Aqtóbe oblysynda alǵash ret túıequs ósirilmekshi
ASTANA. QazAqparat - Qobda aýdany Álııa aýylynyń turǵyny oblysta birinshi bolyp túıequs ósirýdi qolǵa alady, dep jazady oblystyq gazet.
«Túıequstyń balapandaryn Reseıdiń Samara qalasynan alýdy josparlap otyrmyz. Byltyrdan beri Samara qalasyndaǵy túıequs fermasynda birneshe ret bolyp, ondaǵy fermerlerden bul qusty kútip-baptaýdyń, ósirýdiń qyr-syryn bildik. Bıyl mamyr aıynyń sońynda túıequstyń bir aılyq balapandaryn aýylǵa alyp kelemiz», - deıdi Saılaý Mataev.
Onyń aıtýynsha, túıequs kútimdi, qamqorlyqty onsha qajet etpeıdi. Túıequstar úshin ashyq alańqaıda, tabıǵat aıasynda júrgen paıdaly. Aýa raıy jaýyn-shashyndy, sýyq bolǵan kúnderi jyly jerde turǵandy unatady. Sondyqtan ol jazda aýlasyna túıequs turatyn qora salýdy josparlap otyr.
«Áýeli klımat ereksheligine mán berdim. Sóıtip, Reseıdiń aýa raıy, ásirese qysqy klımaty bizdikine uqsas keletinine kóz jetkizdim. Túıequstar 30-35 gradýs aıazǵa shydaıdy. Sondyqtan bul qusty ósirýde Aqtóbeniń aıazy bóget bola almaıdy», - deıdi Saılaý.
Saılaý Mataev bıyl «Jumyspen qamtý - 2020» memlekettik baǵdarlamasy arqyly túıequs ósirý úshin 1,7 mln teńge kóleminde nesıe aldy.
Samaralyq fermerler túıequstyń bir balapanyn 56 myń teńgege baǵalap otyr. Ázirge 20 balapan alý josparlanǵan. Túıequstyń balapanyn erkek-urǵashysyn kishkentaıynda ajyratý múmkin emes. Óse kele, ıaǵnı 6-8 aılyǵynda ǵana olardy ajyratýǵa bolady. Sondyqtan da balapandy neǵurlym kóbirek alý kerek eken.
«Túıequs jeıtin azyqtyń biri - oramjapyraq. Degenmen bul qusqa oramjapyraqtyń tartylǵan túrin ázirleý kerek. Óıtkeni túıequsta tis bolmaıdy. Sosyn ýaqytynda sýaryp otyrsa, basqa qıyndyǵy joq. Eger jońyshqa bolmasa, shópti kókteı oryp, qysqa saqtaý kerek. Shópti ylǵaldaı saqtaýǵa bolmaıdy. Qazir Samara qalasyndaǵy fermada túıequstyń gollandııalyq jáne afrıkalyq túrleri ósirilip jatyr. Túri men túsinde ózgeshelik aıqyn baıqalady. Degenmen kópshiligi gollandııalyq túrin ósirýge áýes. Aqtóbege afrıkalyq túrin ákelýdi oılastyryp otyrmyn», - deıdi Saılaý.
Ázirge túıequsty ósirip, sanyn kóbeıtýdi ǵana maqsat etip otyrǵan Saılaý bul qustyń paıdasy shash etekten ekenin aıtady. Terisi, tuıaǵy, tumsyǵy, eti, jumyrtqasy - bári kádege jaraıdy. Ol malǵa qaraǵanda tez ósedi ári tez kóbeıedi.
