Aqtóbede iri et klasteriniń jumysy nege toqtap tur
AQTÓBE. KAZINFORM – «Aktep» JShS Qytaı, Reseı men Iranǵa et eksporttady. Alaıda qazir seriktestiktiń et óńdeý keshenindegi jumys toqtap tur. Kazinform tilshisi iri klasterdiń ne sebepti turalap qalǵanyn anyqtady.
«Aktep» JShS 2012 jyly qurylǵan kompanııa. Sol jyldary Kanadadan gereford tuqymdy sıyr aldyryp, etti baǵytty damytty. Arada 8 jyl ótkende qıyndyqtar bastalǵan. Birinen soń biri jalǵasyp, qazir jumys toqtap tur.
Aqtóbe oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy Kazinform saýalyna jaýap berý úshin kompanııanyń aqparatyna súıendi. 2020 jyly álemdik pandemııada shekteý engizilip, shekara jabyldy. Qytaı men Reseıge et eksporttap otyrǵan kompanııa úshin bul qıyndyqtyń basy boldy.
- «Aktep» kompanııasy qolaısyz naryqtyq konıýktýraǵa baılanysty eksporttyq kelisimshart sheńberinde daıyndalǵan kólemdi basqa naryqqa qaıta baǵyttaı almady. Sondaı-aq jaǵdaıdy ýshyqtyrǵan basqa da jaǵymsyz faktorlar boldy. 2022 jyly Qaraǵandy oblysynda aýsyl aýrý órship, et eksporttaý qıyndady. Jem qunynyń ósýi, tiri mal eksportyna tyıym salý da keri áser etti. Bul jaǵdaılar kompanııa qyzmetin turaqtandyrýǵa múmkindik bermedi. Nesıe tólemi keshiktirildi, bank shottary buǵattaldy jáne óndiristik operatsııalardyń toqtatýyna ákeldi,- dep habarlady Aqtóbe oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy.
Al QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi bolsa memleketten sýbsıdııa alǵan kompanııa týraly aqparatty derbes derek dep baǵalap, nesıe, sýbsıdııa týraly málimetterdi qupııa sanatqa qosty.
- Aqtóbe oblysy ákimdiginiń aqparatyna sáıkes qazirgi ýaqytta «Aktep» kompanııasy qarjy-sharýashylyq qyzmetti ońaltýdy usyndy. Kredıtteýdi uzartý, jeńildikti aınalym qarajatyn berý jáne sıyr eti eksportynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý máselesin kóterip jatyr. Osyǵan oraı, óńirdegi agroónerkásiptik keshenniń turaqtylyǵyn arttyrý, ınvestıtsııalyq jobalardyń jumysyn jandandyrý jáne otandyq ónim eksportyn qoldaý baǵytyndaǵy jumystar tıisti memlekettik organdar jáne jergilikti atqarýshy organdardyń baqylaýymen ári qaraı jalǵastyrylady, - dep qysqa qaıyrdy.
Kazinform «Aktep» JShS-niń quryltaıshysy Nurlan Saǵynalınge habarlasyp, mán-jaıdy bildi. Kompanııa ókiliniń habarlaýynsha, qazir Agrarlyq nesıe korporatsııasy jáne Qazaqstan eksporttyq-kredıttik agenttigi aldynda qaryz bar. Sonymen birge ekinshi deńgeıli bank pen «QazAgroQarjy» AQ-na da berejaq.
- «Aktep» - memleket pen bıznestiń qatysýymen qurylǵan iri óndiristik keshen. Et óńdeý orny, bordaqylaý alańy jáne reprodýktordy biriktiredi. Ekonomıkalyq turǵydan alsaq keshendi japqannan góri saýyqtyryp, qaıta qalpyna keltirý tıimdi. ıAǵnı óndiristik ınfraqurylymdy paıdalanyp, qaıta iske qosý arqyly nesıelik mindettemelerdi oryndaýǵa bolady. Memleket salǵan qarjyny tıimdi qaıtarý joly da osy. Sebebi agroónerkásip jobasynda iri qarany baǵyp, semirtip, etin óńdep, daıyn kúıinde jetkizý tizbegi rettelgen, - dep habarlady «Aktep» JShS.
