıdy. Kerisinshe, bul kún nemister úshin Eýropanyń fashızmniń ezgisinen azat bolǵan kúni retinde atalyp ótiledi.
Juma kúni Berlınde Býndestag pen Býndesrat Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń aıaqtalýyna 70 jyl tolýyna arnalǵan birlesken otyrys ótti. El parlamentiniń saltanatty otyrysy GFR-daǵy birqatar resmı is-sharanyń tek bireýi ǵana bolatyn.
Nıderlandyda Jeńis kúni 6 mamyr kúni atalyp ótilip, sol kúni eldi ultshyldardan azat etken kanadalyq jaýyngerlerde taǵzym jasaldy. Kelesi kúni Polshanyń Gdansk qalasynda Eýropadaǵy ekinshi dúnıejúzilik soǵysynyń aıaqtalýyna 70 jyl tolýyna arnalǵan sharalar ótti.
Gdanskidegi saltanatty sharaǵa qatý úshin kelgen mártebeli qonaqtardyń arasynda BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn, Bolgarııa, Horvatııa, Kıpr, Chehııa, Estonııa, Lıtva, Rýmynııa, Ýkraına, sonymen birge Polshanyń Prezıdentteri boldy.
Avstrııada el Prezıdenti Haınts Fısher Venada fashızmnen atamekenin azat etý jolynda mert bolǵan keńes jaýyngerlerine taǵzym etti.
Aıta keterligi, Eýropadaǵy ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń aıaqtalýyna 70 jyl tolýyna arnalǵan resmı sharalar Eýropanyń ózge de memleketterinde, onyń ishinde Norvegııa, Polsha, Slovakııa jáne Chehııada ótti.
Nemis temir joly tarıhyndaǵy eń iri ereýil
Ótken jeksenbide sapynda 200 myń múshesi bar nemis temir jolshylarynyń «GDL» kásipodaǵy kezekti narazylyq aktsııasynyń bastalǵanyn jarııa etti.
4 mamyr temir jolmen júk tasymaly toqtalsa, kelesi kúni jolaýshylar tasymaly da doǵaryldy. Narazylyq aktsııasy barysynda alys qashyqtyqqa qatynaıtyn jolaýshylar poıyzynyń tek úshten biri ǵana qatynaýda. Óńirlerge baılanysty qala mańy poıyzdarynyń qatynaýy 15-ten bastap, 60 paıyzǵa deıin qysqartylǵan.
Sońǵy 10 aıdyń ishinde bul poıyz mashınısteriniń 8-shi narazylyq aktsııasy. Aktsııa 10 mamyr kúni tańerteńge deıin jalǵasady.
Narazylyq aktsııasynyń basty sebebi negizgi jumys berýshi «Deutsche Bahn» kontserni men aradaǵy kelissózderdiń esh nátıje bermeýi bolyp otyr. Kásipodaq jumys berýshiden mashınısterdiń jalaqysyn 5 paıyzǵa kóterip, jumys aptasyn 39-dan 37 saǵatqa qysqartýdy talap etýde.
Degenmen, «Deutsche Bahn» jalaqyny 1 shildeden bastap, 2 kezeńmen 4,7 paıyzǵa kóterýdi jáne 30 maýsymǵa deıin 1 myń eýro kóleminde bir rettik syıaqy tóleýdi usynǵan bolatyn. Degenmen, kásipodaq jumys berýshiniń bul usynysyn qabyldamaı, sonyń saldarynan nemis temir jolshylary narazylyq aktsııasyna shyqqan edi.
«Deutsche Bahn» basshylyǵy temir jolshylar kásipodaǵy tek kontsern men jolaýshylarǵa ǵana emes, sonymen birge nemis ekonomıkasyna da zor zııanyn tıgizýde dep sanaıdy.
Qazirgi ýaqytta el basshylyǵy da bul narazylyq aktsııasyn syn tezine alýda. Saıasatkerler nemis temir jolshylarynyń «GDL» kásipodaǵynan tarıftik janjaldan ymyraǵa kelýdi talap etýde.
Máselen, GFR kantsleri Angela Merkel óz úndeýinde «Germanııada ereýilge shyǵý quqy zańnamalyq turǵyda qamtamasyz etilgendigin» moıyndaǵanymen bul qaqtyǵystyń azmattardyń moınyna zor júk artatyndyǵyn basa aıtty.
Ekonomıka mınıstrliginiń basshysy, vıtse-kantsler Zıgmar Gabrıel taraptardy «baıypty kelissózder» júrgizýge shaqyra otyryp, narazylyq aktsııasynan keletin shyǵynnyń ereýilshiler talabynyń quqyqtylyǵyna kúdik keltirýi múmkindigin atap ótti.
Bul jolǵy ereýil saldarynan «Deutsche Bahn» kontserni keminde jarty mıllıard eýro kóleminde shyǵynǵa batady dep baǵalandy. Óıtkeni, mashınısterdiń jumysqa shyqpaýy saldarynan nemis operator kúnine 100 mln. eýrodan astam qarjydan qaǵylyp jatyr.
