Aqtóbe aglomeratsııasyn damytý máseleleri qaraldy

Qala ákiminiń orynbasary Qýantqan Álimov habarlaǵandaı, barlyq jumystar 6 baǵyt boıynsha júrgizilýde, ol 66 is-sharalardan turady. Qazirgi ýaqytta sonyń 27-si oryndalǵan, 39-y júzege asyrylý satysynda. Bul jumystar Aqtóbe aglomeratsııasyn damytýdyń is-sharalar josparyna sáıkes júrgizilýde, dep jazady «Aqtóbe» gazeti.    

Búgingi kúni Aqtóbe aglomertsııasyn damytýdyń 2016-2020 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar josparynyń jańa jobasy ázirlendi. Atalǵan jospar aıasynda aglomeratsııany maqsatty damytýdy iske asyrýǵa múmkindik beretin 10 jańa negizgi baǵyt anyqtaldy, sonyń ishinde transporttyq-logıstıkalyq ortalyq, ındýstrıaldy-ınnovatsııalyq ortalyq; ındýstrıaldy-agrarlyq aımaq, ozyq shaǵyn jáne orta bıznes, medıtsınalyq klaster, smart sıtı jáne zamanaýı bilim berý klasteri, sporttyq jetistikter jáne salaýatty ómir ustanymy, zamanaýı mádenı ortalyq, jasyl beldeý jáne Aqtóbe aglomeratsııasy taza ekologııasy baǵyttary bar.  

QR Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń Dúnıejúzilik bankpen birlese baǵdarlamany ekonomıkalyq zertteýdi júzege asyrý aıasynda qazirgi ýaqytta «Qalalyq aglomeratsııanyń Shymkent jáne Aqtóbe qalalarynyń ortalyqtarynda strategııalyq jáne ınstıtýtsıonaldyq jol kartasyn ázirleý» taqyrybynda zertteý jumystary júrgizilip jatyr. Bul sharanyń júzege asyrylý merzimi 2016 jyldyń aıaǵyna deıin dep belgilendi.

Aǵymdaǵy jaǵdaıdy tolyǵyraq zertteý, damý perspektıvalary men baǵyttaryn anyqtaý, jańa mamandandyrý men áleýmettik-ekonomıkalyq aıqyndaý josparlanǵan.  

Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń Qurylys, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri jáne jer resýrstaryn basqarý komıtetiniń tapsyrysyna sáıkes, «Gosgradkadastr» RMK Aqtóbe oblysy ákimdigimen birlesken qala qurylysy qujattamasy - Aqtóbe aglomertsııasyn aýmaqtyq damytýdyń óńiraralyq shemasyn ázirleý jumystary bastaldy.  

Q.Álimov atap ótkendeı, atalǵan óńiraralyq shemada aglomeratsııany damytýda óńiraralyq jáne salaaralyq múddelestik úılesimdiligi, zamanaýı álemdik tendentsııany esepke alǵan aglomeratsııa aýmaǵyn  anyq fýnktsıonaldyq aımaqtandyrý, aglomeratsııany damytý maqsatynda jerge túgendeý júrgizý, aýmaqty saqtyq qorda saqtaý arqyly erekshe qala qurylysyn retteýge aımaq ornatý, qala ınfraqurylymyn úılestirilgen damytý  ortalyǵy, qala mańy, tartylys aımaqtary máseleleri qarastyrylatyn bolady.   

2016 jyldyń 30 mamyrynda «Gosgradkadastr» RMK ókilderiniń qatysýymen Aqtóbe qalasynyń problemalary aıqyndalǵan jınalys ótkizildi. Jınalys qorytyndysy boıynsha «Aqtóbe qalasynyń sáýlet jáne qala qurylysy bólimi» MM «Gosgradkadastr» RMK mamandarymen birlesken Aqtóbe rels-arqalyq zaýyty, ındýstrıaldyq aımaq, Aqjar-2 jáne Ońtústik-batys 1,2 turǵyn úı-massıvteri aýmaǵyn birlesken túrde zertteýdi qolǵa aldy.

Atalǵan jumystar aıasynda halyqtyń ornalasýyna taldaý jumystary júrgizilip, baǵa  beriletin bolady, sonyń ishinde Aqtóbe qalasy aglomeratsııa aımaǵyna áser etetin oryn alǵan tendentsııalardy anyqtaý, áleýmettik ınfraqurylym nysandarymen qamtamasyz etilýi maqsatyndaǵy demografııalyq jaǵdaılarǵa jáne mıgratsııalyq úderisterge taldaý júrgizip, baǵa berý iske asady.   

Sonymen qosa, «Gosgradkadastr» RMK tarapynan aglomeratsııanyń zertteý aýmaǵyna kiretin eldi mekender sanyn 152-ge deıin arttyrý usynyldy. Osyǵan baılanysty óńiraralyq shemany ázirlegen soń jáne Dúnıejúzilik bank tarapynan ótkizilip jatqan zertteýlerdiń qorytyndysyn alǵannan keıin, qajet bolǵan jaǵdaıda Aqtóbe aglomeratsııasyn damytýdyń is-sharalar josparyna ózgerister engizý boljanady.  

Óńirlerdi damytý baǵdarlamasyna sáıkes, 2017 jyly Batys óńirlerdiń óńiraralyq shemasyn bekitý josparlanǵan. Sodan soń Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Aqtóbe aglomertsııasynyń Óńiraralyq shemasyn 2017 jyldyń 4-shi toqsanynda bekitýi josparlanǵan.   

Eki jyl ishinde aglomeratsııa aýmaǵynda is-sharalar josparyn iske asyrýda 1,8 myń jańa jumys oryndarynyń ashylýymen quny 216,9 mıllıard teńgege Indýstrııalandyrý kartasynyń 13 jobasy iske asyryldy.  

Transporttyq, ınjenerlik jáne áleýmettik ınfraqurylymdary jaqsaryp keledi, esepti kezeńde 4 myń oryndyq bilim berýdiń 12 nysany, sport boıynsha 10 nysan jáne 30 oıyn alańy, densaýlyq saqtaý boıynsha 11 nysan paıdalanýǵa berildi, 514 kılometr gaz qubyry, 134 kılometr sý qubyry, 44 kılometr káriz, 69 kılometr jylý jelileri jáne 189 kılometr avtokólik joldary salyndy, jańǵyrtý jumystary júrgizildi, qaıta qalpyna keltirý, qaıta jóndeý jumystary qolǵa alyndy.

Esepti kezeńde aglomeratsııa halqynyń sany 3,7%-ǵa ósti jáne 596,5 myń adamdy qurady.    

Máselelerdi talqylaý qorytyndysyna sáıkes Aqtóbe qalasynyń ákimi Bekbol Saǵyn birqatar naqty tapsyrmalar belgiledi, sonyń ishinde qysqa merzim ishinde Aqtóbe aglomeratsııasy kartasyn ázirlep bitirý erekshe kún tártibinde tur.    

 N.DABYLOV.