Aqtaý sammıtinde Kaspıı mańy elderi mańyzdy jetistikke qol jetkizedi - sarapshy
ASTANA. QazAqparat - Aqtaý sammıti nátıjesinde Kaspıı boıynsha naqty quqyqtyq alań qalyptasady. Bul pikirdi QR Prezıdenti janyndaǵy Strategııalyq zertteýler ınstıtýty dırektorynyń orynbasary, saıasattaný ǵylymynyń doktory Sanat Kóshkinbaev bildirdi, dep habarlaıdy «QazAqparat» HAA tilshisi.
«12 tamyzda Aqtaý qalasynda josparlanǵan besinshi sammıtte Kaspıı teńiziniń quqyqtyq statýsy týraly konventsııaǵa qol qoıylady dep kútilýde. Bul jaıynda 2017 jyldyń jeltoqsanynda syrtqy ister mınıstrleriniń sońǵy kezdesýinde ýaǵdalastyq jasalǵan edi. Jalpy, 25 jyldyń ishinde osyndaı kelissózder kóp boldy, ıaǵnı osy ýaqyt aralyǵynda 4 sammıt jáne mınıstrler deńgeıinde barqatar kezdesýler uıymdastyryldy. Budan bólek, Kaspıı mańy memleketteriniń syrtqy ister mınıstrleriniń orynbasarlary deńgeıinde Kaspıı teńiziniń quqyqtyq statýsy týraly Konventsııany ázirleý jónindegi Arnaıy jumys tobynyń 51 otyrysy ótti. Bul óz kezeginde postkeńestik elder men Iran úshin mańyzdy oqıǵa dep bilemin. Sebebi shırek ǵasyrlyq merzimde qorytyndy jasalyp, Quqyqtyq statýsy týraly Konventsııa bekitilmek. Osy oraıda teńiz túbin, sýdyń aıdynyn bólýge aıryqsha mán beriledi. Atalǵan qujatqa qol qoıý arqyly akvatorııalyq teńiz shekarasy máselesi sheshiledi. Osyǵan deıin biz kórshilermen terrıtorııalyq shekara máselesin sheshken bolsaq, sodan keıin Kaspıı boıynsha sheshilýi tıis jaǵdaılar bolǵan edi. Endi, Kaspıı aıasynda naqty quqyqtyq alań qalyptasýda», - dedi Sanat Kóshkinbaev.
Onyń paıymynsha, Qazaqstan úshin osy oqıǵa mańyzdy, óıtkeni aldaǵy ýaqytta teńiz qaırańynda munaı-gaz ken oryndaryn ıgerýge jańa múmkindikter ashylady.
«Ekinshiden, kóliktik toraptarǵa ekpin qoıylady, ıaǵnı Kaspııdiń tranzıttik áleýeti arqyly kórshiles eldermen qarym-qatynas artady. Úshinshi aspekti balyq aýlaý men ekologııaǵa negizdelgen. Bul jerde aýqymdy balyq aýlaý aımaǵy bar ekenin eskere otyryp, osy oraıda barlyq bes memleket biryńǵaı ekologııalyq standarttardyń bolýyn qalaıdy. Sebebi ósimdikter men janýarlar álemi úshin shekara degen túsinik bolmaǵandyqtan, bizdiń maqsat qurlyqtyń ortasyndaǵy úlken sý qoımasyn saqtap qalýǵa baılanysty bolyp otyr. Sondyqtan ekologııalyq standarttar boıynsha bes memleket biryńǵaı ustanymda bolǵany jón. Bul ekologııalyq turǵyda barlyq elderge alǵa qaraı birge qadam jasaýǵa jol ashady. Quqyqtyq statýs aıasynda osy tektes ózekti máseleler sheshiledi. Qorytyndylaı aıtqanda, bul mańyzdy kezeń, sondaı-aq Qazaqstan men Kaspıı mańyndaǵy ózge de elder úshin syrtqy saıası jetistik», - dedi sarapshy.
Foto:www.kisi.kz
