Aqtaýlyq pedagog jýsannyń juparyn saqtaıtyn jáne gúl qaldyqtarynan átir ázirleý jobasyn bastady
AQTAÝ. KAZINFORM – Mańǵystaýda Saıótes aýylynyń týmasy, pedagog Saıasat Kemalova jýsannan hosh ıistendirgish dıffýzorlar jasaýdy qolǵa aldy. Ol dárilik ósimdiktiń qasıetin jas urpaqqa tanytyp, tabıǵı ónim óndirisin damytýdy kózdeıdi.
Jýsan – tamyry qara jerdiń myń qatparly tereńinen nár alyp, shól men shóleıtte ósetin, qazaq dalasynyń tóltańbasyna aınalǵan erekshe ósimdik. Ejelden emdik qasıetimen tanylǵan bul shópti halyq kıeli sanap, turmysta keńinen paıdalanǵan. Jýsan tunbasy túrli aýrýǵa qarsy qoldanylyp, onyń shıpalyq múmkindigi urpaqtan-urpaqqa jetken.
Ǵalymdar jýsannyń emdik áleýetin áldeqashan zerttep, onyń keıbir túrleriniń qaterli dertterge qarsy tıimdi ekenin dáleldegen. Tipti jýsan negizindegi zertteýlerge halyqaralyq deńgeıde joǵary marapattar da berilgen. Soǵan qaramastan, Qazaqstanda jýsannyń óndiristik deńgeıde ıgerilýi áli de kenje qalyp otyr. Otandyq ǵylymda bul baǵytta izdenister bar bolǵanymen, naqty ónimder ishki jáne syrtqy naryqqa keńinen shyqpaǵan.
Aqtaýdaǵy Oqýshylar saraıy dırektorynyń tárbıe isi jónindegi orynbasary Saıasat Kemalova osy olqylyqtyń ornyn toltyrý úshin, jýsannan hosh ıistendirgish dıffýzorlar jasaýdy bastaǵan. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan aýmaǵynda jýsannyń 80-nen astam túri kezdesedi. Onyń ishinde dármene jýsan erteden ishek aýrýlaryn emdeýge qoldanylǵan. Burynǵy zamandarda bul ósimdik shetelge saýda kerýenderi arqyly da jiberilgen. Sonymen qatar, jýsanmen qorektengen maldyń eti men sorpasy da paıdaly sanalǵan. Bul derekter jýsannyń qazaq tanymynda qasıetti ósimdik retinde qalyptasýyna negiz bolǵan.
– Adam tabıǵatsyz ómir súre almaıdy. Óıtkeni tabıǵat - búkil tirshilik ataýlynyń altyn uıasy, yrys pen mol qazynanyń qaınar kózi. Men bul jobaǵa tektentek bet burǵan joqpyn. Erekshe joba arqyly «Taza Qazaqstan» respýblıkalyq ekologııalyq aktsııasyna úles qosqym keledi. Jýsannyń juparyn sińirgen, jaǵymdy ıis shyǵaratyn dıffýzorlardy (hosh ıistendirgish) daıarlaý joldaryn jastarǵa úıretkim keledi, - deıdi Saıasat Kemalova.
Saıasat Dúısenqyzy jýsannyń tunbasy ǵana emes, jupary da júz túrli aýrýǵa em ekenin aıtady. Máselen, jýsannyń ıisi júrek-qantamyrlary aýrýlarynyń aldyn alyp, tynys alý joldarynyń jumysyn jaqsartady.
Uly dala tósinde kóshpeli ómir súrgen qazaq halqynyń turmys saltynda emdik ósimdikter uǵymyna qatysty tolaıym tanym men tájirıbe qalyptasqan. Dárilik shópterdiń qasıetin tereń meńgergen halyq emshileri tabıǵı erekshelikterin eskerip, túrli tunbany úılesimmen usynyp otyrǵan. Saıasat Kemalova hosh ıisterdi jasaý jobasynyń taǵy bir qyryna toqtaldy.
– Biz dıffýzorlardy kúndelikti ómirde jıi qoldanamyz. Olar kóbine kórshiles elderde óndirilgenin baıqaımyn. Sondyqtan osy joba arqyly jergilikti ónimdi óndirýge bet burǵymyz keledi. Shıkizat tasymalyna shyǵyndanbaımyz. Dala tósinen terip, túrli ádis-tásilderdi qoldanyp, jýsannyń juparyn uzaq saqtaıtyn, tyń ónimdi jasap shyǵaramyz, - deıdi Saıasat Kemalova.
Saıasat Kemalova qorshaǵan ortany qamqorlaý men tabıǵat tazalyǵyn saqtaý baǵytynda taǵy bir jobany qolǵa alǵan. «Qaldyqty kádege jaratý» tujyrymyna negizdelgen jobanyń túpki maqsaty – qoqystaǵy gúlshoqtaryn qaıta qalpyna keltirip, al keıbirinen átir ázirleý.
– Qazir gúldesteleriniń quny qalta qaǵady. Soǵan qaramastan jaqyn jandarymyzǵa qýanysh syılaý úshin satyp alamyz. Merekede gúl bazary qyza túsedi. Birer kúnnen keıin gúl shoqtary taý-taý bolyp qoqysta jatady. Al men gúlderdiń ómirin uzartyp, bezendirip, kórkemdep, ádemi de áserli kúıin uzaq saqtaýǵa tyrysamyn. Ári gúl shoǵyrlarynan átir daıyndaýdy kózdep otyrmyn. «Taza Qazaqstan» respýblıkalyq aktsııasynyń taǵy bir maqsaty – qaldyqty kádege jaratý arqyly qorshaǵan ortanyń tazalyǵyn saqtaý. Sondyqtan osy baǵytta jobany júzege asyramyz, - deıdi Saıasat Kemalova.
Buǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, Aqtaý 2030 jylǵa arnalǵan EYU-nyń týrıstik astanasy ataǵyna jalǵyz úmitker retinde usynyldy.
