ÁLEM APTA ІShІNDE: Ebola vırýsy Eýropaǵa jetti
BRıÝSSELЬ. QazAqparat - Osy aptada álem nazary taǵy da Ebola vırýsynyń taraýyna aýdy. Vırýsty Eýropada da juqtyrǵandar bar ekeni anyqtaldy.
Apta basynda Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy Ispanııada Serra-Leonedegi naýqasty emdegen meıirbıkeniń Ebolany juqtyrǵanyn habarlady.
Qazir Ispanııa bıligi osyǵan baılanysty barlyq jaǵdaılardy tekserýde, sonymen birge, atalǵan áıeldiń kimmen baılanys jasaǵanyn anyqtaýda. DDSU bılikke qoldaý kórsetýge daıyn ekendikterin habarlady.
«Halyqaralyq medıtsınalyq-sanıtarlyq erejelerge sáıkes, Ispanııa bıligi Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymyna ıspandyq meıirbıkeden Ebola vırýsynan taraǵan aýrý anyqtaldy dep habarlady», - delingen DDSU habarlamasynda. Meıirbıke Ebolany juqtyrǵan naýqasty Serra-Leonada emdegen. Onda Ebola anyqtalǵannan keıin naýqas Madrıd qalasyna ákilinip, sol jerde 25 qyrkúıekte jan tapsyrdy.
«Ispanııa bıligi osy jaǵdaıǵa baılanysty vırýstyń qalaı taraǵanyn anyqtap, sonymen birge, meıirbıkeniń kimdermen baılanys jasaǵanyn bilý úshin muqııat zerteý júrgizýde. Qajet bolsa, DDSU mamandary Ispanııaǵa qoldaý kórsetýge daıyn», - delingen DDSU habarlamasynda. Eýropada vırýstyń juǵýyna baılanysty birinshi jaǵdaıdan keıin Ispanııa, Italııa, Germanııa, Frantsııa, Chehııa bıligi dabyl qaǵyp, vırýsty juqtyrýy yqtımal degen azamattardy tezirek oqshaýlaý úshin sharalar qabyldaýda.
Sońǵy málimetter boıynsha, Makedonııada Ebola vırýsyn juqtyrýy múmkin brıtandyq azamat qaza bolǵan.
Osy kúni gemorragııalyq bezgek vırýsyn Germanııa azamaty juqtyrdy degen aqpar da rastaldy. Ol beısenbi kúni arnaıy reıspen Lıberııadan tańerteń jetkizildi jáne sol aýrýdyń uqsas belgilerimen aýrýhanaǵa jatqyzyldy. Leıptsıgtegi dárigerlerdiń habarlaýynsha, onyń jaǵdaıy turaqty bolǵanmen, saýyǵyp ketýi ekitalaı.
Aýrýdy juqtyrýy múmkin degen habarlama Pragadan da keldi. Taıaý kúnderi Lıberııadan qaıtyp kelgen naýqastyń analız nátıjeleri jaqyn kúnderi daıyn bolady. Ebolany juqtyrýy múmkin degen qaýippen Serbııada 700 adam medıtsınalyq baqylaýǵa alyndy. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń eýropalyq bólim basshysy Jýjanna ıAkab málimdegendeı, Eýropadaǵy Ebolany juqtyrýdyń birli-jarym jaǵdaılary anyqtalýy - Eýropa men bezgek taraǵan elder arasyndaǵy jıi transporttyq almasýlardyń áseri.
«Eýropa elderi vırýsty gemorragııalyq bezgekterge, sonyń ishinde, Ebolaǵa qarsy áreket etýge álemde bárinen de jaqsy daıyndalǵan», - delingen DDSU eýropalyq bóliminiń málimdemesinde.
Onda ınfektsııany juqtyrǵandarmen baılanys kezinde kezdeısoq juqtyrý qaýpi bar ekeni atap kórsetilgen. Soǵan baılanysty DDSU Epıdemıologııalyq baqylaý sharalaryn qatań saqtaýdyń mańyzdylyǵyn eske salady. DDSU Eýropalyq bóliminiń basshysy Ebola vırýsymen kúresýde, birinshi kezekte, medıtsınalyq personaldyń turǵanyn atap ótti. «Osy adamdardy qorǵap, qoldaý úshin bar kúshti salý kerek. Barlyq elderde qajetti hattamalar men protsedýralar bar jáne Ebola vırýsyn juqtyrý qaýpi bolǵanda, olar qaýipsizdik sharalaryn qatań saqtaýlary kerek. DDSU árqashan kez kelgen kómek pen qoldaýdy kórsetýge daıyn», - deıdi J. ıAkab.
Vashıngtonda Ebola boıynsha Dúnıejúzilik banktiń kezdesýinde sóz sóılegen BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn Batys Afrıkada osy epıdemııamen kúresti kúsheıtip, onyń basqa elderde taraýynyń aldyn alýǵa shaqyrdy. Ol osy baǵyttaǵy bes basymdyqty atap kórsetti jáne Ebola bezgegimen kúreste kórsetiletin kómek aýqymyn 20 ese arttyrý kerektigin málimdedi.
Pan Gı Mýn Ebolany juqtyrý jaǵdaılary geometrııalyq progressııada ósip kele jatqanan aıtty. Ol onymen kúrestegi bes basymdyqty atap berdi - epıdemııanyń tutanýyn toqtatý, ınfektsııany juqtyrǵan adamdardy emmen qamtamasyz etý; Eboladan zardap shekken memleketterdiń halqyna negizgi qyzmet kórsetý; turaqtylyqty saqtap, epıdemııa taramaǵan elderde aýrýdyń taraýyna jol bermeý.
BUU basshysy epıdemııa taraǵan elderde adamdardyń ómirin qutqarý úshin kúreske álemniń ondaǵan eli tartylǵanyn habarlady. Olardyń bári dúnıejúzilik koalıtsııaǵa birikti. Sonymen birge, ol qabyldanyp jatqan sharalardyń jetkiliksiz ekenin atap ótti.
«Bizge kem degende kórsetiletin kómekti 20 ese ulǵaıtý kerek, mobıldik zerthanalar, kólikter, tikushaqtar, qorǵaý quraly, bilikti medıtsınalyq personal jáne medıtsınalyq evakýatsııalaý quraldary qajet», - dep atap ótti BUU basshysy.
«Bastysy - tezirek áerket etý kerek jáne kelissózderge ýaqyt ketirýdiń qajeti joq. Menińshe, biz bul aýrýdy jeńe alamyz», - dep málimdedi Pan Gı Mýn. Ol halyqaralyq qaýymdastyqty qolǵa alynǵan sharalardy jandandyryp, vırýspen kúreste qajetti qarjyny bólýge shaqyrdy. DDSU-nyń sońǵy málimetteri boıynsha, Ebolany 8033 adam juqtyryp, odan 3877 naýqas kóz jumǵan.