Aqtóbedegi tasqyn sý ortasynda qalǵan úılerde kimder turady

Aqtóbe qalasyndaǵy sý tasqynyna daıyndyq jumystary jan-jaqty júrgizilgenimen, jergilikti bılik «tabıǵı apatqa qarsy tura almadyq» dep otyr. Qazirgi ýaqytta 40-tan astam baý-baqsha ujymyndaǵy 700-ge jýyq úı sý ortasynda tur. Qutqarý jumystary kezinde 2 myńǵa jýyq adam evakýatsııalandy. Olardyń teń jartysy týystaryn jaǵalap, mektepterge barýdan bas tartqan. Al qaladaǵy 9 mektepte qazir 800-ge jýyq adam turady.

 

Máselen, №26 orta mektepke baspanasy sýda qalǵan bir otbasy 15 sáýir kúni jetkizilgen. Alty jandy ornalastyrǵan soń bul jerge kúnde ondaǵan otbasy keldi. Olar qaladaǵy Mahambetovka aýylynyń turǵyndary.

«Sáýirdiń 16-17 kúnderi adamdar tolassyz jetkizildi. Qazir mektepte 156 adam jatyr. Onyń 69-y bala. Munda orys mektebi. Sondyqtan arnaıy avtobýs uıymdastyrylyp, №36 orta mektepke tasymaldanyp jatyr. Basqa mekteptiń balalary muǵalimderdiń baqylaýymen №47 orta mektepke jiberildi. Baspanasy sýda qalǵan adamdarǵa stýdentter, eriktiler kelip, kómektesedi. Polıtsııa men dárigerler demalyssyz, úzilissiz kezekshilikte tur. Psıhologtar da kómekke keldi»,- dedi №26 orta mekteptiń dırektory Lázzat Tájibaeva. Bul mektep baspanasyz qalǵan adamdarǵa úsh kabınet pen sport zalyn bosatyp bergen. Alǵashynda qarapaıym adamdar ákelgen azyq-túlik pen zattar mektepke tasymaldansa, keıin onyń bári arnaıy qorǵa jetkizilip jatyr. Al mektep dırektory qıyn kezde 18 saǵat boıy jumys istep, kelýshilerdi qabyldap, tekserýge qatysty.

«Halyq «erteń qaıda ornalasamyz» dep otyr. Bárin mazalaıtyny tek osy suraq. Tamaq, jatyn orny, qajetti zattary bar. Tegin monshaǵa apardy. Úsh mezgil ystyq tamaq beriledi. Er adamdardyń kóbi úılerin syrtta kúzetip júr. Áıelderi men balalary osy jerde. Jaǵdaılary máz emes», - dedi Lázzat Tájibaeva.

10 aılyq Raıana sý basqan úıinde qalǵan besigin eki kún boıy izdedi

   

№26 orta mektepke qonystanǵandardy eki kún boıy uıqysynan aıyrǵan 10 aılyq Raıana aqtóbelikter úshin ańyzǵa aınaldy. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń oblystyq fılıaly mektepke baryp, «qandaı kómek qajet» dep suraǵanda Saodathan Myrzabaeva besik suratty. Sebebi, besik bolmaı, qyzy men ózi eki kún boıy kóz ilmegen. Myrzabaevtar otbasy Aqtóbege Qaraqalpaqstannan qonys aýdarǵan.

«Tórt balam bar. Tuńǵyshym besikke jatpady, al ózgesi besikte 12 saǵat boıy alańsyz uıyqtady. Raıananyń besigi sý ortasyndaǵy úıde qaldy. Ony ákele almadyq. Eki kún boıy qyzym uıyqtaı almady. Aıaǵyma salyp, terbettim, bir sekýnd toqtap, qalǵyp ketsem, oıanyp ketedi. Keıin qajet zattarymyz týraly suraǵanda besikti aıttym. Bireýine syımaı qaldyq, bireýiniń qajetti zattary bolmady. Úshinshisin Raıanany baǵyp, maǵan kómektesken medbıke apa ákeldi. Ol arnaıy satyp alyp, syıǵa tartý etti», - dedi Saodathan Myrzabaeva.
 

Myrzabaevtar áýleti «Krıvoe ozero» baý-baqsha ujymynda eki bólmeli úı salyp alǵan. Ózderi 2011 jyly Ózbekstannyń Qaraqalpaqstan jerinen qonys aýdarypty. Otaǵasyna birden azamattyq berilip, Saodathan arada 5 jyl ótken soń oralmandar úshin beriletin kvotadan bas tartyp, azamattyq aldy, jeke kýálik jasatty.

«Keshe kúıeýim úıge baryp, qarap keldi. Ot jaqty, jylytty. Úı ishine kirgen sý tizeden kelgen eken. Úıdegi múliktiń bári sýda qalǵan. Tósekti dalaǵa jaıyp tastady. Úıime ketkim keledi. Myna jerde bári jaqsy, biraq óz úıińdeı bolmaıdy. Eki ret jylap aldym. Komıssııa músheleri kelip, «basqa úıiń bar ma, kóligiń bar ma» dep surady. Ashynyp, «basqa barar jerim bolsa kelmes edim, kóligimniń ishine qonsam da» dep jylap aldym. Bir bólme ishinde ártúrli adam bar. Tósegin jınamaǵany úshin eskertý jasap, ózim sóz estidim. Aınalamdy jınap, taza ustaǵandy unatamyn»,- dedi S.Myrzabaeva.

Bul otbasy Ózbekstanda jumys joq bolǵan soń Qazaqstanǵa qonys aýdarǵan. Keıin páter jaldap kún kórdi, saıajaıyn satyp alyp, nesıege eki bólme saldy. Qaryzyn áli ótep otyr.

