ÁLEM APTA ІShІNDE: Batys Reseıge jańa sanktsııalar jarııalady

Dúısenbi, 8 qyrkúıekte Eýroodaqtyń 28 múshe-memleketiniń Turaqty ókilder komıteti Reseıge qatysty sanktsıalardyń jańa býmasyn ázirledi. Alaıda Ýkraınadaǵy jaǵdaıdyń beıbit jolda sheshilý barysyn baqylaý úshin sanktsııalardy engizýdi keıinge qaldyrdy.

Eýrokeńes tóraǵasy Herman Van Rompeıdiń aıtýynsha, Reseıge qatysty sanktsııalardyń jańa toptamasy hattyq protsedýra jolymen qabyldandy jáne bıylǵy 31 shildede EO engizgen maqsatty shekteý sharalaryn keńeıte túsedi. Sanktsııalar Máskeýdiń shyǵys Ýkraınadaǵy jaǵdaıyn turaqsyzdandyrýǵa arnalǵan baǵytyn ózgertýge arnalǵan. E ýroodaq basshylary atalǵan sanktsııalar jýyq arada EO-tyń arnaıy jýrnalyna basylyp shyqqan soń kúshine enetinin atap ótti. Shekteý sharalaryn engizý ýaqyty Ýkraınadaǵy jaǵdaıdyń turaqtanýyna múmkindik beretindeı bolýy tıis edi. EO ár jerdegi jaǵdaıǵa baılanysty sanktsııa talaptaryn jalpylaı da, jekeleı de qaıta qaraýǵa ázir.

Al 12 qyrkúıekte Eýrokeńestiń basshysy aldynda bergen ýádesi boıynsha Reseıge qatysty jańa sanktsııalar EO jýrnalyna shyqqan soń, óz kúshine endi. Evroodaq reseılik kompanııalar men bankterdiń eýropalyq qarjylyq naryqqa enýin shektedi. Eýropalyq kompanııalarǵa Reseıdiń memlekettik bankteriniń jabý merzimi 30 kúnnen asattyn qundy qaǵazdarymen jumys isteýine tyıym salyndy. Sondaı-aq reseılik memlekettik bankterge 30 kúnnen artyq merzimge nesıe berýdiń de joly kesildi.

Bul jerdegi áńgime reseılik 5 iri bank týraly bolyp otyr. Olar: «Sberbank», «VTB», «Gazprombank», «VEB» jáne «Rosselhozbank». EO sondaı-aq taǵy úsh reseılik kompanııaǵa («Rosneft», «Transneft», «Gazprom neft») jáne olardyń enshiler kompanııalaryna ınvestıtsııalyq qyzmet kórsetýge jáne baǵaly qaǵazdarmen amaldar jasaýǵa tyıym saldy. Burǵylaý jumystaryna, skvajınalardy testileýge, munaıdy tereń sý túbinen alýǵa arnalǵan kemelerdi jetkizýge, sondaı-aq Arktıkadan munaı óndirýge tyıymdar salyndy.

Jańa shekteý sharalarynyń quramynda Reseıge ıadrolyq materıaldar, elektronıka, joǵaryónimdi kompıýterler, sensorlar men lazerler, baǵytaýshy qurylǵylar sııaqty «ekijaqty qoldanylatyn» taýarlardy tikeleı jáne tikeleı emes kirgizý sharalaryna da tyıym salý bar. Mundaı «ekijaqty qoldanylatyn» taýarlardy satýǵa tyıym salý sharalary «Sırıýs», «Stankoınstrýment», «RT-Hımkompozıt» AAQ, «Kalashnıkov», Týlskıı voennyı zavod, «Tehnologıı mashınostroenııa», «Vysokotochnye kompleksy» AAQ, «Almaz Anteı», «Bazalt» sııaqty 9 reseılik qorǵanys salasyndaǵy kontsernderde qoldanylady. Bul kompanııalarǵa tehnıkalyq ta, qarjylyq ta kómek kórsetýge, sondaı-aq nesıe berýge tyıym salynady.

Sonymen qatar EO basshylary Eýroodaqqa tirýge tyıym salynatyn jáne aktıvteri qatyrylatyn tulǵalardyń «qara tizimin» keńeıte tústi. Oǵan taǵy 24 adam kirdi. Arasynda RLDP basshysy Vladımır Jırınovskıı, Federatsııa keńesi tóraǵasynyń orynbasary ıÝrıı Vorobev, bıznesmen, «Rosoboroneksporttyń» dırektorlar keńesiniń tóraǵasy, «Edınaıa Rossııa» partııasy joǵary keńes bıýrosynyń múshesi Sergeı Chemezov, Memdýmanyń vıtse-spıkerleri Vladımır Vasılev, Ivan Melnıkov, Igor Lebedev, Nıkolaı Levıchev jáne taǵy da basqa adamdar bar.

