Aqtóbede bala asyrap alýǵa nıetti adamdar sany jyl saıyn artyp keledi

Aqtóbe qalasynda bir ǵana «Úmit» sábıler úıi bar. Buryn dúnıege kelip, tastandy atanǵan sábılerdiń mekeni óńirde ekeý bolatyn. Tastandylar azaıyp, asyrap alýshylar kóbeıip, jetimder úıi de qysqardy. Oblys ortalyǵyndaǵy sábıler úıinde qazir 59 bala tárbıelenip jatyr. Anasy perzenthanada balasynan bas tartyp, aryz jazǵan mezette sábıler úıiniń qyzmetkerleri shaqalaqty ákelip, densaýlyǵyn tekseredi. Keıin oǵan asyrap alýshylar izdeledi.

«Bala asyrap alýǵa nıetti adamdar múgedek sábıdi baýyryna baspaıdy. Biri er balany, ekinshisi qyzdy jaqsy kóredi. Jastaryn da kórsetedi. Máselen, biri 1 jasqa deıin dese, keıbiri 3 jastaǵy balalardy da asyrap alýǵa ótinish beredi. Ulty da basty nazarda. Kóz qarashyǵyna qaraıtyndary da bar. Bárine deni saý bala kerek. Qazirgi kúni birneshe balany asyrap alý úshin ata-analar sot sheshimin kútip otyr. Balaly bolǵysy keletin otbasynyń kóbi sábı súıe almaı júrgender. Sonymen qatar, otbasylyq úlgidegi balalar úıi ashylyp jatyr. Olardan da suranys bar»,- dedi sábıler úıiniń bas dárigeri Qadyrbek Imanbaev. Onyń aıtýynsha, aldaǵy ýaqytta sábıler úıi jabylyp, barlyq bala otbasylyq úlgidegi shańyraqta tárbıe alatyn bolady.

 

Aqtóbedegi «Úmit» sábıler úıine túsken bala tek úsh jasqa deıin tárbıelenedi. Jasy kelgender Alǵa balalar úıine jiberiledi.

«Sońǵy jyldary sábıler Alǵa balalar úıine jiberilmeıdi. Kóbin asyrap alyp jatyr. Sheteldikter de keledi. Ótken jyly Ispanııadan kelip, múgedek balamyzdy alyp ketti. Jaqynda sol elden taǵy bir otbasy qyz balamyzdy baýyryna basady. Sot sheshimin kútip otyrmyz. Negizi, sábıler úıindegi bala aldymen jergilikti, keıin aımaqtyq, sońynda respýblıkalyq bazaǵa sýretterimen ilinedi. Respýblıkalyq tizimdi álem elderi kórip otyrady. Olar asyrap alýǵa nıet bildirse, densaýlyǵy týraly aqparat jınap, ota jasaý úshin dárigerlerimen keńesedi. Keıin Astanadaǵy mamandarmen kelip, balany qaraıdy, bir aı boıy janynda bolyp, ózine úıretedi. Árıne, balanyń tegin ózgertedi. Máselen, ıspandyqtar Arman esimdi balany, Armans dep ózgertti»,- dedi Q.Imanbaev. Anasy balasyn jetimder úıine tapsyrmas buryn aryzynda sábıdiń ákesin, tegi men rýyn da jazýy múmkin. Mundaı aqparat qujatqa tirkelmeıdi, biraq asyrap alýshylarǵa qosymsha aıtylady.

Aqtóbedegi «Úmit» sábıler úıinde jyl ótken saıyn múgedek tastandylar sany kóbeıip keledi. Qazir 59 balanyń 23-i múgedek. Olardyń kóbi týa bitti sal aýrýyna shaldyqqan. Balalar úsh topqa bólinip, tárbıelenedi. Kútimin reabılıtolog dáriger, ýqalaýshylar jasaıdy. Astana men Almatydaǵy saýyqtyrý ornyna jylyna bir ret aparylsa, qazir sábıler úıinde arnaıy ortalyqtardy iske qosý jumysy atqarylyp jatyr. Bul aıaq-qoly qurysyp sińiri tartylǵan, týa bitti sal aýrýyna shaldyqqan balalar úshin eń jaqsy joba. Óńirde montessorı kabıneti ashylyp, saýyqtyrýǵa arnalǵan apparattar satyp alyndy. Mekemede barlyǵy 127 adam jumys istese, olardyń arasynda dárigerler men pedagog mamandar da bar.