Tańdaıy joq 4 aılyq sábıge erekshe kútim qajet

  

№26 mekteptiń sport zaly mańyndaǵy oqýshylardyń kıim aýystyratyn shaǵyn bólmesi Qyrqynbaevtar áýletine berilgen. 5 otbasynyń 17 adamy osy jerde bas qosady. Shaǵyn bólmede áýlettiń qyz-kelinshekteri jatady. Ózgesi sport zalǵa qonystanǵan.

«2003 jyly Aqtóbe oblysynyń, Temir aýdany, Shubarqudyq aýylynan kóship keldik. Aqshamyz Mahambetovka aýylynan úı alýǵa jetti. Bul negizi zaýyt jumysshylaryna arnalǵan jataqhana bolǵan, aýasy las jer. Biraq myńdaǵan adamnyń qonysyna aınaldy. Bir úıdi alyp, keıin janynda satylǵan taǵy bir úıge qol jetkizdik. Eki úı men aýla ishindegi shaǵyn saraıda 5 otbasy turyp jatyr. Sý tasqynynan soń balam aýyryp, aýrýhanaǵa tústi. Qazir em qabyldap jatyr», - deıdi Muratbek Qyrqynbaeva.

Bul áýlettiń kishkentaıy 4 aılyq Aıym. Týa bitti tańdaıy joq sábıdiń densaýlyǵyn teksergen dárigerler júreginde eki sańylaý baryn anyqtap, otany keıinge shegergen.  Aıym ana sútin múlde embegen, eme almaıdy. Oǵan beriletin súttiń ár qoraby 2 400 teńge turady. Ata-anasy jumys istemeıdi, balanyń 13 myń teńgesi 7-8 qorap sútke jetpeıdi.

«Ózim demikpe dertine shaldyqqanmyn. Dári bolmasa tynys ala almaı, demigip, aýyramyn. Al qyzymnyń tańdaıy joq. Dárigerler jóndi jaýap bermeıdi. Ýchaskelik dáriger balaǵa 4 aıynda tańdaı salý kerek dese, hırýrg qyrkúıekte kel dep keri qaıtardy. Otanyń baǵasy 200 myńnan joǵary deıdi. Bizde ondaı qarjy joq. Kúıeýimdi jumystan kele jatqan jolda pyshaqtap ketip, aýyr jumysqa jaramaı qaldy. Keıin turaqty qyzmetinen aıyrylyp, úıde júr. Men de balamen úıde otyrmyn. Jumys istegen joqpyn», - deıdi Gúlzına Qulyntaı.

Bul áýlette ákeleriniń inisi Baqbergen Qyrqynbaev ta turady. ІІ top múgedegi Prezıdent rezıdentsııasyna qyzmet kórsetetin kompanııaǵa aýla sypyrýshy bolyp jumysqa qabyldanǵan. Páter kezeginde tur. Biraq baspananyń qashan qolǵa tıeri belgisiz.

«Mektepke kelgen kúnnen bastap kúnde tirkeý júredi, qujat tekseredi. Úıimizdiń qujaty túgel, rásimdelgen. Reti kelse sýǵa ketý kaýpi basym Mahambetovka aýylynan kóship ketkimiz keledi. Biraq eshkim eshteńe túsindirip, jónin aıtqan emes»,- dedi M. Qyrqynbaev. Otbasynyń er azamattary 4 aılyq Aıymǵa kómek bolsa dep otyr.  

Jalǵyzbasty áke

  

№15 orta mektepke qonystanǵandar arasynda jalǵyzbasty áke bar. Tańatar Ahmetovtiń qalada jyljymaıtyn múlki joq. Ol Sút zaýyty aýdanyndaǵy «Avıator-5» baý-baqsha ujymynda týysynyń úıin panalap otyr. Tórt balasynyń tuńǵyshy turmys qutqan. Ózgesi qolynda.

«Aqtóbe qalasyna Yrǵyz aýdany, Qutıkól aýylynan 2014 jyly keldik. Kelinshegim aýyrdy, em izdedik, dárigerlerdiń janynda bolǵymyz keldi. Biraq kóp uzamaı qaıtys bolyp, úsh balammen týysymnyń saıajaıyn panalap otyrmyn. Sýda tósek ornymyz, kıimderimiz qaldy. Bóten múlik joq», - deıdi T.Ahmetov.

Bárinen  20 jastaǵy Aısholpan Tańatarqyzyna qıyn tıdi. Ol mektep bitirgen soń oqýyn jalǵastyrmaı, anasyn baqty.

«Bizge úı berse eken deımiz. Basqa tilegimiz joq»,- deıdi ol. Bul otbasy páter kezegine turmaǵan. Bireýi shashtaraz mamandyǵy boıynsha arnaıy kolledjde bilim alyp júr. Kenje uly 7 synyp oqýshysy. Otaǵasy jumysty kóp aýystyrady. Jıi qysqartýǵa tap bolyp, balalarynyń tamaǵyn áreń taýyp berip otyr. On kúnnen beri halyqaralyq áýejaıda aýla sypyrýshy bolyp jumys istep júr.

Sý tasqyny kezinde baspanasynan aıyrylǵandardyń bári aldaǵy kúnderine alańdaıdy. Olardyń kóńilin seıiltý úshin qaladaǵy óner ujymdary shaǵyn kontsert qoıyp, balalardy oınatyp júr. Eriktiler sý ortasynda qalǵan úılerdi qarap, adamdarǵa kómektesýin jalǵastyryp jatyr. Al búgin arnaıy komıssııa shyǵyn kólemin anyqtaý jumysyn bastady.