Alataý qalasynyń arnaýly mártebesi: derbes ekojúıe retinde qarastyrylady

— Memleket basshysynyń 2025 jylǵy Joldaýyna jáne Alataý qalasyn damytý týraly Jarlyǵyna sáıkes, Úkimet Alataý qalasynyń arnaýly mártebesi týraly Konstıtýtsııalyq zań jobasyn ázirledi. Bul zań jobasy Memleket basshysy aıqyndaǵan tásilder men qaǵıdattarǵa negizdelgen. Onyń negizgi maqsaty — Alataý qalasynyń jedel jáne turaqty damýyna jaǵdaı jasaý. Jaqynda qabyldanǵan Konstıtýtsııada jekelegen óńirlerdiń ekonomıkasyn jyldamdatý úshin «qarqyndy damıtyn qala» arnaýly quqyqtyq rejımin konstıtýtsııalyq zań arqyly engizýge bolatyny kórsetilgen. Osyǵan sáıkes Alataý jobasy derbes ekojúıe retinde qarastyrylady. Ol jeke qarjylyq modelge, arnaıy basqarý rejımine jáne jańa ınstıtýtsıonaldyq negizge súıenedi, — dedi Qanat Bozymbaev.

Onyń aıtýynsha, zań jobasyn ázirleýge jetekshi halyqaralyq sarapshylar tartyldy. Sarapshylar arnaıy ákimshilik jáne ekonomıkalyq aımaqtar arqyly qalalardy damytý boıynsha álemdik tájirıbeni zerttedi. Atap aıtqanda, Shenchjen, Haınan (Qytaı), Sedjon men Songdo (Koreıa), sondaı‑aq Sıngapýr, Dýbaı jáne Doha sııaqty qalalardyń tájirıbesi qarastyryldy.

— Halyqaralyq tájirıbe kórsetkendeı, qalaǵa tek arnaıy mártebe berý jetkiliksiz. Negizgi róldi tıimdi ınstıtýtsıonaldyq orta atqarady. Mysaly, Shenchjen men Haınan tájirıbesi — bul óńirlerde jergilikti ákimshilikterge keń ókilettikter berilgen. Olar salyq rejımderin bekite alady, jeńildikterdi ákimshilendiredi jáne ınvestıtsııalyq qoldaýdy basqarady.

Nátıjesinde, sheshimder jedel qabyldanady, ortalyq organdarmen fýnktsııalary qaıtalanbaıdy. Haınan provıntsııasy odan da keń ekonomıkalyq ókilettikter aldy. Osy jyldan bastap Haınan jańa saýda jáne ınvestıtsııalyq hab retinde jarııalandy.

Osylardy eskere otyryp, Alataý qalasynda da ákimshilik salyq rejımderin bekitý, jeńildikterdi jáne ınvestıtsııalyq qoldaýdaǵy derbestikti engizýdi usynyp otyrmyz. Bul, ásirese, Qazaqstanda áli tolyq engizilmegen jańa salalar úshin mańyzdy. Mysaly, «tómen bıiktiktegi ekonomıka» baǵytynda 3 myń metrge deıingi áýe keńistigin paıdalaný sııaqty jańa múmkindikter qarastyrylady. Dýbaıdyń arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynyń tájirıbesi bir ortalyqtan memlekettik qyzmetterdi, baqylaýdy jáne ákimshilendirýdi júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Bul tetik bıznes‑lıtsenzııalardy berýdi de qamtıdy. Sıngapýr tájirıbesi uzaq merzimdi 50 jylǵa deıingi strategııalyq qujattardyń mańyzdylyǵyn kórsetti.

Investorlar úshin túsinikti ári turaqty erejeler qajet. Sondyqtan qalanyń da strategııalyq qujattary uzaq kezeńge qabyldanýy tıis. Osyndaı qujattarǵa keminde 5–10 jyl ózgeris engizilmeý qajet, — dedi Úkimet basshysynyń orynbasary.

Budan buryn habarlanǵandaı, búgin Parlament palatalarynyń birlesken otyrysy bastaldy.