Aqtóbede ózen arnasyn keńeıtý kezinde Qyzyl kitapqa engen aǵashtar ruqsatsyz kesilgen
AQTÓBE. QazAqparat - Aqtóbede geolog, zeınettegi ekologtar ózen arnalaryn tazartýǵa arnalǵan jobalyq-smetalyq qujattarmen tanysyp jatyr, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Aqtóbege Ekologııa, geologııa jáne tabıǵatty qorǵaý mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev kelip, ózen arnasyn tazartý, keńeıtý jumystaryn toqtatyp qoıǵan bolatyn.Qazir arnaıy qurylǵan komıssııa qujattardy qarap, tekserý jumystaryn júrgizip jatyr. Ózen jaǵalap júrgen komıssııanyń qaı ýaqytta qorytyndy shyǵarary belgisiz. Alaıdy geolog, zeınettegi ekologtardy jergilikti ákimdik kezdesýge shaqyryp, jobalyq-smetalyq qujattar qoldaryna ustatty. Qazirgi ýaqytta belsendiler Efım Knıjnık, Petr Kotık, Aleksandr Mandrykın óz usynystaryn aıtty.
«Qarǵaly, Elek ózenderin tazartý jumystaryna arnalǵan qujattardy tanysýǵa berdi. Basty mindet - ózenderdi tazartý, tereńdetý, jaǵalaýyn bekitý. Sý ótkizý qabiletin arttyrýǵa arnalǵan jumysta arnany keńeıtý, jaǵalaýdaǵy jasyl jelekti kesýdi ǵana kórip otyrmyz. Merdiger mekemeler ózendi tereńdetý kezinde zemsnarıadty emes, tek ekskavatordy ǵana qoldanǵan. Bir derek bar. Jasyl jetekten tazartý aýmaǵy 860 gektardy qurap otyr. Ýchaske uzyndyǵy - 44 shaqyrym. Demek ózenniń jan-jaǵyn 190 metrge deıin tazartamyz eken», - dedi geolog Efım Knıjnık.
Aqtóbelik belsendiler ózen arnalaryn tazartý jumystaryna qarsy emes. Alaıda ony tabıǵatqa zııan keltirmeı, aǵashtardy kespeı atqarýdy usynyp otyr. Aldaǵy ýaqytta jobaǵa ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý qıynǵa soǵaıyn dep tur.
«Jobaǵa ózgertýler engizýge bolady. Ol úshin aldymen jumys tobyn qurý kerek. Bir aıta keterlik jaıt, jumys tobyna kirgende zańdy tulǵa bárin óz jaýapkershiligine alady. ıAǵnı, tehnıkalyq sheshim qabyldaý kezinde zańdy tulǵa bárin óz mindetine alady. Bizdiń kompanııa óz jobasyn usyndy, ol bizdiń jaýapkershiligimiz. Al ózgertýge zańdy tulǵa jaýap beredi», - dedi «Antares Platıným» JShS fılıalynyń, jobanyń jetekshisi Dmıtrıı Petrokov.
Aıta keteıik, merdigerler ózen arnasyn keńeıtý jumystary kezinde Qyzyl kitapqa engen, sý jaǵasynda ǵana ósetin aǵashtardy ruqsatsyz kesip tastaǵan.
«Qarǵaly ózeniniń arnasyn tazartý kezinde 5,5 ga jerdegi aǵashty kesý jobalyq-smetalyq qujatqa engizilgen. Qazirgi kezde 1,75 ga kesilip ketti. Úıeńki, terek, kókterek jáne Qyzyl kitapqa engen qandyaǵash bar. Komıssııa aǵashty sanady. Jobalaýshylar Orman sharýashylyǵy komıtetinen aǵashty kesýge ruqsat alýy kerek edi. Biraq olar bul talapty oryndamaı, kesip ketken. Orman sharýashylyǵy sotqa aryz túsirdi. Halyq narazylyǵynan soń prokýrorlar shuǵyl sheshim qabyldap, qylmystyq is qozǵaldy», - dedi Orman sharýashylyǵy bóliminiń basshysy Ǵabıt Qylyshbaev.
Ekologtar da buǵan deıin aıyppul saldy. Jobalyq-smetalyq qujatty saraptaý, ruqsat berý quzyryna kirmese de shaǵym boıynsha tekserý júrgizgen.
«Oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵatty paıdalanýdy retteý basqarmasy uıymdastyrǵan qoǵamdyq qabyldaýǵa turǵyndar barýy kerek edi. Ekolog retinde aǵashtardy kesý jumysyna janym ashyp, jylaǵandaı bolyp júrmin. Belsendiler muny toqtatýdy surap otyr. Buǵan deıin merdigerler aǵash egetinin aıtty. Endi kesilgen aǵashtardyń ornyn toltyrý úshin qaı jerge, qaı ýaqytta kóshet egý qajet ekenin zańdastyrý kerek», - dedi oblystyq ekologııa departamentiniń basshysy Jaqsyǵalı Imanqulov.
