«Álem ádebıetin qazaqqa tanyttyq, qazaq ádebıetin álemge pash ete aldyq pa?» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

Keshe Aqordada Elbasy Nursultan Na­zarbaev Qazaqstanǵa Memlekettik saparmen kelgen Slovakııa Respýblıkasy­nyń Prezıdenti Ivan Gashparovıchpen kezdesti. Atalǵan taqyrypty arqaý etken maqala «Egemen Qazaqstan» basylymynyń búgingi sanynda «Ortalyq Azııadaǵy eń senimdi seriktes» degen taqyryppen berilipti. «Aqordadaǵy resmı qarsy alý rásimderi aıaq­talǵan soń Memleketter basshylary eki­jaqty kelissóz júrgizdi. Bir atap kórsetetin jáıt - álemdik qarjy daǵdarysyna qara­maı, eki eldiń arasyndaǵy taýar aınalymy 2009 jyly 10 paıyzǵa artyp, 1 mlrd. AQSh dollaryn quraǵan. Jalpy alǵanda, 2003 jáne 2009 jyldar aralyǵynda eki eldiń arasyndaǵy saýda kólemi 10 esege jýyq artqan»,-deıdi basylym.

Osy taqyryptaǵy maqalany «Aıqyn», «Alash aınasy» gazetteriniń búgingi sanynan da oqı alasyzdar.

«Ótkendegi ǵulamalar tildi dinnen de joǵary qoıǵan. Til bolmasa, din qalaı taralmaq, adamdar qalaı túsinispek?! Qazaq ádebı tilinde belsendi qoldanylyp júrgen júz elý myńnyń ol jaq bul jaǵynda sóz bolsa, al termınder qaı tildiń bolmasyn ádebı qorynan kóp bolady eken. Tilimizdegi termınder qazir jarty mıllıon mańaıynda. ıAǵnı bolashaq mamandardy kútip turǵan jumys kólemi orasan. Sondyqtan termınder týraly bizdiń tanym-túsinigimiz únemi keńeıip otyrýy tıis»,-dep jazǵan «Egemen Qazaqstan» gazetindegi kelesi maqala rýhanı baılyǵymyz til jaıynda sóz qozǵapty. Tolyǵyraq gazettegi «Tili naq, rýhy ultqa jaq zańnamaǵa qalaı, qaıtip qol jetkizýge bolady?» degen atpen berilgen maqalaǵa nazar aýdaryńyz.

***

Keshe EQYU-nyń is basyndaǵy tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev bastaǵan qazaqstandyq delegatsııanyń Shyǵys Eýropanyń Belorýssııa, Ýkraına, Moldova syndy japsarlas jatqan memleketterine sapary bastaldy. Osyǵan baılanysty «Aıqyn» basylymynyń búgingi sanynda «Qazaqstan - Belorýssııanyń negizgi áriptesi» atty maqala jaryq kóripti. Munda Belorýssııa elinde eki el arasyndaǵy qordalanyp qalǵan máselelerdiń talqy tarazysyna salynǵandyǵy jazylypty.

«2015 jyly orta bilim berý 12 jyldyq júıege kóshedi». Osy taqyryppen berilgen «Aıqyn» basylymyndaǵy kelesi maqala birqatar jaǵymdy jańalyqtardy ortaǵa salypty. «Sáýir aıynan bastap shákirtaqy men muǵalimderdiń eńbekaqysy 25 paıyzǵa ósedi. ıÝNESKO-nyń bilim berý salasyndaǵy esebi boıynsha Qazaqstan 129 el ishinde birinshi orynda. 11 naýryzdan bastap elimiz halqaralyq Bolon protsesine endi. El «100 mektep» baǵdarlamasy bıyl tolyqtaı aıaqtalmaq»,-deıdi basylym.

«Jambyldyq polıtseıler tórt kúndik «Іzdestirý» operatsııasy barysynda qylmys jasap, qashyp júrgen 22 adamdy jáne ótken jyly qylmys jasaǵan 5 qylmyskerdi izdep tapty. Іz kesýshilerdiń kómegimen habar-osharsyz ketken 57 adam jáne 119 aty-jóni anyqtalmaǵan máıit tirkeýge alyndy»,-dep jazdy «Aıqyn» gazetiniń búgingi sany. Egjeı-tegjeıin gazettegi «Tarazda aty-jóni anyqtalmaǵan 119 máıit tabyldy» atty maqaladan oqı alasyzdar.

