ÁLEM APTA ІShІNDE: «Ál-Kaıeda» Afrıka úshin kúreste belsene tústi, Aljırde adamdar kepilge alyndy
ASTANA. 19 qańtar. QazAqparat -Afrıkanyń batysy men soltústigindegi ahýal barǵan saıyn shıelenisip keledi. Malıdegi úkimettik kúshter men «Ál-Kaıeda» ıslamshylary arasyndaǵy qaqtyǵys is júzinde bir memlekettiń aıasynan shyǵyp ketti.
Belgili bolyp otyrǵandaı, 11 qańtar kúni Parıj Malı bıligine kómek berý maqsatymen, ıaǵnı «Ansar ad-Dın» ıslamshyldar toby sodyrlarynyń elge yqpal etý aýqymyn keńeıtýine tosqaýyl qoıý úshin áskerı bólimshesin kirgizgen edi. Qańtar aıynyń basynda sodyrlar búkil eldiń 50 paıyzdan astam aýmaǵyna óz bılikterin júrgizip, taıaý aralyqta Malı astanasy Bamakony basyp alamyz dep qoqan-loqy jasaǵan bolatyn. Búgingi tańda ekstremısterge qarsy baǵyttalǵan operatsııaǵa batysafrıkandyq memleketterdiń ekonomıkalyq qoǵamdastyǵyna múshe elderdiń áskerı qyzmetkerleri de qatysýda.
Birlese atqarǵan is-qımyldar naqty nátıje de bere bastap, birneshe kúnnen keıin malı armııasy sodyrlardy eldiń ortalyq bóliginen yǵystyryp shyǵardy. Islamshylar úshin odan arǵy boljam kúńgirttene tústi. Óıtkeni frantsýzdyq jáne afrıkandyq kontıngentter olardyń kúshin barynsha álsirete túseri sózsiz. Al bul eldiń soltústigindegi bıliginen tolyǵymen aıyrylýyna ákeledi. Bul rettegi lańkesterdiń odan arǵy is-áreketteri azamattyq nysandardy basyp alý, kepil retinde adamdardy ustap, óz talaptaryn alǵa shyǵarý bolatyndyǵy aıqyn edi.
Sársenbi, 16 qańtar kúni tańerteń 20-ǵa jýyq malı ıslamshylary Aljır men Lıvııa shekarasynan shamamen 100 shaqyrym jerde ornalasqan «In Amenas» gaz ken ornynda jumys isteıtin «British Petroleum», «Sonatrach» jáne «Statoil» munaı kompanııalaryna tıesili turǵyn úı keshenine shabýyl jasady. Nátıjesinde shamamen 700 adam, onyń ishinde 132 sheteldik kepilge alyndy. Kepilge alynǵandardyń qatarynda, aljırlikter, amerıkandyqtar, norvegııalyqtar, frantsýzdyqtar, aǵylshyndar jáne basqa da elderdiń azamattary bar.
Bul is jaýapkershiligin «Ál-Kaıeda» lańkesteri óz moıyndaryna alyp otyr. Boljamdy kepilge alýshylardyń biri óziniń beıneúndeýinde sodyrlardyń Malıdiń soltústiginen kelgendigin ári jergilikti ekstremıst Mohtar Belmohtardyń basshylyǵyndaǵy «Qanmen ant bergender» brıgadasynyń múshesi ekendigin aıtady. Sál keıinirek Aljır ishki ister mınıstrligi de bul aqparatty qýattap, shabýyl jasaǵandardyń jergilikti turǵyndar ekendigin, biraq olardyń barlyǵy da Mohtar Belmohtardyń buıryǵymen is-qımyl jasaıtyndyqtaryn habarlady.
Sodyrlardyń talaptary týraly taraǵan aqparat san-túrli. Máselen, bir nusqaǵa qaraǵanda, olar aljırlik úkimetti Frantsııanyń áskerı-áýe kúshterine áýe keńistigin paıdalanýǵa bergendigi úshin aıyptap, osyǵan oraı Malı isine frantsýzdyqtardyń áskerı aralasýyn doǵarýyn talap etken. Kelesi nusqaǵa sáıkes, sodyrlar aljır abaqtylarynda otyrǵan júzdegen ıslamshylarǵa bas bostandyǵyn berýdi kótergen. Aıta keterligi, olar egerde aljırlik armııa shabýyl jasaıtyn bolsa, onda turǵyn úılerdi jaratyndyqtaryn aıtyp, qoqan-loqqy jasady.
Dál sol kúni sodyrlar zaýytta jumys isteıtin shamamen 60-ge jýyq aljırlikti bosatty. Sonymen qatar ıslamshylar kepilge alynǵan sheteldikterdi alyp Malı aýmaǵynan ketýdi jsoparap otyrǵandyqtaryn habarlap, ózderine qaýipsiz dáliz berýlerin talap etti. Buǵan jaýap retinde aljırlik bılik lańkestermen kelssózder júrgizýge nıetti emestikterin ashyq aıtyp, tutqyndardy bosatý boıynsha arnaıy operatsııa júrgizýge tapsyrma berdi. Birqatar BAQ-tyń habarlaýyna qaraǵanda, bandıtter kóliktermen kepilderdi alyp ketýge talpynǵan. Biraq aljırlik áskerı-áýe kúshteri áýeden shabýyl jasaǵan. Avıashabýyldyń nátıjesinde 35 kepil men 10 sodyr qaza tapqan.
Keshe aljırlik BAQ áskerılerdiń shamamen 570 kepildi, onyń ishinde shamamen júzge jýyq sheteldikti tutqynnan bosatqandyǵyn jarııa etti. Al shamamen 30 sheteldik jumysshynyń taǵdyry belgisiz.
Aljırlik BAQ málimetterine qaraǵanda, basyp alynǵan ǵımarat aýmaǵynda sodyrlardyń kózin joıý operatsııasy kezinde 4 ekstremıst qolǵa túsken. Qalǵan lańkester berilýden bas tartqan soń arnaıy maqsattaǵy jaýyngerler olardyń kózin joıý sharasyn bastaǵan. Qazirgi ýaqytta turǵyn úı kesheni tolyǵymen qorǵalǵan. Óńdeý zaýyty aýmaǵynda áskerı opeartsııa jalǵasýda.
Aljırde oryn alǵan oqıǵaǵa baılanysty lańkester azamattaryn kepilge alǵan barlyq eldiń ushaqtary keldi. Elde atalǵan elderdiń elshileri, dıplomatııalyq jáne medıtsınalyq qyzmetkerleri júr. AQSh, Ulybrıtanııa, Norvegııa, Japonııa jáne basqa memleketter azamattaryn qaýipsiz jerge kóshirýde. Aıta keterligi, keshe «VR» kompanııasy sheteldik kompanııanyń birneshe júzdegen jumysshysy Aljırden boı tasalaǵandyǵyn habarlady.