Aqtóbelik ǵalymdar radıatsııanyń krıstaldarǵa áserin anyqtaıtyn qurylǵy oılap tapty
AQTÓBE. KAZINFORM – Radıatsııanyń krıstalǵa qalaı áser etetinin anyqtaý úshin qurylǵy men oǵan jalǵanǵan noýtbýk bolsa jetkilikti. Qazaqstanda balamasy joq qurylǵy jyldamdyǵy kóz ilestirmes sáýleni qalt jibermeıdi.
Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik ýnıversıtetiniń ǵalymdary búgin jańa qurylǵyny tanystyrdy. Birneshe jylǵa sozylǵan zertteý jumysy óz nátıjesin bere bastady. Ári Astana qalasyndaǵy ıAdrolyq fızıka ınstıtýtynyń DTs-60 údetkishinde synaqtan ótti. Krıstaldar sáýlelený áserinen óte álsiz jaryq shyǵarady. Ǵalymdar osy jaryqty ólsheý arqyly radıatsııanyń materıaldarǵa áserin zertteıdi.
- Qazirgi qurylǵynyń salmaǵy bar bolǵany úsh keli. Al buǵan deıin ornynan jyljymaıtyn úlken qurylǵy qoldanyldy. Úlken qurylǵyny iske qosý, ólsheý kóp ýaqytty talap etse, qýatty ári mobıldi qurylǵy sáýleni joǵary jyldamdyqpen ólsheıdi. Endi qol jetpeıtin jerge baryp, sáýleni tirkeı alamyz. Belarýs, Japonııadan qosylqy bólshekterdi satyp alyp, jınap, jańa júıeni usynyp otyrmyz. Tipti Eýropaǵa da usyna alamyz, - dedi fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, professor Qýanyshbek Shúńkeev.
Q. Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik ýnıversıtetiniń «Materıaldardyń radıatsııalyq fızıkasy» ǵylymı ortalyǵynyń dırektory Qýanyshbek Shúńkeev bul ǵylymı jobanyń sátti iske asýy jyldar boıy tynymsyz eńbektiń nátıjesi dep biledi. Eski apparattyń «júregin» qoldanyp, jańasyn jasady. Ár bólshegin jańa júıege engizý úshin top bolyp eńbek etti.
- Jańa qurylǵy bir spektrdi ári ketkende 1 mınýt ólsheıdi. Eski qurylǵy 20-30 mınýtty qajet etedi. Jarty saǵat ishinde ólshep jatqan sıgnalymyz joq bolyp ketýi múmkin. Endi fızıkalyq parametri qýatty apparat bul olqylyqtyń ornyn toltyrdy. Dalaǵa shyǵyp, Kún spektrin lezde ólsheýge bolady. Bolashaqta radıatsııany anyqtaıtyn datchıkterdi, sáýlelený mólsherin ólsheıtin qurylǵylardy jáne arnaıy materıaldardy jetildirýge negiz bolady dep senemiz, - dedi ǵalym.
Aıta keteıik, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi «Ǵylym qory» aktsıonerlik qoǵamy arqyly ǵylymı nemese ǵylymı-tehnıkalyq qyzmet nátıjelerin (ǴǴTQN) kommertsııalandyrý jobalaryn granttyq qarjylandyrý tetigin iske asyryp keledi. Tetik aıasynda 386 joba qoldaý tapty, olardy iske asyrýǵa 90,8 mlrd teńge granttyq qarajat bólindi. Qazirgi ýaqytta 291 joba naryqta ónim ótkizýde, onyń ishinde 30 joba eksportqa shyqty. https://kaz.inform.kz/news/elde-gilimi-zhobalardi-karzhilandiru-kanday-natizhe-berd-22b0ee4f
