Alaıaqtar 90-jyldardaǵy «eski» shemalardy jańa formatta qaıta qoldanyp jatyr

ASTANA. KAZINFORM — Osyǵan baılanysty Abaı oblysy Polıtsııa departamentiniń Kıberqylmysqa qarsy is-qımyl basqarmasy eskertý jasap, alaıaqtardyń basty maqsaty — azamattardyń jeke derekteri men bank operatsııalaryna qol jetkizý ekenin eske saldy.

Semeı qalasynyń qoǵam qaıratkeri Janat Muratuly alaıaqtardyń 90-jyldardan belgili aldaý tásilderin qazirgi tehnologııalarǵa beıimdep, jıi qoldana bastaǵanyn turǵyndardyń nazaryna saldy.

— Nátıje ózgermeıdi — aldaý men zańsyz paıda tabý, biraq ádisteri basqa: qazir qylmyskerler jeke kezdesýdiń ornyna qashyqtan — telefon qońyraýlary, messendjerler jáne áleýmettik jeliler arqyly áreket etedi, — dedi ol.

Janat Muratulynyń aıtýynsha, alaıaqtar ózin bank qyzmetkeri, quqyq qorǵaý organdarynyń, memlekettik nemese kommýnaldyq qyzmetterdiń ókili retinde tanystyryp, sondaı-aq jalǵan akkaýnttar men feık habarlamalar arqyly tanystaryńyz ben týystaryńyzdyń atynan jazýy múmkin. Ádette áńgime qysym kórsetý men asyqtyrýǵa qurylady: adamdy «derekterdi shuǵyl rastaýǵa», «aqshanyń esepten shyǵarylýyn boldyrmaýǵa», «nesıeni jabýǵa», «týysqa kómektesýge» nemese «tekserýden ótýge» kóndiredi.

Polıtsııa negizgi qaýipsizdik sharalaryn eske salady: 

• beıtanys adamdarǵa jeke derekterdi (JSN, pasport málimetteri, mekenjaı, shot rekvızıtteri, jeke kýálik derekteri) bermeńiz;
• SMS arqyly keletin kodtardy, bir rettik qupııasózderdi, PIN-kodty, CVV/CVC kodtaryn jáne ınternet-bankıng derekterin eshkimge habarlamańyz;
• kúmándi siltemelerge ótpeńiz jáne beıtanys adamdardyń ótinishimen qosymshalar ornatpańyz, tipti olar ózin «qaýipsizdik qyzmeti» dep tanystyrsa da;
• eger áńgimelesýshi qorqytyp nemese asyqtyrsa («sizdiń atyńyzǵa nesıe rásimdelip jatyr», «aqshańyz qaýipte», «siz kúdiktisiz») — áńgimeni birden toqtatyńyz.

Kúdikti qońyraý nemese habarlama túsken jaǵdaıda:

• áńgimeni aıaqtańyz;
• banktiń/uıymnyń resmı saıtyndaǵy nemese kartańyzdyń artyndaǵy nómir arqyly ózińiz qaıta habarlasyńyz;
• alaıaqtyq áreket rastalsa, 102 nómiri arqyly polıtsııaǵa júginińiz.

Abaı oblysy Polıtsııa departamenti azamattardy qyraǵylyq saqtaýǵa jáne jaqyndaryn, ásirese qashyqtan jasalatyn alaıaqtyqtyń nysanasyna jıi aınalatyn egde jastaǵy adamdardy eskertýge shaqyrady.

Buǵan deıin Almatyda sheteldik alaıaqtardyń call-ortalyǵy anyqtalǵanyn jazǵan edik.