Aqtaý mańynda apatqa ushyraǵan ázerbaıjandyq ushaqqa qatysty aralyq habarlama jarııalandy
ASTANA. KAZINFORM - «Azerbaijan Airlines» áýe kompanııasynyń Embraer 190 4K-AZ65 áýe kemesimen bolǵan avıatsııalyq oqıǵany tergep-tekserý barysy týraly aralyq habarlamasy jarııalandy, dep habarlaıdy Kóliktegi oqıǵalar men oqys oqıǵalardy tergep-tekserý departamentiniń baspasóz qyzmeti.
Habarlamadaǵy málimetterge qaraǵanda, 2024 jylǵy 25 jeltoqsanda Aqtaý qalasynyń mańynda Baký (UBBB) – Groznyı (URMG) baǵyty boıynsha J2-8243 jolaýshylar reısin oryndaǵan «Azerbaijan Airlines» áýe kompanııasynyń Embraer 190 4K-AZ65 áýe kemesi apatqa ushyrady.
Onyń saldarynan 38 adam qaza tapty (onyń ishinde 3 ekıpaj múshesi), 29 adam ártúrli dárejedegi dene jaraqatyn aldy.
QR Kólik mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2024 jylǵy 26 jeltoqsanyndaǵy №433 buıryǵymen taǵaıyndalǵan atalǵan oqıǵany tergep-tekserý jónindegi komıssııa avıatsııalyq oqıǵanyń sebepterin jáne ilespe faktorlaryn anyqtaý boıynsha jumysty júrgizip jatyr.
Avıatsııalyq oqıǵany tergep-tekserý jónindegi komıssııanyń jumysyna Ázerbaıjan Respýblıkasynyń, Reseı Federatsııasynyń, Brazılııa Federatıvtik Respýblıkasynyń Ýákiletti ókilderi, sondaı-aq IKAO-nyń baqylaýshysy qatysady.
2025 jylǵy 4 aqpanda IKAO 13-qosymshasynyń 7.4 standartyna jáne Qaǵıdalardyń 77-tarmaǵyna sáıkes aldyn ala esep shyǵaryldy.
Aralyq habarlamany daıyndaý kezinde Komıssııa ekıpaj, áýe qozǵalysy organdarynyń dıspetcherleri týraly málimetterdi jáne paıdalanýshynyń normatıvtik aktilerin, ushýdy daıyndaý jáne oryndaý jónindegi qujattamalardy, meteorologııalyq aqparatty jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý materıaldaryn qosa alǵanda, naqty derekterdi jınaýdy jáne taldaýdy júzege asyrdy. Bort jýrnalynyń jáne ushýǵa qatysty ózge de qujattamalardyń kóshirmeleri alyndy.
Borttyq ózin-ózi jazǵyshtarymen jumys júrgizildi: ushý derekterin tirkeýshiden (FDR) ushý parametrleri alyndy, sáıkestendirildi.
Komıssııa áýe kemesi oqıǵa bolǵan jerdi egjeı-tegjeıli tekserdi. Fotojáne beınetirkeý jasady, áýe kemesiniń agregattaryn oqıǵa ornynan jınap, áketti.
Avıatsııalyq oqıǵany tergep-tekserý sheńberinde tómendegi zertteýler júrgizildi:
- anyqtalǵan bógde metall zattarǵa (syrtqy obektiler) keshendi (trasologııalyq, ballıstıkalyq, jarylys-tehnıkalyq jáne órt) saraptama júrgizildi. Saraptama nátıjeleri boıynsha jarylǵysh zattardyń izderi tabylǵan joq. Zertteýge usynylǵan úsh ottegi ballonynda jarylys izderi joq. Áýe kemesiniń zaqymdanýy boljam boıynsha oq-dári bóliginiń zaqymdaýshy elementteri áserinen bolýy múmkin, alaıda olardyń naqty tıesiligin anyqtaý múmkin bolmady
- №2 gıdravlıkalyq júıeniń tútiginiń bir bóligine trasologııalyq saraptama júrgizildi. Zertteý nátıjeleri boıynsha tútikte zaqym bar ekendigi anyqtaldy. Zaqymdanýdyń paıda bolý mehanızmi qatty zattardyń janasýy nátıjesinde metaldyń jyrtylýy bolyp tabylady. Ótpeli zaqymdanýlar temir negizindegi metall qorytpasynan jasalǵan (bolat negizi), metall fragmentterinen (syrtqy obektiler) paıda bolýy múmkin;
- – «Honeywell International Inc» daıyndaýshy zaýytynyń bazasynda avıonıkanyń modýldik blogynan alynǵan, ortalyq tehnıkalyq qyzmet kórsetý kompıýteriniń (Central Maintenance Computer) kassetasyna zertteý júrgizildi. Termııalyq áserdiń saldarynan atalǵan kassetadan derekterdi alý múmkin bolmady. Derekterdi alý úshin «Honeywell International Inc» zaýyty «Delkin Devices Inc» jad kartasyn óndirýshisine júginýdi usyndy.
