AQSh-ta álemge tanymal qazaq fızıgi Manat Máýlenbaıuly qaıtys boldy
ASTANA. KAZINFORM — Medıtsınalyq tehnologııalar (MedTech) salasyndaǵy ozyq ınnovatsııalardyń avtory, álemge tanymal fızık-ǵalym Manat Máýlenbaıuly AQSh-tyń Kalıfornııa shtatynda máńgilik saparǵa attandy.
Ǵalymnyń qazasy týraly qaraly habardy Kalıfornııadaǵy MCC East Bay musylman qaýymdastyq ortalyǵy men sheteldegi otandyq zertteýshilerdiń basyn qosatyn QIST (Qazaq halyqaralyq ǵylym men tehnologııalar qaýymdastyǵy) resmı túrde rastap, marqumnyń otbasy men jaqyndaryna tereń qaıǵyryp kóńil aıtty.
Manat Máýlenbaıuly Qytaıdyń Shyńjań-Uıǵyr avtonomııalyq aýdanyna qarasty Altaı aımaǵynyń Býyrshyn aýdanynda dúnıege kelgen etnıkalyq qazaq. Ol 1983 jyly Shyńjań ýnıversıtetiniń fızıka fakýltetin támamdap, Qytaı Ǵylym akademııasynyń Shyńjańdaǵy fılıalynda ǵylymı qyzmetker bolyp jumys istegen. Jas ǵalymnyń áleýetin baıqaǵan Nobel syılyǵynyń laýreaty, Massachýsets tehnologııalyq ınstıtýtynyń (MIT) professory Semıýel Tıng ony kvanttyq fızıka salasyndaǵy halyqaralyq zertteý tobyna shaqyrady.
1988 jyly Shveıtsarııaǵa qonys aýdarǵan ǵalym Jeneva qalasyndaǵy Eýropalyq ıadrolyq zertteýler uıymynda (CERN) Úlken adrondy kollaıderdegi irgeli zertteýlerge qatysyp, Tsıýrıhtegi Shveıtsarııa joǵary tehnıkalyq mektebinde (ETH Zurich) qyzmet atqardy. Osy elde kvanttyq elektrodınamıka jáne atom fızıkasy baǵytynda doktorlyq (Ph.D) dıssertatsııasyn qorǵady.
1995 jyldan bastap AQSh-qa qonys aýdaryp, onkologııa fızıkasyna bet burdy. Ol Reflection Medical kompanııasynda bas ınjener qyzmetin atqaryp, ókpe obyryn lazer sáýlesi arqyly emdeýge arnalǵan tehnologııalardy ázirleýge atsalysty. Al 2025 jyly áriptesterimen birge jasandy ıntellekt pen medıtsınalyq skanerleýdi ushtastyratyn AIxSCAN startapynyń negizin qalady. Bul joba ókpe obyryn erte kezeńde joǵary dáldikpen anyqtap, myńdaǵan adamnyń ómirin saqtap qalýǵa baǵyttalǵan bolatyn. Onyń bul baǵyttaǵy ǵylymı eńbekteri men patentteri ómiriniń sońǵy kúnderine deıin halyqaralyq bazalarda jańadan tirkelip jatty.
Manat Máýlenbaıulynyń halyqaralyq ǵylym men ınnovatsııaǵa qosqan orasan zor úlesi men artynda qaldyrǵan óshpes murasy kelesi býyn zertteýshileri úshin árqashan jarqyn úlgi bolyp qala bermek.
Eske salsaq, Qazaqstandaǵy farmatsevtıka ǵylymynyń negizin qalaýshy Keńesbaı Úshbaev ómirden ótkenin jazǵanbyz.
