Aqsý-Jabaǵyly qoryǵynyń 100 jyldyǵyna oraı 1000 túp aǵash egildi

Іs-shara Qasym-Jomart Toqaev bastamasymen júzege asyp jatqan «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq aktsııasy aıasynda ótti. Aktsııaǵa qoryq qyzmetkerleri, ǵalymdar, stýdentter, oqýshylar men volonterler qatysty.

Aǵash egý sharasy Talas Alataýynyń bókterindegi, teńiz deńgeıinen 1490 metr bıiktikte ornalasqan Jetisaı shatqalynda uıymdastyryldy.

Aqsý-Jabaǵyly memlekettik tabıǵı qoryǵy 1926 jylǵy 14 shildede qurylǵan. Qoryq aýmaǵy 131 934,3 gektardy qamtyp, Talas Alataýynyń soltústik-batys bóligi men Ógem jotasyn alyp jatyr. Ol Túrkistan oblysynyń Túlkibas, Tóle bı, Báıdibek aýdandary jáne Jambyl oblysynyń Jýaly aýdanymen shektesedi. Qoryq quramyna «Áýlıe» jáne «Qarabastaý» paleontologııalyq bólimderi kiredi.

2015 jyly Parıjde ótken ıÝNESKO-nyń «Adam jáne bıosfera» baǵdarlamasy aıasynda qoryq halyqaralyq bıosferalyq rezervattar tizimine engizildi. Al 2016 jyly Aqsý-Jabaǵyly ornalasqan Batys Tıan-Shan transshekaralyq aımaǵy ıÝNESKO-nyń dúnıejúzilik muralar tizimine endi.

Qoryqtyń janýarlar dúnıesi baı ári sırek kezdesetin túrlerge toly. Munda qustardyń 299, sútqorektilerdiń 52, baýyrymen jorǵalaýshylardyń 11 jáne qosmekendilerdiń 3 túri mekendeıdi. Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna engen 9 janýar, onyń ishinde qar barysy, Tıan-Shan qońyr aıýy, Túrkistan sileýsini jáne arqar bar.

Ósimdikter álemi de alýan túrli. Qoryqta joǵary satydaǵy ósimdikterdiń 1312 túri ósedi, onyń ishinde 41 túri Qyzyl kitapqa engizilgen.

– Bizdiń basty maqsatymyz – Aqsý men Jabaǵyly ózenderiniń bastaý alatyn, muzdyqtary men taý kólderi bar tabıǵı aýmaqty saqtap, ony bolashaq urpaqqa aman jetkizý, – delingen habarlamada.

Aıta keteıik, Aqsý-Jabaǵyly taýlarynda Qyzyl kitapqa engen qońyr aıý vıdeoǵa túsip qaldy.