ÁLEM APTA ІShІNDE: Eýropa ereýilden es jııar emes
ASTANA. QazAqparat - Osy aptada álemdik qoǵamdastyq eki taqyryp tóńireginde qyzý talqylaý júrgizgen bolatyn. Onyń biri Frantsııadaǵy eńbek reformasyna qatysty jappaı ereýil bolsa, ekinshisi de osy memleket qonystanǵan qart qurlyqtaǵy nóser jańbyr tóńireginde bolǵan edi.
Frantsııadaǵy ereýil
Frantsııada eńbek reformasyna qarsy aýqymdy narazylyq sharasy jalǵasýda. Ereýilge bul kúnderi janar-jaǵarmaı quıý stansasy, temir jol, áýejaı jáne basqa da kompanııalardyń qyzmetkerleri qosylýda.
Ereýildi Frantsııadaǵy eń iri ulttyq kásipodaqtardyń biri Jalpyǵa ortaq eńbek konfederatsııasy bastap otyr. Narazylyq aktsııasyn 6 shaǵyn kásipodaq qoldap otyr, onyń ishinde elge tanymal bolyp úlgergen Force Ouvriere men Unef uıymdary da bar. Al CDFT kásipodaǵy úkimettik reformaǵa qoldaý kórsetip otyrǵany da belgili boldy.
Daýdyń basy 18 aqpan kúni eldiń Eńbek mınıstri Mırıam el-Homrı jumys aptasyn ulǵaıtý, jumys berýshilerge qyzmetkerlerin jumystan shyǵaryp jiberýde jeńildikter beretin, munan ózge de jaıttar qamtylǵan eńbek reformasynyń jańa jobasyn usynǵannan keıin týyndaǵan edi.
Eńbek zańnamasy reformasy týraly zańdy qabyldaý jeńil jolmen júrmeıtindigin túsingen Frantsııanyń mınıstrler kabıneti 10 mamyr kúni el konstıtýtsııasynyń 49,3 babyna súıenip, qujatty qabyldap jibergen edi. Aıta keterligi, atalǵan bapqa sáıkes zańnyń qabyldaný qajettigine senimdi premer-mınıstr óz ókilettigimen qujatty Ulttyq jınalystyń talqylaýynsyz ári daýys berýinsiz qabyldaı alady.
Bıliktiń bulaı bura tartýyna qarsy 12 mamyr kúni elde jappaı narazylyq aktsııasy oryn aldy. Ereýil alys jolǵa qatynaıtyn júrgizýshilerdiń eldiń basty magıstraldaryn jaýyp tastaýynan bastaldy. Keıinnen Frantsııadaǵy 8 munaı óńdeý zaýytynyń altaýynyń qyzmetkerleri de ereýilshilerdiń qatarynan tabyldy. Sonyń saldarynan búkil eldegi janar-jaǵarmaı quıý stansalarynda janarmaı tapshylyǵy baıqaldy.
Narazylyqqa temirjolshylar men frantsýzdyq 19 atom stansasynyń 16-synyń jumysshylary qosyldy. Sonyń saldarynan elektr energııasyn óndirý 6 GVt-qa tómendedi. Aıta keterligi, Frantsııada óndiriletin elektr energııasynyń 75 paıyzy dál osy atom elektr stansalarynyń úlesine tıesili.
Mundaı narazylyqqa qaramastan frantsýz bıligi qarsylastarynyń yǵyna jyǵyla qoıýǵa nıet tanytar emes. El Prezıdenti Fransýa Olland kóptegen narazylyq aktsııalaryna qaramastan jańa zań aıta qoıarlyqtaı ózgerissiz qabyldanatynan resmı málimdedi.
«Eńbek reformasy týraly zań bizdiń elimizdegi progreske oń yqpalyn tıgizetin bolady. Onyń mátininen negizgi fılosofııa men ustanymdar alynyp tastalmaıdy. 2 bap saqtalyp qalatyn bolady», - dedi Frantsııa Prezıdenti.
Al kásipodaqtar 14 maýsymda Senat qaraýyna zań jobasy usynylǵan kezde kezekti jalpyulttyq ereýil uıymdastyratyndyǵyna sóz berýde. Olar 2016 jyldyń 10 maýsymynda bastalatyn fýtboldan Eýro-2016 birinshiligi kezinde mıllıondaǵan kórermender men jankúıerler úshin jol qozǵalysyn jaýyp tastaıtyndyǵyn aıtyp qoqan-loqy kórsetýde.
Frantsııa men Germanııadaǵy sý tasqyny
Frantsııada eńbek reformasyna qatysty túıtkildi jaıttarǵa oraı el ereýilge shyǵyp jatqan kezde jyǵylǵanǵa judyryq bolǵandaı dál osy elde, oǵan qosa Germanııada nóser jaýyn jaýdy. Mamyr aıynda Frantsııa sońǵy 150 jyldan beri bolyp kórmegen jańbyrdyń astynda qaldy.
Tórt kúnge sozylǵan tolassyz jaýynnan keıin Frantsııanyń birqatar eldi mekeni sý astynda qaldy. Ásirese, Parıjden 80 shaqyrym jerdegi Nemýr qalasy sý astynda qaldy desek artyq emes. Nóser jańbyrdyń saldarynan Frantsııanyń 26 departamenti syn-qaterdiń kúlgin túsin jarııa etken bolatyn.
Frantsııanyń Іshki ister mınıstrligi nóser jaýynnyń saldarynan elde 5,5 myńnan astam adamnyń qaýipsiz jerge kóshirilgendigin resmı jarııalap otyr. Eldiń elordasy Parıjdiń qaq ortasynan ótetin Sena ózeniniń sý deńgeıi 6 metrden asyp jyǵyldy.
Nóser jaýyn nemisterdi de áýre-sarsańǵa saldy. Aıtpaı kelgen apattan bul elde keminde on adamnyń ólgendigi de belgili bolyp otyr. Ásirese,Baden-Vıýrtemberg pen Bavarııa jeriniń zardap shekkendigi belgili. Tabıǵı apatpen kúreske 7 myńnan astam órt sóndirýshiler, polıtsııa qyzmtkerleri men qutqarýshylar jumyldyrylǵan.
Aıta keterligi, búginde áleýmettik jelide bul elde oryn alǵan sý tasqynynyń jolynda kezdesken dúnıeni qalaı ysyryp bara jatqandyǵy beınelengen beıne rolıkter keńinen jarııalanýda. Tipti, odan kólikterdi, júk kólikterin qańbaqsha domalatyp bara jatqan qarǵyn sýdy kórýge bolady. Sondyqtan bolar, eldiń birqatar aýdandaryndaǵy avtomobıl joldary jabylǵan.