Kompanııa aqparatyna súıensek, 2015 jyly «Aktep» kompanııalar tobynda «Aqtóbe et klasteri» JShS iske qosyldy. Alǵa aýdanynda et óńdeý kesheni qoldanysqa berildi. Jobalyq qýattylyǵy jylyna 7 200 tonna boldy. Sóıtip 135 adamǵa arnalǵan jumys orny quryldy. Sonymen birge Alǵa aýdanynda 11 000 bas iri qaraǵa arnalǵan bordaqylaý alańy, Hromtaýda 10 000 iri qaraǵa arnalǵan «Aqtóbe et klasteri» JShS reprodýktory jumysyn bastady. Aqtóbe oblysy men Batys Qazaqstan oblystarynda sharýa qojalyqtarynyń jumysy jandandy. Shaǵyn qojalyqtar iri kásiporynnyń qyzmetin paıdalandy. Jem-shóp tasydy, maldy bordaqylaýǵa tapsyrdy. Veterınarııalyq jáne zootehnıkalyq qyzmetter usyndy.
- 2020-2023 jyldar aralyǵynda Alǵa aýdanyndaǵy qýaty 11 myń bas iri qara maldy bordaqylaý alańyn, Hromtaý aýdanyndaǵy «Aqtóbe et klasteri» JShS-niń reprodýktoryn ashý, jumysyn júrgizý úshin 1,4 mlrd teńge sýdsıdııa berildi. Qarjy asyl tuqymdy mal satyp alýǵa, selektsııalyq-asyldandyrý jumysyna jáne jem-shóp baǵasyn tómendetýge baǵyttaldy. Taǵy bir aıta keterligi, 2020 jyldan beri qaraı «Aqtóbe et klasteri» JShS-niń et óńdeý keshenine memleketten sýbsıdııa berilmedi. Kásiporyn jumys istep turǵan kezde jylyna orta eseppen myń tonna et óndirildi, - dep habarlady kompanııa.
«Aktep» JShS qarjylyq qıyndyqqa tap bolǵanyn jasyrmady. Pandemııa eksportqa baǵyttalǵan kompanııa jumysyn turalatqan. Az ǵana ýaqyt ishinde ónimdi ótkizetin ózge alań tabý qıyn boldy. Ári qaraı Qaraǵandydaǵy aýsyl aýrýy, mal azyǵy baǵasynyń kóterilýi, maldy tirileı satýǵa shekteý bolyp, nesıeler ótelmedi. Banktegi shot buǵattalyp, óndiris toqtady.
- «Aktep» kompanııalar toby Agrarlyq nesıe korporatsııasyna jobany qarjylyq saýyqtyrý jáne qaıta qalpyna keltirý máselesin aıtty. Qaryzdy shegerýdi, sóıtip jaýapkershilikten bosatýdy suramaımyz. Kásiporyn jumysyn qalpyna keltirý, mindettemelerdi qaıta qurylymdap, merzimin uzartý, aınalym qarjysyn bólý, óndiris tizbegin, ónimdi ótkizý jáne eksporttaý arnasyn jandandyrýdy usynamyz. Sonda kredıtorlar aldyndaǵy mindettemeler kezeń-kezeńimen oryndalady. Biz óz tarapymyzdan basqarý tıimdiligin arttyrýǵa, ashyq jumys istep, kredıtorlarmen kelisim aıasynda jasalatyn saýyqtyrý josparyn oryndaýǵa daıynbyz,- dep habarlady «Aktep» JShS.
Buǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, Úkimet otyrysynda eki jylda et eksporty óskeni aıtyldy.
2026 jylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha iri qara mal ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 325,2 myńǵa ósip, 9,8 mln-ǵa jetti.