 

«Múgedek balalar bizde jatyr. Buǵan deıin biz elimizdiń basqa qalalarynda ashylǵan múgedek balalar úıine jibergen bolatynbyz. Ol jaqta bala sany tolyq, qabyldamaıdy. Jospar boıynsha Aqtóbeden múgedek balalar úıi salynady. Jobanyń qaı ýaqytta iske asyrylatyny belgisiz»,- dedi bas dáriger. Múgedek sábıin tastap ketken ata-analardyń keıbiri telefon arqyly habarlasyp, baýyr eti balasynyń jaǵdaıyn surap, dárigerlermen sóılesip turady.

Qoǵam qaıyrymdylyq jasaýǵa beıim. Ásirese, mereke kúnderi jetimderge qoldaý bildiretinder kóp. Mundaıda mekeme balaǵa asa qajet zattardy aıtyp, usynystaryn jetkizip otyrady. Al bıyl sábıler úshin Naýryz merekesi erekshe ótti. Aýlaǵa aǵash úı tigildi, bezendirildi. Ulttyq salt-dástúr men sana-sezimdi kishkentaıdyń boıyna sińirýdi maqsat etken mekeme qyzmetkerleri bólme ishi men bir aýladan ári aspaıtyn jetimder úshin bári qyzyq, bári tańsyq ekenin jaqsy biledi.   

«Balalar myna álemdi kitaptan kóredi. Jan-jaǵyn qorshaǵan úı men kólikti kórgen emes. Olar úshin baǵdarshamnyń alma-kezek janýy da tańsyq. Kózben kórgenniń ásiri ózgeshe ǵoı. Aldaǵy kúnderi ǵımaratqa kúrdeli jóndeý júrgizip, sábıler úıiniń ishin ásemdep, túrli ertegi keıipkerleriniń sýretin salýdy josparlap otyrmyz. Aýla ótken jyly qaýipsizdik úshin metall jabyndymen qorshaldy. Endi sol aýlaǵa sýret salǵymyz keledi. Jazda balalardy oıyn alańdaryna aparyp, qoǵammen aralastyrý oıda bar. Tipti, oıyn-saýyq keshenderine usynyspen shyǵyp, ózge zamandastary sekildi attraktsıondarǵa minip, demalsa degen nıetimiz bar. Demeýshilerge osy usynystardy aıtamyz»,- dedi bas dáriger.

Qazirgi kezde «Úmit» sábıler úıin ýaqytsha panalap otyrǵan sábıler de bar. Balasyn asyraı almaı, memlekettiń kómegine júgingenderdiń bári jalǵyzbasty ana, arasynda stýdentter de kezedesedi.

 

«Kóbine turmys qurmaǵan, jumys istemeıtin qyzdar balalaryn ýaqytsha qaldyryp ketedi. Keıde jalǵyzbasty ananyń densaýlyǵy syr beredi. Sol kezde bala bizde ýaqytsha tárbıelenedi. Sonymen qatar, ishimdikke salynǵan otbasy balalaryn  baǵamyz. Aryzda merzimi anyq kórsetiledi. 3 aıdan 1 jylǵa deıin balasyn senip tapsyratyndar bar. Negizinen bizde sábı 3 jasqa deıin turaqtaıdy»,- dedi sábıler úıiniń bólimshe meńgerýshisi Nurgúl Syrmanov.

Balasyn ýaqytsha tapsyrǵandar jumysqa ornalasyp, ál jınaǵan soń sábıin óz janyna alady. Biraq turmys taýqymetin tartqan keıbir jas analar balasyn tastap ketedi.