Aqtóbedegi sábıler úıi jóndeýdi qajet etip tur

- «Úmit» mamandandyrylǵan sábıler úıinde qazir qansha bala tárbıelenip jatyr?

- Sábıler úıiniń basshylyǵy qyzmetine taǵaıyndalǵanyma eki aı boldy. Qazirgi tańda munda 61 bala bar. Al bul sábıler úıi 55 balaǵa shaqtalǵan. Bala sany turaqty emes, únemi ózgerip otyrady. Kámeletke tolmaǵandardyń isteri jáne olardyń quqyqtaryn qorǵaý komıssııasynyń sheshiminen soń, sonymen birge Analar úıinen keledi. Keıde az ýaqyttan soń komıssııa sheshimi ózgerip, balalary anasymen, otbasymen qaýyshady. Apta saıyn, on kún saıyn ózgerip ózgerip turady.

- Ata-anasy bas tartqan, tastandy balalar bar ma?

- Tastandy bala joq qazir. Eger bolsa, birden portalǵa salynady. Bul bala asyrap alý joly. Árıne, mundaı jaǵdaı sırek te bolsa kezdesip turady. Taıaýda ǵana perzenthanadan habarlasqan edi. Jas bosanǵan ana balasyn tapsyrýdy josparlaǵan. Keıin ol mamandardyń aqylyna qulaq asyp, oıynan bas tartqan. Biz bul jumysqa aralaspaımyz, máseleniń bári perzenthana ishinde sheshiledi.

- Aqtóbe oblysynda balalar úıi joq. Tek «Úmit» sábıler úıi ǵana bar. Munda balalar neshe jasqa deıin tárbıelenedi?

- Sábıler úıinde balalar jasyna qaraı birneshe topqa bólinedi. Ómirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan otbasylar keıde balasyn ýaqytsha tapsyrýǵa májbúr bolady. Onyń ishinde bir aılyq, bes aılyq balalar da bar. Olar bir jasqa deıingi topta tárbıelenedi. Sonymen birge 2-3 jas aralyǵyndaǵy, 4 jasqa deıingi toptar toptastyrylǵan. Jasqa tolmaǵan balalardyń kútimi erekshe bolatyny belgili. Ýaqytyly tamaqtandyrý, massaj jasaý, em-domy qarastyrylǵan. Sábılerdi bala kútýshisi baǵady. Al ózi júrip, sóıleı bastaǵan kezde túrli damytý oıyndary ótkiziledi. Dalaǵa serýendeıdi, oınaıdy, oqıdy.

- Áleýmettik jaǵdaıy tómen, densaýlyǵy syr bergen kez kelgen adam balasyn ýaqytsha tapsyra ala ma?

- Ómirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵanyn aıtyp kelse, qabyldaımyz. Tek buǵan deıin de sábıler úıine kelip, kómek alǵandarǵa birden kelisim beremiz. Sebebi biz olardy tanımyz, jaǵdaıyn bilemiz. Túnde de, kúndiz de ákelýi múmkin. Túnde kóbine polıtsııa reıd jumystaryna shyǵyp, anyqtap, osynda jetkizedi. Olardy ýchaskelik polıtsııa qyzmetkerleri, ýchaskelik dárigeri tanıdy. Sábıler úıine balany ýaqytsha tapsyrý kámeletke tolmaǵandardyń isteri jáne olardyń quqyqtaryn qorǵaý komıssııasynyń sheshiminen soń atqarylady. Balalardy 3, 6 aıǵa, 1 jylǵa da qaldyrady. Kútimi joq bala birden kórinedi. Salmaǵy az, jupyny keledi. Bári de aldymen oqshaýlaý bólmesinde bolady. Birneshe analız alynyp, qorytyndysy durys bolsa ǵana topqa qosamyz. Medıtsınalyq tekserýden soń sábıler úıine bekitiledi. Bala tek komıssııa sheshiminen soń ǵana ata-anasyna beriledi.

- Túnde balasyn kimder ákeledi?

- Saǵat 04:00-de anasy balasyn tapsyryp ketti. Qabyldamaımyz dep aıta almaımyz oǵan. Anasy barar jeri joq ekenin aıtyp, shamamen 2-3 aılyq sábıin ákeldi. Arada bir apta ótkende tanys áıel kelip tur. Áıeldiń aıtýynsha, sábıdiń anasy Analar úıinde turǵan, keıin jumysqa shyǵyp, tanysynyń úıin panalaǵan. Sol tanysy balaǵa baýyr basyp qalǵanyn, sábıdi kórgisi keletinin aıtty. Biz týǵany bolmasa kórsete almaımyz, kezdesýge ruqsat bermeımiz.

- Ata-ana balasymen qanshalyqty jıi kezdese alady?

- Aptasyna bir ret tek jumys kúnderi kezdesýge bolady.

- Sábıler úıinde qansha adam eńbek etedi?

- Barlyǵy 80-ge jýyq adam jumys isteıdi.

- Buryn sábıler úıi ǵımaratynyń bir bóliginde erekshe balalar tárbıelendi. Qazir she?

- Buryn boldy, biraq qazir erekshe balalar bólimi joq.

- Qaıyrymdy is jasap, kómek qolyn bergisi keletin adamdar jıi kele me?

- Qaıyrymdylyq qoldaý kórsetetin adamdar balalarǵa arnalǵan kıim-keshek, jórgekpen qatar balalarǵa arnalǵan qospa, jemis-jıdek ákeledi. Kelgen adamdy birden esepshige jiberip, tirkep alamyz. Sodan keıin ǵana qabyldaý júrgiziledi.

- Sheshimin kútken másele bar ma?

- Jóndeý jumysy. Biraq ol jaıly jaýapty oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy aıta alady. Aqtóbe oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, «Úmit» sábıler úıi sońǵy ret 2010 jyly kúrdeli jóndeýden ótti. 2023 jyly jobalaý-smetalyq qujattamany ázirleý úshin 6,5 mln teńge qarjy bólindi. Jobalyq-smetalyq qujat jasalǵanymen, saraptama qorytyndysy áli alynbady. 2024 jyly memlekettik saraptamadan ótý úshin qarajat bólýge bıýdjettik ótinim jiberildi, alaıda qarjylandyrý toqtatyldy. Densaýlyq saqtaý basqarmasy 2023 jylǵy qujat maquldansa jóndeýge 1,5 mlrd teńge qajet ekenin aıtty.

Eske salsaq, 2023 jyly balalar úıiniń sany men ondaǵy tárbıelenýshiler sany 2 ese azaıǵany týraly jazyldy. Ol kezde QR Oqý-aǵartý mınıstrligi bala quqyqtaryn qorǵaý komıteti sońǵy on jyldaǵy ózgeristi atady.