AQSh tájirıbesi Qazaqstannyń munaı salasy úshin jańa múmkindikterge jol ashady

ASTANA. KAZINFORM — Robot-ıtter ken oryndaryn tekseredi, drondar munaı rezervýarlaryn baqylaıdy, al jasandy ıntellekt myńdaǵan jabdyqtyń derekterin taldaıdy. AQSh-ta munaı kompanııalary óndiris tıimdiligin arttyrý, shyǵyndardy azaıtý jáne yqtımal aqaýlarǵa jedel áreket etý úshin mundaı tehnologııalardy keńinen engizip jatyr. Bul tájirıbe Qazaqstan úshin de paıdaly. Osy jáne ózge de artyqshylyqtar týraly Jibek Joly telearnasynyń sıýjetinde aıtyldy.

AQSh tájirıbesi Qazaqstannyń munaı salasy úshin jańa múmkindikterge jol ashady
Vıdeodan alynǵan kadr

Ken oryndaryndaǵy robot-ıtter men drondar

AQSh-ta taqtatas munaıy óndiriletin iri aýdandardyń biri — Tehas shtatyndaǵy Perm basseıninde jańa tehnologııalar óndiristiń ajyramas bóligine aınalǵan. Munda óndiris alańdaryn óz betimen aralap, yqtımal aqaýlardyń belgilerin anyqtaıtyn robot-ıtter jumys isteıdi. Al drondar adamnyń kómeginsiz munaı rezervýarlaryn jáne óndiristi úzdiksiz tekserip, tazalaıdy. Mundaı mindetterdi oryndaý úshin tehnıkaǵa ınjenerlerdiń talaptaryna sáıkes baǵdarlamala engiziledi.

AQSh tájirıbesi Qazaqstannyń munaı salasy úshin jańa múmkindikterge jol ashady
Vıdeodan alynǵan kadr

Energetıka salasy boıynsha tehnologııalyq sheshimder Hıýston qalasyndaǵy Cannon zerthanasynda da ázirlenip jatyr. Bul mekeme — Chevron kompanııasynyń seriktesi. Injenerler 3D-prınterler men lazerlik qurylǵylardan bastap, shaǵyn spýtnıktik stantsııalarǵa deıingi túrli ónimdermen jumys isteıdi. Robottandyrylǵan sheshimderdi engizý qazirdiń ózinde kompanııaǵa 100 mıllıon dollarǵa jýyq qarjy únemdeýge múmkindik bergen.

Jańa tehnologııalardy Qazaqstanda qoldanýǵa múmkindik bar ma

Perm basseınindegi myńdaǵan jabdyqtyń jumysyn Mıdlend qalasyndaǵy Biriktirilgen operatsııalar ortalyǵy (IOC) baqylaıdy. Júıe munaı óndirýdi boljaýǵa jáne ońtaılandyrýǵa, sondaı-aq uńǵymalardy ornalastyrýdy josparlaýǵa, ken oryndaryn ıgerý kezinde ýaqyt pen qarajatty únemdeýge kómektesedi.

Perm basseınindegi óndiristik bólimsheniń basshysy Set Olıverdiń aıtýynsha, mamandar naqty ýaqyt rejıminde jumys isteıtin avtonomdy RAO ońtaılandyrǵyshyn paıdalanady. Sonymen qatar, jasandy ıntellekt úlken kólemdegi derekterdi taldaıdy. Nátıjesinde, óndiristik kórsetkishterdi jaqsartý múmkindikterin anyqtaýǵa jol ashylady.

— Biz ár uńǵymanyń ónimdiligin az da bolsa arttyrýdyń joldaryn izdeımiz. Eger bir uńǵymanyń munaı óndirý kólemin 2-5 paıyzǵa arttyra alsaq — úlken jetistik. Óıtkeni, bul nátıjeni búkil basseın boıynsha qoldanǵanda, aıtarlyqtaı tıimdilikke qol jetkizemiz, — deıdi Olıver.

AQSh tájirıbesi Qazaqstannyń munaı salasy úshin jańa múmkindikterge jol ashady
Vıdeodan alynǵan kadr

Perm basseıniniń aýmaǵy 220 myń sharshy shaqyrymnan asady. Mundaı aýqymdy ári kúrdeli ken ornyn ıgerý tehnologııalardy únemi jetildirýdi talap etedi.

Uńǵymalardyń ómirlik tsıkli jónindegi bas menedjer Alehandro Djýrıshıchtiń túsindirýinshe, qazir qoldanylatyn tehnologııalar burynǵylardan áldeqaıda damyǵan. Búgingi qurylǵylar Perm basseınindegi alǵashqy uńǵymalar burǵylanǵan 2010-2016 jyldardaǵy ádisterden aıtarlyqtaı erekshelenedi.

— Uńǵymalardyń kóp bolýy jańa sheshimderdi synaýǵa keń múmkindik beredi. Biz óz tájirıbemizden sabaq alyp, basqa kompanııalardyń tájirıbesin de paıdalana alamyz. Bul tehnologııalardy búkil álemde, sonyń ishinde Qazaqstanda da qoldanýǵa bolady, — deıdi Djýrıshıch.

AQSh tájirıbesi Qazaqstannyń munaı salasy úshin jańa múmkindikterge jol ashady
Vıdeodan alynǵan kadr

Ekologııa máselelerinde jasandy ıntellekt oń septigin tıgizedi

Taǵy bir mańyzdy baǵyt — qorshaǵan ortanyń jaı-kúıin baqylaý. Munaı-gaz salasy kómirqyshqyl gazyn shyǵaratyn negizgi kózderdiń biri sanalady. Sondyqtan kompanııalar óndiristiń qorshaǵan ortaǵa áserin barynsha dál baqylaý joldaryn izdestirip jatyr.

Kalıfornııadaǵy El Segundo munaı óńdeý zaýytynda Óndiristi ońtaılandyrý ortalyǵy (ROC) jumys isteıdi. Ol kóptegen monıtorıng núktesinen derekter jınaıdy. Eger aqaý shyqsa, operatorlarǵa birneshe sekýnd ishinde áreket etýge kómektesedi. Jasandy ıntellekt jáne ózge de jańa tehnologııalar aýa sapasyn baqylaý jáne onyń nátıjeleri týraly aqparatty qoǵamǵa úzilissiz usynýǵa múmkindik beredi.

Kompanııanyń málimetinshe, ortalyqtyń jumysy kásiporynnyń ekologııalyq kórsetkishterin jaqsartyp, operatsııalyq tıimdilik boıynsha rekordtyq nátıjelerge qol jetkizýge yqpal etken.

Qazaqstanda da munaı salasy úshin jasandy ıntellektiniń áleýeti baǵalanyp jatyr. Máselen, JI tehnologııalary geologııalyq derekterdi taldaý jáne burǵylaý ornyn tańdaý merzimin birneshe aıdan 45 mınýtqa deıin qysqartady.

Aıta keteıik, buǵan deıin JI dáýirinde Qazaqstanǵa ne qajet ekenin jazǵanbyz.