ÁLEM APTA ІShІNDE: Eýropa parnıkti gazdar shyǵaryndylaryn 2030 jylǵa qaraı 40 paıyzǵa deıin qysqartpaq
ASTANA. QazAqparat - Ótip bara jatqan apta ishinde álem nazary Japonııada oryn alǵan jemqorlyq daý-damaıǵa, frantsýzdyq Total energetıkalyq kontserniniń prezıdenti Krıstofa de Marjerıdiń apattan qazaǵa ushyraýyna, Kanadaǵy atysqa jáne Brıýsselde ótken EO-ǵa múshe 28 memleket basshylarynyń sammıtine aýǵany sózsiz. Birden aıta keterligi, EO basshylary sammıtinde aýaǵa parnıkti gazdar shyǵaryndylaryn aıtarlyqtaı qysqartý týraly sheshim qabyldanǵan bolatyn.
Degenmen, álem nazaryn ózine aýdarǵan joǵarydaǵy oqıǵalarǵa jeke-jeke toqtalar bolsaq, 20 qazan, dúısenbi kúni Japonııa úkimetinde basty qyzmette bolǵan 2 sheneýnik saılaýshylardy paraǵa satyp alý kúdigine baılanysty óz erikterimen otstavkaǵa ketti. Olar Úkimettiń jańa basshysy qyzmetine laıyqty sanalǵan úmitkerlerdiń biri eldiń Ekonomıka, saýda jáne ónerkásip mınıstri ıÝko Obýtı men Ádilet mınıstri Mıdorı Matsýsıma bolatyn.
Mańyzdy qyzmetterdiń bıligin qolyna toptastyrǵan bul mınıstrlerdiń qyzmetinen ketýi buǵan deıin mundaı janjalǵa esh sebep bermegen eldiń Premer-Mınıstri Sındzo Abe bastaǵan úkimetke qatty soqqy bolǵany sózsiz. Mıdorı Matsýsıma men Japonııanyń burynǵy úkimet basshysy bolǵan marqum Keıdzo Obýtıdiń qyzy ıÝko Obýtı qyrkúıektiń basynda ǵana jańarǵan qazirgi mınıstrler kabınetindegi genderlik teńdik úshin kúres urany aıasyna shoǵyrlanǵan 5 áıel tobyna kiretin edi.
Seısenbi, 21 qazanda Máskeýdiń «Vnýkova» áýejaıynda Falcon-50 ushaǵynyń apatqa ushyraýy saldarynan frantsýzdyq Total energetıkalyq kontserniniń prezıdenti Krıstofa de Marjerıdiń qaza tabýy álem jurtshylyǵyna tarady. Saǵatyna 250 shaqyrymdyq jyldamdyqpen zymyrap kelip, endi áýege kóterile bergen ushaq ushý jolaǵyna shyǵyp ketken qar jınaıtyn kólikti ilip ketti. Soqtyǵystyń saldarynan oń qanatyna qaraı qısaıǵan ushaq jerge soǵylǵan. Tergeý amaldary barysynda qar tazalaıtyn mashınanyń júrgizýshisi Vladımır Marynenko men basqa da apatqa kináli kúdiktiler tutqynǵa alyndy. «Vnýkovo» halyqaralyq áýejaıy» AAQ bas dırektory Andreı Dıakov men «Vnýkovo áýejaıy» AAQ bas dırektorynyń orynbasary Sergeı Solntsev óz erikterimen qyzmetterinen ketti.
Sársenbi, 22 qazan kúni Kanada astanasy Ottava shaharyn úreı elesi kezdi. Óıtkeni qalanyń qaq ortasynda belgisiz bireý oń jaýdyryp, sonyń saldarynan bir adam qaza tapsa, jaraqat alǵandardyń sany 4 adamǵa jetti. Polıtsııa qyzmetkerleri qylmyskerdiń kózin joıǵanymen, onyń bolýy múmkin sybaılastaryn izdestirý áli de júrgizilýde. Qaıǵyly oqıǵa Birinshi dúnıejúzilik soǵys batyrlaryna arnalǵan Ulttyq memorıal janynda oryn aldy. Betperde kıgen adam qurmetti qaraýyl jaýyngerin bytyraly myltyqpen atyp tastap, memorıalǵa taqaý tusta ornalasqan Kanada Parlamenti ǵımaratyna basa-kóktep kirdi. Kúzetshiler jáne polıtsııa qyzmetkerlerimen aradaǵy qarýly qaqtyǵys barysynda qylmysker Parlament kitaphanasynda oqqa ushty. Polıtsııa oqqa ushqan adamnyń aty-jónin de atap otyr. Ol - Kanada azamaty Zıhaf Bıbo. Anyqtalǵan jaıttarǵa qaraǵanda, ol 2001 jyldan beri zańǵa qaıshy áreketterge jıi barǵan kórinedi. Osy aralyqta oǵan qatysty 11 márte aıyp taǵylǵan.
