Aqtaý portynyń qýaty artady: Qazaqstan men Ózbekstan tranzıtti kúsheıtýge kelisti
ASTANA.KAZINFORM - Qazaqstan Respýblıkasy men Ózbekstan Respýblıkasy arasyndaǵy ekijaqty yntymaqtastyq jónindegi birlesken úkimetaralyq komıssııanyń jumysy aıasynda úkimetter basshylary Oljas Bektenov pen Abdýlla Arıpov Aqtaý halyqaralyq teńiz saýda portyna bardy.
Úkimettiń bapasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, Premer-mınıstrler kásiporyn aýmaǵyn aralap, nysan ınfraqurylymy men porttyń óndiristik qýatyn qarap shyqty.
Aqtaý halyqaralyq teńiz saýda porty – Qazaqstandaǵy eń iri teńiz toraby jáne Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytynyń negizgi nysandarynyń biri. Jalpy aýdany 44 gektardy quraıtyn kásiporyn jylyna shamamen 12 mln tonnaǵa deıin júk óńdeýge qaýqarly. Port Kavkaz, Ortalyq Azııa jáne Kaspıı óńiri elderi baǵytynda jyl boıy turaqty tasymaldaýdy qamtamasyz etedi.
Premer-mınıstr Oljas Bektenov Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, Qazaqstan Úkimeti óńirdiń teńiz ınfraqurylymyn damytýǵa basymdyq berip otyrǵanyn atap ótti.
2025 jyly Qazaqstan Kaspıı mańy memleketteri arasynda birinshi bolyp Quryq portynyń akvatorııasynda túbin tereńdetý jumystaryn aıaqtady. Aqtaý portyndaǵy osyndaı joba jyl sońyna deıin aıaqtalady dep josparlanyp otyr. Bul júk tıelgen kemelerdiń qaýipsiz kirýin qamtamasyz etýge, ótkizý qabiletin arttyrýǵa jáne port qýatyn odan ári keńeıtýge múmkindik beredi.
«Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasynyń basqarma tóraǵasy Eljas Otynshıev Aqtaý jáne Quryq porttary ınfraqurylymynyń jıyntyq qýaty jylyna shamamen 22 mln tonnany quraıtynyn baıandady.
Konteınerlik tasymaldaý segmentinde turaqty ósý baıqalady. 2022–2025 jyldary Qazaqstan porttary arqyly Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵyty boıynsha konteınerlik tranzıt 3,8 ese ósti. Tasymaldaý kólemin odan ári ulǵaıtý úshin port qýattary dáıekti túrde keńeıtilip, temirjol tásilderi jańǵyrtylyp jatyr. Aqtaý portynda qýaty jylyna 140 myń JFE konteınerlik habtyń birinshi kezegi paıdalanýǵa berildi, ekinshi kezekti júzege asyrǵannan keıin 2027–2028 jyldary onyń jalpy qýaty 240 myń JFE-ǵa deıin ulǵaıady. Teńiz tasymalyn keńeıtý úshin alty konteınerlik kemeniń qurylysyna tapsyrystar berildi, onyń tórteýi 2027 jyly, taǵy ekeýi 2028 jyly jetkiziledi dep josparlanyp otyr. Sonymen qatar Shalqar – Beıneý jáne Beıneý – Mańǵystaý ýchaskelerindegi temirjol ınfraqurylymyn jańǵyrtý aıaqtalyp, Aqtaý jáne Quryq porttaryna júkterdi úzdiksiz tasymaldaýdy qamtamasyz etedi.
Qazaqstan men Ózbekstan arasyndaǵy tasymaldardyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa erekshe nazar aýdaryldy. Máselen, 2025 jyly Aqtaý jáne Quryq porttary arqyly Ózbekstan júkterin óńdeý kólemi 60%-dan astamǵa artty. Júk jóneltýshiler úshin qolaıly tarıftik jaǵdaılar jasalǵan. Damyǵan temirjol jáne port ınfraqurylymy júkterdi jetkizý merzimin edáýir qysqartýǵa múmkindik beredi.
-Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev teńiz jáne temirjol ınfraqurylymyn damytýǵa basymdyq beredi. Mańǵystaý oblysy tranzıttik jáne logıstıkalyq áleýeti joǵary, strategııalyq mańyzdy aımaq bolyp sanalady. Bizdiń mindetimiz – Ortalyq Azııa elderiniń júkteriniń Kavkaz, Túrkııa jáne Eýropa naryqtaryna jyldam ári senimdi shyǵýyn qamtamasyz etý. Qazaqstan Aqtaý jáne Quryq porttary arqyly Ózbekstannyń eksporttyq júkteriniń tranzıtin keńeıtýge daıyn, – dep atap ótti Oljas Bektenov.
Qazaqstan men Ózbekstan premer-mınıstrleri «Qazaqstan temir joly» UK» AQ men «Ózbekstan temir joldary» AQ birlesip, tasymaldaý kólemin ulǵaıtý boıynsha naqty jospar ázirleýin tapsyrdy.
Osyǵan deıin elimizde Aqtaý portynyń áleýeti arttyrylyp jatqany týraly jazdyq.
