ÁLEM APTA ІShІNDE: Aqyrzaman bolmaıtyn boldy. Spektakl jalǵasa beredi

Kóptegen dinderde aqyret kúni týraly áńgimeler ǵalamnyń jaratylysy men adamzat taǵdyrynyń, qudaıdyń qudiretiniń ajyramas bóligi bolyp tabylady. Býddızmniń senýinshe, aqyrzaman kezekti Kalpa tsıkliniń aıaqtalýymen túsindirilip, ot, sý jáne jel úsheýi kezektesip tirshilikti birtindep joıady. Odan keıin belgisiz ýaqyttan keıin jańa ómir «bastalyp, ol mıllıardtaǵan jylǵa sozylady, osylaısha ómir qaıta-qaıta jandana beredi. Bul ózgerister tek materıaldyq álemge ǵana qatysty, al qudiretti kúsh máńgi tiri bola beredi.

Hrıstıandar úshin aqyrzaman Jer betinde antıhrıstiń paıda bolyp, Isa paıǵambardyń ekinshi ret kókten túsýimen baılanystyrylady. Munda da kóptegen kataklızmder bolady delingen. Aqyrzamannyń naqty dál qaı kúni bolatyndyǵy aıtylmaıdy, óıtkeni ony tek Jaratýshy ǵana biledi delinedi. Degenmen adamdardyń adamgershiligi azaıyp, soǵystardyń, epıdemııalardyń kóbeıýi sııaqty belgiler arqyly aqyrzamannyń jaqyndaǵanyn bilýge bolady.

Musylmandar úshin de aqyret kúni taıaǵanda adamzattyń azǵyndaýy (qylmys, áleýmettik azǵyndaý, soǵys, dinsizdik jáne t.b.) kóbeıedi. Atalǵan belgilerdiń kópshiligin búginniń ózinde kórip te júrmiz. Aqyrzaman bolatyn kezde Israfıl perishte «Sýýr» dep atalatyn alyp syrnaıdy úrleıdi. Sol kezde búkilálemdik tartylys kúshi búlinip, juldyzdar qulap, Jerdiń ishindegi zattar syrtqa shyǵyp, jer betin tegistep ketedi delinedi.

Adamzattyń jappaı qyrylatyndyǵy týraly eń birinshi sóz bizdiń dáýirimizdiń birinshi myńjyldyǵynyń sońyna tıesili. Rım Papasy Sılvestr II aqyrzaman 1000 jyldyń 1 qańtarynda bolady dep boljap, eýropa halqyn biraz ábigerge salǵan. Keıinirek boljamnyń dál bolmaǵandyǵy aıtylyp, aqyrzaman Isa paıǵamdardyń týǵanynan 1000 jyldan keıin emes, ólgeninen 1000 jyldan keıin bolady degen sáýegeılik jasalǵan.

Sodan beri aqyrzaman týraly kóptegen boljamdar aıtyldy. Keıinirek, ıaǵnı ǵylymı sana óris ala bastaǵan kezde aqyrzamannyń qarapaıym dinı belgilerin tehnologııalyq negizdegi apattar týraly túsinikter yǵystyra bastady. Solardyń qatarynda Jer sharynyń basqa da ǵarysh denelerimen qaqtyǵysýy, Kún júıesin Qara jyrtyqtyń jutyp qoıýy, Úshinshi dúnıejúzilik soǵys, muzdyqtardyń erýi jáne taǵy basqa sebepter atalady.

Árbir teorııanyń jaqtaýshylary men qarsylastary bar. Alaıda maııalyqtardyń kúntizbesi, anyǵynda ony tarıhshylardyń «tápsirlep», al aqparat aıdynyndaǵy «akýlalardyń» kúlli álemge jaıyp jiberýi adamzat úshin taǵy bir aqyrzamannyń belgisi boldy.  Qazirgi zamanaýı tehnologııalyq álemde sonaý este joq eski zamanda jasalǵan kúntizbede kórsetilgen aqyrzamannyń naqty qashan bolatyndyǵyn ǵylymı negizde, matematıkalyq esepteýler jasaı otyryp naqtylaýǵa bolatyn edi. Sosyn baryp ony kópshilikke taratý qajet bolatyn.

Osynyń saldarynan álem ekige jaryldy. Birinshileri aqyrzaman bolatyna sendi jáne kútti, ekinshileri mundaı stsenarııdi aqymaqtyq dep eseptedi. Sóıtti de olar ózderiniń kúndelikti tirligimen aınalysyp júre berdi. Al birinshi toptaǵylar esterinen adasyp, aqyrzamandy kútip otyrdy. Osy kezde úshinshi bireýler bul oqıǵany paıdalanyp, ájeptáýir «aqsha jasap aldy». Mundaı «álemdik taqyryp» boıynsha tıyn-teben «jasaý» tek paıdaly ǵana emes, sonymen qatar «qyzyqty» is bolyp shyqty. Kınostýdııalar kassalyq fılmder jasap shyǵardy, rıeltorlar aqyrzamannan «qutqaratyn» býnkerler men basqa da bas saýǵalaıtyn jerlerdi satty, dúkender kúnkóriske arnalǵan qural-saımandar usyndy. Ońtústik Amerıka elderine týrıster aǵyldy, tipti saqtandyrý kompanııalarynyń ózi aqyrzamannan «saqtandyrýǵa» aqsha jınady.

Keıbir sarapshylar maııalyqtardyń nusqasy boıynsha aqyrzaman 2012  jyldyń 21 jeltoqsanynda bolady degen sóz naqty emes deıtin kórinedi. Eger naqty esepterge qarasaq, aqyrzamandy jeksenbige deıin kútip, tek sodan keıin ǵana bul máselege núkte qoıý kerek eken. Árıne, eger olaı-bulaı bolyp ketpese...