***

«Bıyl Almaty qalasynyń kóshelerin jóndeýge 10 mıllıard teńge bólindi. Atalmysh qarjyǵa jalpy uzyndyǵy 144 shaqyrymdaı bolatyn 191 kóshe qalpyna keltiriledi dep kútilýde. Qosymsha qala shetindegi yqshamaýdandarǵa da jańadan 35 shaqyrym jol tóseý josparlanyp otyr. Aıta keter jaıt, jol jóndeýge bólingen bıylǵy qarjy ótken jylmen salystyrǵanda birshama az. Máselen, ótken jyly 386 shaqyrymdaı jol jóndeýden ótken. Bıyl bólingen aqshanyń kólemine qaraı jóndeý júrgiziletin kóshelerdiń sany da kemigen. Alaıda biz qala kóshelerine jasaǵan arnaıy barlaýymyzda shuryq-tesik kóshelerdiń sany byltyrǵydan artpasa kemimegenin baıqadyq. Demek, Azııada qonaqtaryna Almaty joldary «tosyn syı» bolýy ábden múmkin»,-dep jazǵan «Alash aınasy» basylymynyń búgingi sanyndaǵy «Esimovtyń «eski jolyna» 10 mlrd jeter me eken?» atty maqala Almaty qalasynyń joldaryn synǵa alypty. Atalmysh maqalada qala kóshelerindegi shuryq-tesik joldar foto sýretter arqyly kórsetilgen.

27 naýryz - Halyqaralyq teatr kúnine oraı bıyl qazaq teatry tarıhynda tuńǵysh ret sahna ónerinde qol jetkizgen kásibı tabystary úshin Qazaqstan Teatr qaıratkerleri odaǵynyń «Eńlikgúl» syılyǵy taǵaıyndaldy. Úmitkerdiń ishinen tańdaýly tórttikke kimder ilindi? Bul týraly tolyǵyraq «Alash aınasy» gazetiniń búgingi sanyndaǵy «Úzdikterge «Eńlikgúl» tabys etildi» degen taqyryppen berilgen maqaladan oqı alasyzdar.

«Biz eń bolmasa, Abaı, Jambyl, Shákárim, Mahambet, Áýezov, Maqataev ınstıtýttaryn ashyp, olardyń jumysyn shetelderde júrgizýimiz qajet. Orystardyń ózi búkil tarıhı tulǵalary men klassık jazýshylarynyń shyǵarmalaryn úlken ekranǵa shyǵara bastady. Al bizde áli kúnge Abaı týraly jurt kóretindeı bir kórkem fılm joq. Qajet bolatyn bolsa, qazaqtyń qaımaqtarynyń barlyǵynyń derlik bir emes, birneshe serııaǵa júk bola alatyndaı qadir-qasıeti de, qaýqary da bar. Tek osyny qolǵa alatyn kisi taba almaı qor bolasyń. Bolmasa ádebıettiń órisi bir retki músháıralar men báıgelermen, taralymy 1000 dana kitaptyń shyǵýymen ǵana shektelip qala bermek»,-deıdi aqyn, halqaralyq «Alash» syılyǵynyń ıegeri Járken Bódeshuly «Alash aınasy» gazetine bergen suhbatynda. Aqynnyń búgingi ádebıetimiz men rýhanı qundylyqtarymyz jaıyndaǵy oılarymen ortaqtasqyńyz kelse, gezettiń «Dat» aıdaryndaǵy «Álem ádebıetin qazaqqa tanyttyq, qazaq ádebıetin álemge pash ete aldyq pa?» degen taqyryppen berilgen suhbatqa nazar aýdaryńyz.

Keshe Almaty qalasynda Aq Azııa oıyndary qarsańyndaǵy shef de mıssıon máslıhaty ótti. Máslıhatqa Azııa Olımpıadalyq keńesiniń (AOK) basshylary men Azııa memleketteriniń Ulttyq Olımpıada komıteti músheleri qatysty. Osyǵan baılanysty «Alash aınasy» gazetiniń búgingi sanynda «Almatyǵa tekseris keldi» degen maqala jaryq kóripti. «Máslıhat barysynda dúbirli dodany uıymdastyrýshy el Azııa Olımpıadalyq keńesiniń basshylaryna, sondaı-aq Azııa memleketteriniń Ulttyq Olımpıada komıteti múshelerine daıyndyq barysymen tanystyrady. Sonymen, Almatyda ótken shef de mıssıon máslıhaty joǵary dárejede ótken syńaıly. Olaı deıtinimiz, uıymdastyrýshylardyń qonaqjaılylyǵyna, Aq Azııa oıyndaryna daıyndyǵyna dán rıza bolǵan qonaqtar máslıhattan kóterińki kóńil-kúıde shyǵyp jatty»,-deıdi basylym.