ÁLEM APTA ІShІNDE: «DAISh» Mysyrǵa damyl taptyrar emes
ASTANA. QazAqparat - Osy aptadaǵy álemdik qoǵamdastyqtaǵy mańyzdy oqıǵalar taǵy da kez-kelgen adamzat balasynyń kóńiline qaıaý túsiretin jaıttarmen órbidi. Máselen, Taıland astanasynda eki kún ishinde oryn alǵan jarylystar lańkestik áreket retinde tanylǵan bolatyn. Sonyń saldarynan Bangkok bırjasyndaǵy Taıland valıýtasy sońǵy 6 jyl ishindegi eń tómengi quldyraýyna jol berdi. Al beısenbi kúni «DAISh-qa» jaqyndyǵy bar toptardyń biriniń sodyrlary Mysyr Ulttyq qaýipsizdik agenttigi ǵımaratyna taqaý tusta jarylys jasady. Dál osy kúni Grekııanyń Premer-Mınıstri Aleksıs Tsıpras óziniń otstavkaǵa ketý týraly sheshim qabyldaǵanyn jarııa etti. Bul eldegi saıası daǵdarysty bılik basyndaǵy «Sırıza» partııasynyń ishindegi kereǵarlyqpen baılanystyrýda. Partııa syrttan qarjylyq kómek alý úshin ekonomıkalyq qatań sharalar júrgizý jáne bıýdjet sektorynda reformalar júrgizý saıasatyn óz moınyna júktegen bolatyn. Atalǵan máseleler partııa ishindegi tals-tartysqa sebep boldy.
Taılandta úsh márte jarylys boldy
Dúısenbi kúni Taıland astanasyndaǵy Eravan ındýıster ǵıbadathanasyna taqaý tusta, saýda ortalyqtary men adamdar legi mol kóshe qıylysynda jarylys oryn aldy. Tótenshe jaǵdaı lańkestik áreket retinde qabyldandy. Óıtkeni, qoldan jasalǵan radıomen basqarylatyn bomba iske qosylǵan edi.
Quqyq qorǵaý organdarynyń málimetinshe, jarylǵysh zatty sary fýtbolka kıgen beıtanys azamat iske qosqan. Bangkok qalasynyń syrtqy baqylaý kamerasyna ındýıster ǵıbadathanasyna qara sómkesi bar jas jigittiń kirgeni, birneshe mınýttan keıin onyń sómkesiz shyqqany túsip qalǵan.
Taıland bıligi lańkestik aktige qatysy bar kúdiktini tutqyndaýǵa kómek beretin aqparat úshin 85 myń dollar kóleminde syıaqy taǵaıyndalǵanyn jarııa etti. Jergilikti buqaralyq aqparat quraldarynyń habarlaýynsha, jarylysty tergeý barysynda belgili bir deńgeıdegi ilgerileýshilik bar, biraq, onyń qandaı ilgerileýshilik ekendigi ázirshe jarııa etilmeı otyr.
Resmı derekter boıynsha, jarylys saldarynan 20 adam qaza taýyp, shamamen 120 adam jaraqat alǵan. Jarylystan qaza tapqandardyń basym bóligi taılandtyqtar. Kóz jumǵandardyń qatarynda Ulybrıtanııa, Gonkong, Indonezııa, Malaızııa, Qytaı jáne Sıngapýr azamattary da bar.
Bul shabýylǵa baılanysty ázirshe birde-bir radıkaldy top óz moınyna jaýapkershilik alar emes. Tergeýshiler kúdiktiniń jarylys oryn alǵannan keıingi alǵashqy saǵattarda el aýmaǵynan boı tasalaýy múmkin dep sanaýda.
Beısenbi, 18 tamyzda taǵy jarylystar oryn aldy. Onyń birinshisi temir jol beketinde, ekinshisi qala ortalyǵyndaǵy adamdar kóp jınalatyn orynda iske qosylǵan. Abyroı bolǵanda eki jarylystan da adam shyǵyny joq.
Halyqaralyq Standard & Poor's reıtıng agenttiginiń sarapshylary Bangkoktegi lańkestik áreketter Taılandtyń ekonomıkalyq ósim qarqynyna keri áserin tıgizetindigin aıtýda. Qazirdiń ózinde Bangkok bırjasynda Taıland valıýtasy sońǵy 6 jyldaǵy óziniń eń tómengi deńgeıine deıin quldyrady.