Qylmyskerdiń mundaı qadamǵa ne úshin barǵany ázirshe belgisiz. Tergeý barysynda onyń ıslamshyl lańkestik uıymdarmen baılanysy tekserilý ústinde. Islam memleketiniń úgit-nasıhat júrgizetin bólimshesiniń Tvıtterinde qarýly adamnyń sýreti jarııalandy, sýret astynda onyń onyń aty-jóni Zıhaf Bıbo dep jazylǵan. Kanada buqaralyq aqparat quraldary sýrettegi adam kúdikti ekendigin qýattap otyr. Degenmen Islam memleketi Ottavadaǵy oqıǵaǵa baılanysty jaýapkershilikti óz moınyna alǵan joq.
Kelesi kúni, beısenbi 23 qazanda Vashıngtondaǵy Aq úı aımaǵyna belgisiz adam kirmek boldy. Ony ıttiń kómegimen Qupııa qyzmet agentteri qolǵa túsirdi. Ol AQSh Prezıdenti Barak Obamanyń rezıdentsııasyna qorshaýdan asyp túsken sátte ıtterdiń qarmaǵyna ilikken. Qaskúnem ıtterdiń birin teýip jibergenimen, ekinshi ıtten qashyp qutyla almady. Dál osy sátte oqıǵa ornyna arnaıy qyzmet agentteri jetip, ony qolǵa túsirdi.
Juma 24 qazan kúni Brıýsselde ótken EO-nyń 28 eliniń memleket jáne úkimet basshylary sammıtinde 2030 jylǵa deıin aýaǵa taralatyn parnıkti gazdar shyǵaryndylaryn 1990 jylǵy deńgeımen salystyrǵanda 40 paıyzǵa deıin tómendetý týraly sheshim qabyldandy. Bul kelisim EO-ny energetıkadaǵy ekologııalyq taza tehnologııany damytýda aldyńǵy qatarǵa shyǵarýy múmkin. Bul maqsattaǵy basty qural parnıkti gazdar shyǵaryndylaryn saýdalaýdyń eýropalyq júıesi bolmaq. Boljam boıynsha 2021 jylǵa qaraı parnıkti gaz shyǵaryndylarynyń ruqsat etilgen maksımaldy deńgeıi jyl saıyn qazirgi ýaqyttaǵy 1,7 paıyzdan 2,1 paıyzǵa deıin tómendemek.
Sonymen qatar EO kóshbasshylary 2030 jylǵa qaraı jańartylatyn kózderden óndiriletin energııa kólemin keminde 27 paıyzǵa jetkizý týraly sheshim qabyldandy. Bul maqsat 2020 jylǵa deıin 30 paıyzǵa deıin arttyrylýy múmkin. Buǵan qosa, EO elderi energetıkalyq tıimdilik deńgeıin 27 paıyzǵa artyrýdy josparlaýda. Mindetti túrde oryndalýy tıis bul sheshim Brıýsselde ótken qyzý pikirtalastan keıin qabyldandy. Óıtkeni keıbir qatysýshylar óz elderiniń ekonomıkalyq múddesin alǵa tartyp, mundaı qıyn mindetti júkteýge narazylyq tanytqan edi. Máselen, kómirge táýeldi Polsha jańa eýropalyq mindettemeler ekonomıkasynyń ósim qarqynyn tómendetýge ákeledi dep qaýiptenýde. Ulybrıtanııa da jel, kún, sý syndy jańaratyn energııa kózderin damytý boıynsha qatań ulttyq mindettemelerge qarsylyq tanytty. Degenmen Eýropalyq keńes tóraǵasy Herman Van Rampeı Tvıtterde: «Sheshildi! 2030 jylǵa qaraı emıssııa 40 paıyzǵa deıin qysqarady», - dep jazba qaldyrdy.
