AQSh-ta aýyl sharýashylyǵy daǵdarysy qaýpi kúsheıdi
ASTANA. KAZINFORM — Aıova shtatyndaǵy júgeri óndirýshiler qaýymdastyǵynyń prezıdenti Mark Mıýller AQSh aýyl sharýashylyǵy salasy daǵdarys aldynda turǵanyn málimdedi. Bul týraly Kazinform agenttiginiń Vashıngtondaǵy tilshisi NBC News-ke silteme jasap habarlady.
Fermerlerdiń shyǵyndary tyńaıtqyshtar men dızel otyny baǵasynyń ósýine baılanysty artyp otyr. Bul onsyz da qıyn jaǵdaıda turǵan salaǵa qosymsha qysym túsirýde.
Mıýllerdiń aıtýynsha, Irandaǵy soǵysqa deıin-aq fermerler tyńaıtqyshtar men jem baǵasynyń qymbattaýy jáne júgeri men soıany sheteldik óndirýshilerdiń kúsheıgen básekesi saldarynan qıyndyq kórgen.
Amerıkandyq fermerlik bıýrolar federatsııasy derekterine sáıkes, 2025 jyly fermerlik bankrottyq sany 315-ke jetip, 2024 jylmen salystyrǵanda 46%-ǵa artqan.
Endi Irandaǵy soǵys fermerlerge qysymdy odan ári kúsheıtýde. Qaqtyǵysqa deıin álemdik tyńaıtqysh qorynyń shamamen úshten biri jáne munaıdyń besten biri kún saıyn Ormýz buǵazy arqyly ótetin. Alaıda 28 aqpanda AQSh pen Izraıl Iranǵa soqqy jasaǵannan keıin, Tegeran buǵazdy is júzinde jaýyp, saldarynan ondaǵan tanker qıyn jaǵdaıǵa tap boldy.
Sonyń saldarynan tyńaıtqyshtar men dızel baǵasy kúrt ósti. Mysaly, aqpan aıynda azot tyńaıtqyshynyń bir tonnasy 795 dollar bolsa, naýryzdyń sońynda baǵa 990 dollarǵa deıin kóterildi, ıaǵnı birneshe apta ishinde ol shamamen 200 dollarǵa, nemese 24,5%-ǵa ósken.
Amerıkandyq avtomobıl qaýymdastyǵy málimetinshe, dızel otynynyń ortasha baǵasy bir gallon úshin 5,51 dollarǵa jetken (soǵysqa deıin — 3,76 dollar shamasynda bolǵan).
Sonymen qatar, AQSh prezıdenti Donald Tramp engizgen tarıfter ımporttyq taýarlardyń qymbattaýyna áser etip, fermerlerge qosymsha salmaq túsirdi.
Sarapshylardyń pikirinshe, qaqtyǵys uzaqqa sozylǵan saıyn onyń saldary aýyrlaı beredi.
Ekonomıst Feıt Parým fermerlik ekonomıka qatarynan tórtinshi jyl shyǵynǵa batyp otyrǵanyn atap ótti.
— Fermerlik ekonomıkanyń búkil salasy úshin qatarynan tórtinshi jyl shyǵynǵa batyp otyr. Olarǵa ónim ósirý barǵan saıyn qıyndap barady, — dedi AQSh fermerlik bıýrolar federatsııasynyń ekonomısi (red. — fermerler men rancho ıeleriniń múddesin qorǵaıtyn uıym) Feıt Parým.
Al AQSh Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵysqa deıin 2026 jyly sala qaryzy 624,7 mlrd dollarǵa deıin jetýi múmkin ekenin boljaǵan.
Osydan buryn AQSh prezıdenti Donald Tramptyń reıtıngi 33%-ǵa deıin tómendegeni belgili boldy.