Qazirgi ýaqytta Komıssııa Amerıka Qurama Shtattarynyń Ýákiletti ókilimen «Delkin Devices Inc» zaýyty bazasynda zertteý júrgizý máselesi boıynsha kelissózder júrgizilip jatyr.
- «CMC Electronics» zaýytynyń bazasynda №1 jáne №3 avıonıkanyń modýldik bloktarynan alynǵan Ǵalamdyq pozıtsııalaý júıesiniń (GPS1 jáne GPS2) kassetalaryna zertteý júrgizildi. Qazirgi ýaqytta jumys aıaqtaldy, taldaý júrgizilip jatyr.
Tergep-tekserý jónindegi komıssııa eki jumys tobyn qurdy:
- IKAO-nyń Doc 10084 sáıkes Qaqtyǵys aımaqtarynyń ústinen nemese olardyń mańynda ushýlardy oryndaý kezinde táýekelderdi baǵalaýdy taldaý jónindegi jumys toby.
Komıssııa Reseı Federatsııasy men Ázerbaıjan Respýblıkasynyń avıatsııalyq bılik organdary, sondaı-aq «Azerbaijan Airlines» áýe kompanııasy usynǵan táýekelderdi baǵalaý rásimderin uıymdastyrýǵa jáne oryndaýǵa qatysty qujattamaǵa taldaý júrgizilip jatyr.
Osy jumys sheńberinde ushý qaýipsizdigin qamtamasyz etý kezinde azamattyq jáne áskerı sektorlardyń ózara is-qımyly máseleleri de qarastyrylyp jatyr.
Atalǵan máseleni zerdeleý qoldanystaǵy normatıvtik qujattardyń talaptaryna qabyldanǵan sharalardyń sáıkestigin anyqtaýǵa jáne avıatsııalyq oqıǵanyń damýyna áser etýi múmkin yqtımal aýytqýlardy anyqtaýǵa baǵyttalǵan tergep-tekserýdiń mańyzdy elementteriniń biri bolyp tabylady;
- Konstrýktsııa elementteriniń naqty esebi jónindegi jumys toby.
Gıdravlıkalyq júıe fragmentteriniń keńistiktik ózara baılanysyn qalpyna keltirý maqsatynda Aqtaý qalasynda №2 gıdravlıkalyq júıe elementterin naqty esebi (rekonstrýktsııalaý) júrgizildi. Qazirgi ýaqytta jumys aıaqtaldy, taldaý júrgizilip jatyr.
Osylaısha, búgingi kúni tergep-tekserý jónindegi komıssııa tehnıkalyq qyzmet kórsetýdiń ortalyq kompıýteri (Central Maintenance Computer) kassetasyn zertteý jumystarynyń aıaqtalýyn, sondaı-aq qaqtyǵys aımaqtarynyń ústinen nemese olardyń mańynda ushýlardy oryndaý kezindegi táýekelderdi baǵalaý taldaýy boıynsha jumys tobynyń esebin qalyptastyrýdy kútip otyr.
- Tergep-tekserý jónindegi komıssııa baıypty ustanymdy saqtaıdy jáne barlyq qorytyndylar obektıvti tek faktilerge negizdelgen bolady. Avıatsııalyq oqıǵany tergep-tekserý nátıjeleri boıynsha Túpkilikti esep Qazaqstan Respýblıkasy Kólik mınıstrliginiń saıtynda jarııalanatyn bolady,-delingen habarlamada.
Aıta keteıik, 25 jeltoqsanda Aqtaý mańynda Bakýden Groznyıǵa baǵyt alǵan AZAL jolaýshylar ushaǵy apatqa ushyraǵan bolatyn.