Degenmen, joǵaryda atap ótkenimizdeı, Eýrokomıssııanyń baspasóz qyzmeti sanktsııalardyń Ýkraınadaǵy jaǵdaıǵa baılanysty tolyqtaı nemese ishinara alynyp tastalýy múmkin ekenin joqqa shyǵarmaıdy. EO-tyń antıreseılik sanktsııalardy qyrkúıektiń sońyna qaraı qaıta qaraıtyny kútilýde.

Óz kezeginde juma kúni AQSh ta Ýkraınadaǵy jaǵdaıǵa baılanysty Reseıge birqatar sanktsııalar engizdi. Shekteý sharalary reseıılik iri bankterdi sharpyp, reseılik qarjy ınstıtýttaryna qatysty qoldanystaǵy sharalardy tereńdete túsedi. Sondaı-aq Reseıdiń energetıkalyq sektoryndaǵy sanktsııalardy keńeıtip, energetıka men qorǵanys salasyndaǵy birqatar reseılik uıymdardy myqtap qolǵa alady. Amerıkalyq qarjy mınıstrliginiń málimetinshe, jańa sanktsııalar AQSh-tyń saýda mınıstrligi engizgen sharalardy tolyqtyryp, EO-tyń engizgen jańa sanktsııalaryna uqsas keledi. Jańa sanktsııalar toptamasyna Reseıdiń kórseter áreketi aldyn ala belgili boldy. RF prezıdenti V. Pýtınniń aıtýynsha, «EO-tyń jańa sanktsııalary «birtúrli kórinedi».

«Reseıdiń sanktsııalarǵa qatysty ustanymy burynnan belgili. Biz sanktsııalardy syrtqy saıasatta qoldaný tıimsiz ári eshqashan kútiletin nátıjelerdi bere bermeıtinin jaqsy bilemiz. Al bizdiń qarymta áreketterimizge keler bolsaq, Úkimet ol týraly josparlap qoıǵan jáne olardy tek ózimizge jaqsy jaǵdaı jasaý qajet bolsa ǵana qoldanamyz. («Qara») tizimder týraly aıtar bolsaq. Eýroodaqtyń bul sheshimin men qoldaımyn, óıtkeni bizdiń laýazymdy qyzmetkerlerimiz ben kompanııalarymyzdyń basshylarynyń shetel aralap júrgennen góri, óz elimizde qalǵany bizge tıimdi. Memdýmanyń depýtattaryna da qatysty sol, olar ózderiniń saılaýshylarymen tildesýge kóbirek ýaqyt tabatyn boldy», - dedi ol. Óz kezeginde RF syrtqy ister mınıstri Sergeı Lavrov Eýroodaqtyń jańa sanktsııalar engizýi Ýkraınada bastalyp kele jatqan beıbit kelisimniń taǵdyryn qyl ústine qoıady degen pikirde. «Deı turǵanmen, Máskeý budan aspaı-saspaı, birqalypty baǵa berip, eń bastysy, Reseı múddesin qorǵaý qajettiligi boıynsha qana áreket etedi», - deıdi ol.

Jańa sanktsııalardy qabyldaý kúninde Brıýsselde mınıstrlik deńgeıinde Ýkraına men Eýroodaqtyń assotsıatsııa jónindegi kelisimin ımplementatsııalaý týraly úshjaqty konsýltatsııa ótti. Oǵan saýda jónindegi eýrokomıssar Karel De Gıýht, RF ekonomıkalyq damý mınıstri Alekseı Ýlıýkaev jáne Ýkraına SІM basshysy Pavel Klımkın qatysty. Kelissózder qorytyndysy boıynsha taraptar assotsıatsııa týraly kelisimdi qoldanýdy 2015 jyldyń 31 jeltoqsanyna deıin shegere turýǵa toqtaldy. «Ýkraınadaǵy turaqtaný úderisin tolyq kólemde qoldaý múmkindigin saqtaý úshin Eýrokomıssııa Ýkraınamen assotsıatsııa jónindegi kelisimniń ratıfıkatsııalanǵan jaǵdaıynda (kelisimniń ratıfıkatsııasy kelesi aptaǵa josparlanǵan) sanktsııalardy báseńdetýde qosymsha jeńildikter qoldanýǵa daıyn ekenin bildirdi», - dep habarlandy kezdesý qorytyndysy boıynsha.

Tájirıbe boıynsha bul Ýkraına men Eýroodaq arasyndaǵy erkin saýda aımaǵy 2015 jyldyń sońyna deıin ashylmaıdy degen sóz, alaıda osy kezeńde Eýroodaq ýkraınalyq taýarlardyń eýropa naryǵyna salyqsyz shyǵý quqyǵyn saqtap qalady. Ýkraına taýarlarynyń kóp bóligi eýropalyq naryqqa salyqsyz shyǵyp tursa, Ýkraınaǵa keletin eýropalyq taýarlarǵa kedendik salyqtar salynatyn bolady.