AQSh-ta maldy tirideı jeıtin qaýipti parazıt kóbeıip jatyr
ASTANA. KAZINFORM – AQSh-ta tiri tinmen qorektenetin qaýipti parazıt – amerıkalyq et shybyny (New World screwworm fly) dernásilderin juqtyrýdyń jańa jaǵdaılary tirkeldi, dep habarlaıdy Associated Press.
AQSh Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi úsh jańa jaǵdaıdyń rastalǵanyn málimdedi. Onyń biri Tehas shtatyndaǵy negizgi oshaqtan tys jerde anyqtalǵan. Bul parazıttiń taralýyn tejeý ońaı emes ekenin kórsetedi. Mamandardyń aıtýynsha, ol eldiń mal sharýashylyǵy salasyna eleýli zııan keltirýi múmkin.
Amerıkalyq et shybyny jumyrtqalaryn janýarlardyń ashyq jaralaryna, eń aldymen iri qara malǵa salady. Alaıda parazıtten jabaıy janýarlar, úı janýarlary jáne sırek jaǵdaıda adamdar da zardap shegýi múmkin. Jumyrtqadan shyqqan dernásilder óli emes, tiri tinmen qorektenedi.
Qazirgi ýaqytta juqtyrýdyń bes jaǵdaıy rastaldy: Tehasta úsh buzaý men bir eshki, sondaı-aq kórshiles Nıý-Meksıko shtatynyń Lı okrýgindegi bir ıt.
Bastapqyda bul jaǵdaı Tehas statıstıkasyna engizilgen. Alaıda keıinnen ol Nıý-Meksıko shtatynda tirkelgen alǵashqy jaǵdaı retinde qaıta esepke alyndy.
It shtat aýmaǵynan shyqpaǵan jáne Tehasqa da, Meksıkaǵa da barmaǵandyqtan, mamandar aýrýdyń taralý kózin anyqtaý úshin janýar turatyn aýmaqty teksere bastady.
Árbir ınfektsııa oshaǵynyń aınalasynda radıýsy 20 shaqyrym bolatyn karantın aımaǵy belgilendi.
Ǵalymdar maldan bólek, Tehasta mıllıondap sanalatyn aqquıryq buǵylar popýlıatsııasyna da qaýip tónip turǵanyna alańdaýly.
Sarapshylar aldaǵy kúnder men aptalarda jańa jaǵdaılardyń tirkelýi múmkin ekenin eskertedi.
– Alǵashqy jaǵdaı anyqtalǵan kezde bári muqııat bola bastaıdy jáne muqııat qaraıdy. Al izdegen saıyn kóbirek tabasyń, – deıdi Edvard Berdjess, jurtshylyqty asyǵys qorytyndy jasamaýǵa shaqyryp.
Kóptegen jyl boıy parazıttiń taralýyn Panamanyń ońtústiginde memlekettik bıologııalyq baqylaý baǵdarlamasy arqyly tejeý múmkin boldy.
Ol úshin ushaqtardan únemi sterıldengen atalyq shybyndar jiberilip otyrdy. Olar jabaıy analyqtarmen shaǵylysyp, zııankestiń kóbeıýine jol bermeıtin.
Alaıda qazirgi indet bul júıeniń tıimdiligi úshin kúrdeli synaqqa aınalyp otyr.
Eske sala ketsek, jýyrda Mańǵystaýda ıtbalyqtar men bekire tuqymdas balyqtardyń óleksesi tabyldy.
