Áli «qyrkúıek» dep jazamyn – Oqý-aǵartý mınıstri emle daýyna pikir bildirdi
ASTANA. KAZINFORM – Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova «qyrkúıek» sóziniń «qyrgúıek» bolyp jazylýyna qatysty pikir bildirdi. Onyń sózinshe, eki nusqany da qate dep sanaýǵa bolmaıdy, al emle máselesine ǵalymdar núkte qoıýy kerek.
– Búgin qyrkúıektiń segizi me álde qyrgúıektiń segizi me? Nelikten «k» «g» árpine aýysyp ketti. Onyń qandaı qajettiligi bar edi?, – dep suraq qoıdy tilshiler Úkimet úıindegi brıfıngte.
Mınıstr bul aýysýǵa Oqý-aǵartý mınıstrliginiń esh qatysy joq ekenin, bul – til bilimindegi ózgerister ekenin atap ótti.
– Osy suraq ózimdi de qyzyqtyrdy. Sondyqtan ǵalymdarymyzdyń, Rábıǵa Syzdyqtyń ǵylymı zertteýlerine júginýme týra keldi. Jalpy 80-jyldardan bastap, aıtylym men jazylymnyń arasyndaǵy belgili bir zańdylyqty saqtaı otyryp, emle zańnamasyna ózgerister engizý máselesi biraz talqylanǵan, – dedi J. Súleımenova.
Mınıstr óziniń áli «qyrkúıek» dep jazatynyn jasyrmady. Degenmen eki nusqasy da qate dep sanaýǵa bolmaıtynyn aıtty.
– Bul – bizdi kezinde oqytqan kezdegi tártippen, sol grammatıkamen jazylǵan dúnıe. 2000-jyldary «qyrkúıek» sekildi qoldanatyndar deńgeıi 93 paıyzǵa jetti degen zertteýler bar. Meniń oıymsha, «qyrkúıekti» de, «qyrgúıek» dep jazýdy da qate dep sanaýǵa bolmaıdy. Bizdiń qoldanyp júrgen «qyrkúıegimiz» – bizdiń kezimizde qazaq tilinen sabaq bergen ustazdarymyzdyń úıretkeni. Olar da ózderiniń emle zańdylyqtaryn, sol jerdegi grammatıkalyq, morfologııalyq zańdylyqtardy bizge túsindirgen bolatyn, – dedi mınıstr.
Vedomtstvo basshysy aıtylym men jazylymdaǵy ózindik ereksheligi bar normatıvter saqtalýy kerektigin eske saldy. Til bilimi ınstıtýty «qyrkúıek» emes, «qyrgúıek» dep 2013 jylǵy orfografııalyq sózdikte de jazyp qoıǵan.
– Qazir «Botakóz» emes, «Botagóz» dep aıtamyz ǵoı. Sol sekildi aıtylym men jazylymdaǵy ózindik ereksheligi bar normatıvter bar. Sony eger qaıtadan jańǵyrtý kerek bolsa, eger ǵalymdarymyz solaı durys deıtin bolsa, ǵalymdardyń únin estýimiz qajet. Ǵalymdar osy jerge núktesin qoıýy kerek dep sanaımyn, – dedi Juldyz Súleımenova.
Buǵan deıin mınıstr kolledjderdiń oqytý baǵdarlamasynan 32 mamandyq alynyp tastalýy múmkin ekenin aıtqan edi.
Kolledj-tehnıkýmdardyń 90 myńnan astam túlegi óz mamandyǵy boıynsha jumysqa ornalasqan.