Kaırdegi lańkestik ketpek
Beısenbi kúni túnde Mysyrdyń Kaır mańyndaǵy Ulttyq qaýipsizdik agenttigi ǵımaraty janyna ishine jarylǵysh zat toltyrylǵan kólik kelip toqtady. Júrgizýshi kóligin ǵımaratqa kire beris jerde qaldyryp, sońynan mototsıklmen erip kelgen serigimen oqıǵa ornynan boı tasalaǵan. Biraz ýaqyttan keıin lańkester qaldyrǵan kólik kókke ushty.
Jarylystyń qýatty bolǵany sonshalyq, onyń daýysy qalanyń birneshe aýdandaryna estildi. Al jarylys tolqyny taıaý ornalasqan ǵımarattardyń terezelerin kúl-talqan etti. Oqıǵa kýágerleriniń aıtýynsha, jarylys ornynda dıametri shamamen 5 metrlik, tereńdigi 1,5 metrlik shuńqyr paıda bolǵan.
Kaırdegi jarylystan keıin búkil elde qaýipsizdik sharalary kúsheıtildi. Strategııalyq nysandar, úkimet jáne elshilikter ǵımarattary qatań kúzetke alyndy. El astanasynda sholǵynshylar qatary kúsheıtilip, negizgi avtomobıl joldaryna polıtsııa beketteri qoıyldy.
Resmı derekterge sáıkes, oqıǵa saldarynan 29 adam, onyń ishinde 6 polıtsııa qyzmetkeri zardap shekken. Jarylys jaýapkershiligin «DAISh» lańkestik uıymymen baılanysy bar «Sınaı ólkesi» toby óz moınyna alyp otyr.
Jańa terrorlyq akti jergilikti bılik lańkestikpen kúres jumystaryn kúsheıtip otyrǵan kezde oryn alyp otyr. Taıaýda ǵana Mysyr prezıdenti mundaı qylmysqa jazany qatańdatatyn jańa lańkestikke qarsy zańǵa qol qoıǵan bolatyn.
Esterińizge sala keteıik, maýsym-shilde aılarynda Kaırde eki lańkestik oqıǵasy oryn aldy. Shilde aıyndaǵy Italııa Elshiligi janyndaǵy jarylys jaýapkershiligin «DAISh» ekstremıstik toby óz moıyndaryna alǵan edi. Maýsym aıynyń sońyndaǵy jarylys prezıdent saraıyna taqaý tusta oryn alǵan.
Grekııa Premer-Mınıstri otstavkaǵa ketpek
Beısenbi kúni Grekııa Premer-Mınıstri jáne «Sırıza» bıleýshi partııasynyń kóshbasshysy Aleksıs Tsıpras ultqa arnalǵan teleúndeýi barysynda el prezıdenti Prokopıs Pavlokýlosqa ózin jáne úkimetti otstavkaǵa jiberý týraly ótinish beretindigin jarııa etti. Mınıstrlkr kabıneti basshysynyń bul ótinishin qazirgi ýaqytta memleket basshysy qanaǵattandyryp ta úlgerdi.
Tsıprastyń paıymynsha, grek halqy memlekettik qaryzdardy esepten shyǵarý jáne radıkaldy reformalardy júzege asyrý boıynsha kelissózder júrgizý úshin jańa úkimetke aıqyn mandat berý qajet. Kezekten tys saılaýdyń jarııa etilýi qarjylaı kómektiń úshinshi baǵdarlamasy týraly halyqaralyq kredıtorlarmen kelisimdi ratıfıkatsııalaý máselesi boıynsha daýys berýden keıin «Sırıza» partııasy arasyndaǵy alaýyzdyqtyń týyndaýymen de baılanystyrylýda.
Taratylǵan aqparatqa qaraǵanda, daýys berý barysynda «Sırıza» partııasynyń 32 depýtaty kómektiń úshinshi toptamasyn qabyldaýǵa qarsy bolsa, taǵy 11-i qalys qalǵan. Degenmen, Tsıpras oppozıtsııa ókilderin jańa kelisim jasasýǵa óz daýystaryn berýge kóndire alǵan.
Negizgi kredıtorlarmen jańa kelisim ekonomıkalyq qatań sharalar jáne bıýdjet sektoryndaǵy aýyrtpalyqty reformalarlar júrgizýdi kózdeıdi. Al osy kelisimniń ornyna Grekııa úsh jyl boıy 86 mlrd. dollarǵa deıin qarjylyq kómek alýy tıis.
Kezekten tys parlamenttik saılaýdyń datasy ázirshe resmı jarııa etilgen joq. Degenmen baspasóz betinde onyń 20 qyrkúıekte ótetindigi jaıynda aqparat taralýda. Saılaý aıaqtalǵanǵa deıin Grekııa úkimetin konstıtýtsııaǵa sáıkes eldiń joǵarǵy sotynyń tóraǵasy Vasılıkı Taný-Hrıstofılý basqarady.
